निवांत समय

September 28, 2016

माझिया मना जरा सांग ना

पोरं म्हणजे...... उपदव्याप

         काल एकतर सोमवार त्यामुळे ऑफिसमधून घरी येऊन सगळी रोजची कामं करायची या विचारानेच वैतागलेला जीव. त्यात जरा वेळ रनिंग करायचं होतं. सुदैवाने डोशाचे पीठ तयार असल्याने, पळून आल्यावर पटकन पोरांना डोसे करून द्यायचं ठरवलं आणि पळायला घरातून बाहेर पडले. पोरं संदीपसोबत लेगोचे छोटे ब्लॉक्सचा ट्रक बनवत बसले होते. पळायला सुरुवात करून पाच मिनिटं झाली आणि संदीपचा फोन आला. 'इतक्यात काय झालं?' म्हणून मी फोन उचलला तर मागून स्वनिकचा रडण्याचा आवाज येत होता आणि संदीप म्हणाला, 'घरी लवकर परत ये स्वनिकने नाकात लेगो चा ब्लॉक घातलाय'. त्याच्या आवाजानेच मला काही सुचेना. मी जोरात म्हणाले 'कॉल ९११' आणि जमेल तितक्या वेगाने पळत घरी यायला लागले. 
         आता विचार करा, घरापर्यंत पोहचेपर्यंत माझ्या डोक्यात इतके विचार येऊन गेले. त्यात अजूनही पोलीस किंवा ऍम्ब्युलन्सचा आवाज येत नव्हता. पुढचे तीन मिनिटं मी जीव तोडून पळाले. घरी पोचले तर स्वनिकच्या नाकातून रक्त येत होतं आणि तो रडत होता. ऍम्ब्युलन्स आली आणि मग मी त्याला घेऊन आत बसले. संदीप मागून गाडीतून  येऊ लागला. स्वनिक आता थोडा शांत झाला होता. आत आमच्या सोबत असलेल्या पॅरामेडिकला जमेल तशी हळू आवाजात बऱ्यापैकी उत्तरं देत होता. त्याच्यासोबत हॉस्पिटलला पोचले. तिथे 'कसं झालं हे?' या प्रश्नाचं उत्तर द्यायला लागणारच होतं. आता खरंतर स्वनिक बराच समजूतदार मुलगा आहे आणि हे कसं झालं असावं हा आम्हालाही प्रश्नच पडला होता. पण नर्सला जेव्हा उत्तरं द्यायला लागतो तेव्हा असं वाटतं, एक पेरेंट म्हणून ते आपल्याबद्दल काय विचार करत असतील? तिला कसं सांगणार की संदीप तिथे त्यांच्यासोबतच बसला होता तरीही हे असं घडलं? कधीतरी दोन मिनिटात हे घडलं होतं. आपण कितीही सावध असलो तरी एखादी घटना घडून जातेच, नाही का? 
        नर्सने मला विचारलं, 'तुम्ही ९११ का कॉल केला? त्याला श्वास घ्यायला त्रास होत होता का?'.  म्हणजे पेरेंट म्हणून आपण घाईत जरा जास्तच घाईत निर्णय घेतला की काय असेही वाटू लागते. पण त्या क्षणाला आई-वडील म्हणून जी भीती असते त्याच्यापलीकडे कसलाही विचार मनात येत नाही. नंतर कितीही ते योग्य किंवा अयोग्य वाटले तरीही. सान्वीचाही सायकलवरून पडून एकदा हात फ्रॅक्चर झाला होता. तेव्हा मी थोडी शांत राहिले होते की हाताला कास्ट घालतील आणि निघून जाऊ. पण जेव्हा तिला आमच्यासमोर डॉक्टरनी भूल दिली तेव्हा मात्र माझा संयम ढळला होता आणि रडू फुटलं होतं. त्यामुळे कुठलाही प्रसंग कमी लेखायचा नाही हे कळलं होतं. असो. 
      स्वनिकची सर्व माहिती भरून बेड मिळाला. रूममध्ये घेऊन गेले तोवर संदीप आलाच होता मागून. बेडवर बसलेला स्वनिक पाहून वाटत होतं की एरवी 'बिग बॉय' आहेस ना म्हणून त्याच्याकडून मोठेपणाच्या ज्या अपेक्षा आम्ही ठेवतो त्यापेक्षा किती छोटा आहे तो? त्याच्याच बाबतीत नाही, सानूच्या बाबतीतही तिच्याकडे पाहून असंच वाटलं होतं. आपल्या मुलांकडून समजूतदारपणे वागण्याची किती अपेक्षा करतो आपण? अशा संकटप्रसंगी ते किती लहान आहेत ती याची जाणीव होत राहते. नाही का? त्यांच्या घाबरलेल्या किंवा रडून थकलेल्या चेहऱ्याकडून पाहून अजूनच वाईट वाटायला लागतं. त्यात काही खाल्लंही नाही, उपाशी तसेच आहेत म्हणलं की चेहरा अजून छोटा होतो. 
 
       स्वनिकला आम्ही विचारलं कसं काय झालं हे? तर तो म्हणत राहिला की 'चुकून गेला'. अशा वेळी काही जास्त विचारताही येत नाही. पण ब्लॉक्स खेळताना मधेच तो २-३ मिनिट जागेवर नव्हता तर संदीपने त्याला विचारलं,'तू स्वतः ते काढायचा प्रयत्न केलास का?' तर तो 'हो' म्हणाला. म्हणजे आपल्याला रागवायला नको म्हणून त्याने स्वतःच ते काढण्याचा प्रयत्न केला असणार. आता अशा वेळी त्याला कसं सांगणार की 'आम्ही नाही रागावणार तुला, पण तू आधी आई-बाबांना' सांगायचं जे काही झालं असेल ते? बरं त्यासाठी म्हणून मग कायमच प्रेमाने सांगायचं का पोरांना? रागावून सांगायचे प्रसंग येतच असतात. त्यांच्यापासून हे वेगळे कसे करणार? आम्ही त्याला समजावून सांगितलं की तू आमच्याकडे आधी आला असतास तर नसते झाले हे सर्व. त्याच्यासोबत सान्वीलाही समजावले.तीही शांतपणे जमेल तशी मदत करतच होती. 
      साधारण पाऊण-एक तासाने डॉक्टर आले. त्यांनी चेक केले आणि हवेच्या पंपाने तो लेगोचा तुकडा ओढून निघेल असा प्रयत्न करून बघू म्हणून सांगितले. आणि नाही जमले तर एका बारीक वाकलेल्या लांब काडीने आतून ओढून काढायचा प्रयत्न करू असेही सांगितले. आता तेही यशस्वी झाले नाही तर मात्र काय हे विचारायची माझी हिम्मत नव्हती. सानूसमोर हे नको म्हणून मी तिला बाहेर घेऊन गेले. थोड्या वेळाने डॉकटर बाहेर आले आणि त्यांनी सांगितले की तो तुकडा निघाला. तर सक्शन पंपाने ते निघाले नाही म्हणून त्यांनी तार घालून पटकन बाहेर काढले. हे ऐकून मी सुटकेचा निश्वास सोडला. संदीप त्यांच्याशी बोलत असताना, मी स्वनिकशी बोलत होते. तो मला म्हणाला,'मला दुखलं नाकात ते काढत असताना. पण मी रडलो नाही. एकदम ब्रेव्ह बॉय सारखा काढून घेतला.' हे ऐकून मात्र मला रडू फुटलं. खरंच कळत नाही काय करायचं या पोरांचं? 
      आई-वडील म्हणून आपल्यासमोर छोट्या-मोठ्या समस्या येतच असतात. पण अशा प्रसंगी मात्र खरंच कसोटी लागते. नियमितपणे मुलांना योग्य काय, अयोग्य काय हे समजावणे, शिवाय त्यांचा विश्वासही मिळवणे, काही चुकू नये म्हणून त्यांच्यावर लक्ष ठेवणे आणि लक्ष असूनही चुकलंच काही तर घाबरून न जाता योग्य निर्णय घेणे हे म्हणजे अग्निपरीक्षा आहे रोजची. अशा अजून किती असतील काय माहित? आम्ही लवकरच घरी येऊन मुलांना जेवायला देऊन झोपवून टीव्ही बघत बसलो. रुटीन पुन्हा सुरु झालं होतं. आणि आज......पुन्हा एकदा तेच लेगो ब्लॉक्स घेऊन संदीप त्यांच्यासोबत उरलेला ट्रक बनवत आहे. आणि हो, नाकातून बाहेर काढलेला तुकडा डॉक्टरने फेकून का दिला म्हणून स्वनिक कालपासून आमच्याशी वाद घालत आहे. आता काय करायचं? पोरं म्हणजे खरंच उपद्व्याप असतात एकेक.....पण शेवटी झालेल्या गोष्टी मागून टाकून पुढं जायला तर लागतंच..... होय ना? 

विद्या भुतकर.

by Vidya Bhutkar (noreply@blogger.com) at September 28, 2016 02:00 AM

September 27, 2016

सूर्यकांत डोळसे यांच्या वात्रटिका : सूर्यकांती

देवा तुझ्या द्वारी आलो

स्मृति

रजनीगंधा फूल तुम्हारे

"रजनीगंधा फूल तुम्हारे" हे गाणे माझे अत्यंत आवडते आहे. चित्रपट पाहिला नव्हता तो आज ऑनलाईन पाहिला. मन भूतकाळात तर गेलेच पण तितकेच ते हळवेही झाले. सहजपणा, साधेपणा आता कुठेच दिसत नाही. खूप मागे पडल्या आहेत सर्व गोष्टी. या चित्रपटात खरे प्रेम दाखवले आहे. ते तरी आता कुठे दिसते? रेल्वे मधून कोण जाते हल्ली? कोण स्टेशनपर्यंत सोडायला येते? रेल्वे सुटताना खिडकीतून टाटा करताना कुणी दिसते का? रिक्शातून येत का कुणी हल्ली? हे सर्व त्या चित्रपटात दाखवले आहे. लग्न झाल्यावर मी मुंबईवरून पुण्याला रेल्वेने जायचे त्याची आज हा चित्रपट पाहताना प्रखरतेने आठवण झाली. या चित्रपटातल्या विद्या सिन्हाने नेसलेल्या साध्या साड्या, लांबसडक शेपटा, कुंकू, आणि कानात रिंगा पाहताना खूपच छान वाटत होते.


रजनीगंधा फूल तुम्हारे महके युँही जीवनमें
युँही महके प्रीत पियाकी मेरे अनुरागी मनमें

अधिकार ये जबसे साजन का हर धडकन पर माना मैने
मैं जबसे उनके साथ बँधी ये भेद तभी जाना मैने
कितना सुख है बंधनमें

हर पल मेरी इन आँखोमें बस रहते है सपने उनके
मन कहता है मै रंगोंकी एक प्यार भरी बदली बनके
बरसू उनके आँगनमें


रजनीगंधा फूल तुम्हारे... कवी आणि गीतकार - योगेश

by rohinivinayak (noreply@blogger.com) at September 27, 2016 10:03 PM

इतिहासातील सत्याच्या मागावर…

छत्रपती शिवाजी महाराजांचे वतनाविषयी धोरण

छत्रपती शिवाजी महाराजांची स्वराज्यातील वतानाबद्दल भूमिका खूप ठाम होती. ज्याचा हक्क सिद्ध होईल त्यालाच तो हक्क मिळाला पाहिजे ही महाराजांची नेहमीच भूमिका होती. असाच एक निवडा करताना शिवाजी महाराज म्हणतात “स्वामी धाकुटपणा पासून या देशात आहेत. मिरासदार कोण व गैर मिरासदार कोण हे जाणताती व माणसाचे माणूस ओळखतात”. महाराज स्वतः जातीने निवाड्यात कसे लक्ष घालत हे […]

by प्रणव महाजन at September 27, 2016 07:23 PM

आयुर्वेद,पर्यायी व पुरक औषध पद्धती

Articles

A new study finds strong associations between sustained exposure to economic hardship and worse cognitive function in relatively young individuals.http://dlvr.it/MLZLzkA urologist has discovered that riding a roller coaster helps patients pass kidney stones with nearly a 70 percent success rate.http://dlvr.it/MLZKr5It iss essential for cells to quickly ascertain whether it's possible to repair mistakes or to self-destruct for the good of the organism. That's because cells with a damaged genome often begin to flout the standard rules of growth and become cancerous. Now, researchers have discovered a new player…http://dlvr.it/MLVNxLIron nanoparticles can activate the immune system to attack cancer cells, according to a study. The nanoparticles, which are commercially available as the injectable iron supplement ferumoxytol, are approved by the Food and Drug Administration to treat iron deficiency anemia.http://dlvr.it/MLVNs4Scientists are making the case that a vaccine against rhinoviruses, the predominant cause of the common cold, is achievable, saying that the immune system can handle the challenge.http://dlvr.it/MLVNl5Scientists can improve protein-based drugs by reaching into the evolutionary past, a new paper proposes. As a proof of concept for this approach, the research team showed how "ancestral sequence reconstruction" or ASR can guide engineering of the blood clotting protein known as factor VIII, which…http://dlvr.it/MLVNhgA small number of people infected with HIV produce antibodies with an amazing effect: Not only are the antibodies directed against the own virus strain, but also against different sub-types of HIV that circulate worldwide. Researchers now reveal which factors are responsible for the human body…http://dlvr.it/MLVNgyIncreasing stomach fat – especially the "hidden fat" in your abdomen – is associated with newly identified and worsening heart disease risk factors, according to a study. These adverse changes in cardiovascular risk were evident over a relatively short period of time and persisted even after…http://dlvr.it/MLVNgSTo fill in the blanks on mitochondria, researchers deleted 174 genes, one by one, in yeast. They then subjected the yeast to high-intensity mass spectrometry to measure unprecedented detail on thousands of metabolic products, including proteins, intermediate chemicals called metabolites, and lipids.http://dlvr.it/MLVNfrThe consumption of dietary supplements and cold therapies containing high concentrations of zinc is now being called into question, following research that suggests it may worsen Clostridium difficile infection.http://dlvr.it/MLVNfW17 rare human genetic variations associated with risk factors for diseases such as heart disease and diabetes have now been uncovered by scientists.http://dlvr.it/MLVNfCNausea and vomiting that occurs in pregnancy is often called "morning sickness," as these symptoms typically begin in the morning and usually resolve as the day progresses. For most women, nausea and vomiting subside by the 4th month of pregnancy. Others may have these symptoms for the duration of…http://dlvr.it/MLVNdwAn unprecedented view of one person's brain function over many months could unlock new therapies.http://dlvr.it/MLRcnhFor those suffering from painful kidney stones, there's a really good excuse to visit Disney World. A new study suggests that riding roller coasters can shake kidney stones loose before they become a problem that requires medical attention. For years, urologists have heard from patients that…http://dlvr.it/MLJ63dAbout 20-25 percent of adults have the metabolic syndrome and have increased risk of developing both cardiovascular disease and type 2 diabetes. In a new longitudinal study, investigators examined associations between childhood muscular fitness (strength, endurance, and power) and metabolic…http://dlvr.it/MKs8VzThe risk of viral infections is known to be affected by physical activity, but little information is available regarding the more serious infections caused by bacteria. In a new study, investigators examined the relationship between leisure-time physical activity and suspected bacterial infections…http://dlvr.it/MKs8VmHatha yoga is an increasingly popular form of physical activity and meditative practice in the U.S. It is important to understand the calorie cost and intensity of yoga in relation to the national physical activity guidelines, which generally encourage 30 minutes of moderate-intensity physical…http://dlvr.it/MKs8VJEmployers can implement an intervention to substantially reduce the sitting time of office workers both during work hours and across the day.http://dlvr.it/MKs8TtIn a recent study, a research team compared the performance of the four available PD-L1 assay tests. They found that one of the assays failed to reveal comparable levels of PD-L1, a tumor-promoting protein, while three others revealed comparable levels.http://dlvr.it/MKs8StGarlic -- consumers either love or hate the taste, but one thing is for certain, no one likes it when the scent of it sticks around on their breath. Now, garlic lovers may have a new solution to their halitosis problem. A study has found that eating raw apple or lettuce may help reduce garlic…http://dlvr.it/MKs8DBChildren with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) are potentially more exposed to reproaches than typically developing children, explain researchers. A behavioral experiment on reward and punishment highlights the cumulative effect of punishment in children with ADHD.http://dlvr.it/MKs88VThe copper used to make Ötzi's axe blade did not come from the Alpine region as had previously been supposed, but from ore mined in southern Tuscany. Ötzi was probably not involved in working the metal himself, as the high levels of arsenic and copper found in his hair had, until now, led us to…http://dlvr.it/MKdJMSThe health gains achieved if cities were designed so that shops, facilities, work and public transportation were within walking distance of most residents have now been quantified by researchers. In a series of articles, researchers tackle how to implement timely research into city design, planning…http://dlvr.it/MKdJLyIncidents of extreme violence against police officers can lead to periods of substantially increased racial disparities in the use of force by police, new research indicates.http://dlvr.it/MKdJL7In the future, our health may be monitored and maintained by tiny sensors and drug dispensers, deployed within the body and made from graphene -- one of the strongest, lightest materials in the world. Graphene is composed of a single sheet of carbon atoms, linked together like razor-thin chicken…http://dlvr.it/MKdHqr

by prasanna (noreply@blogger.com) at September 27, 2016 07:00 PM

Holy Cow! Vegan Recipes

25 Vegan School Lunches Your Kids Will Love

Jay’s school in suburban Washington, D.C. has a diverse group of students, including many who are vegetarian, but the county still does not offer vegetarian options in the lunch lines every day, leave alone healthy vegan school lunches. When there is a vegetarian dish on the menu, it’s either something unhealthy, like pizza, or smothered in...

Read More »

The post 25 Vegan School Lunches Your Kids Will Love appeared first on Holy Cow! Vegan Recipes.

by Vaishali at September 27, 2016 01:00 PM

सूर्यकांत डोळसे यांच्या वात्रटिका : सूर्यकांती

PRAHAAR | ONLINE MARATHI NEWS » मनोरंजन

मुलीसाठी ‘खिलाडी कुमार’ बनला ‘क्रॉकोडाईल कुमार’

akshay

बॉलिवूडचा खिलाडी अक्षय कुमार त्याची अभिनेता ही भूमिका जितक्या चोखपणे निभावत आहे तितकाच तो एक वडील म्हणूनही परिपूर्ण ठरत आहे.

akshayमुंबई- बॉलिवूडचा खिलाडी अक्षय कुमार त्याची अभिनेता ही भूमिका जितक्या चोखपणे निभावत आहे तितकाच तो एक वडील म्हणूनही परिपूर्ण ठरत आहे. अक्षय सध्या त्याच्या मुलांसोबत जास्त वेळ घालवतोय.

काही दिवसांपूर्वी अक्षय त्याच्या कुटुंबासह मालदीव येथे गेला होता. मालदीवला सहकुटुंब गेलेल्या अक्षयने आणि ट्विंकलने त्यांच्या ट्विटर अकाऊंटवरून काही फोटोही शेअर केले आहेत. सध्या ‘डॅडी’ अक्षय पुन्हा सोशल मीडियाववर चर्चेत आहे, तो म्हणजे त्याच्या एका ट्विटर पोस्टसाठी. या पोस्टमध्ये अक्षयने त्याच्या मुलीसोबतचा फोटो शेअर केला आहे.

निताराच्या वाढदिवशी तिने ‘डॅडी’ अक्षयला एका मगरीचे रूप धारण करायला भाग पाडले, असे अक्षयने त्याच्या ट्विटमध्ये लिहिले आहे. अक्षयच्या या पोस्टमुळे त्याची खिलाडूवृत्ती त्याच्या मुलांनाही उमगली आहे, असेच म्हणावे लागेल.

निताराच्या वाढदिवसाच्या निमित्ताने ट्विंकलनेही निताराचा आणि खिलाडी कुमारचा एका लहानशा स्विमिंग पूलमध्ये पोहतानाचा एक फोटो पोस्ट केला आहे. त्यामुळे चित्रपटांमध्ये व्यस्त असणारा अक्षय सध्या तरी त्याच्या मुलांसोबत जास्त वेळ घालवत आहे.

गेल्या काही काळात ‘एअरलिफ्ट’, ‘हाऊसफुल्ल ३’, ‘रुस्तम’ यांसारखे हिट चित्रपट देत खिलाडी कुमारने या चढाओढीच्या काळातही चित्रपटसृष्टीतील त्याचे स्थान अबाधित ठेवले आहे, असे म्हणणे वावगे ठरणार नाही.

by प्रहार प्रतिनिधी at September 27, 2016 03:40 AM

माझिया मना जरा सांग ना

TransLiteral - Recently Updated Pages

संतमालिका - बापूवामन

विविध कवींच्या प्राचीन कविता शके १८२७ मध्ये श्री. भावे यांनी प्रसिद्ध केल्या.

September 27, 2016 02:01 AM

संतमालिका - कपोताख्यान

विविध कवींच्या प्राचीन कविता शके १८२७ मध्ये श्री. भावे यांनी प्रसिद्ध केल्या.

September 27, 2016 01:59 AM

देवा तुझ्या द्वारी आलो

September 26, 2016

आयुर्वेद,पर्यायी व पुरक औषध पद्धती

Articles

For those suffering from painful kidney stones, there's a really good excuse to visit Disney World. A new study suggests that riding roller coasters can shake kidney stones loose before they become a problem that requires medical attention. For years, urologists have heard from patients that…http://dlvr.it/MLJ63dAbout 20-25 percent of adults have the metabolic syndrome and have increased risk of developing both cardiovascular disease and type 2 diabetes. In a new longitudinal study, investigators examined associations between childhood muscular fitness (strength, endurance, and power) and metabolic…http://dlvr.it/MKs8VzThe risk of viral infections is known to be affected by physical activity, but little information is available regarding the more serious infections caused by bacteria. In a new study, investigators examined the relationship between leisure-time physical activity and suspected bacterial infections…http://dlvr.it/MKs8VmHatha yoga is an increasingly popular form of physical activity and meditative practice in the U.S. It is important to understand the calorie cost and intensity of yoga in relation to the national physical activity guidelines, which generally encourage 30 minutes of moderate-intensity physical…http://dlvr.it/MKs8VJEmployers can implement an intervention to substantially reduce the sitting time of office workers both during work hours and across the day.http://dlvr.it/MKs8TtIn a recent study, a research team compared the performance of the four available PD-L1 assay tests. They found that one of the assays failed to reveal comparable levels of PD-L1, a tumor-promoting protein, while three others revealed comparable levels.http://dlvr.it/MKs8StGarlic -- consumers either love or hate the taste, but one thing is for certain, no one likes it when the scent of it sticks around on their breath. Now, garlic lovers may have a new solution to their halitosis problem. A study has found that eating raw apple or lettuce may help reduce garlic…http://dlvr.it/MKs8DBChildren with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) are potentially more exposed to reproaches than typically developing children, explain researchers. A behavioral experiment on reward and punishment highlights the cumulative effect of punishment in children with ADHD.http://dlvr.it/MKs88VThe copper used to make Ötzi's axe blade did not come from the Alpine region as had previously been supposed, but from ore mined in southern Tuscany. Ötzi was probably not involved in working the metal himself, as the high levels of arsenic and copper found in his hair had, until now, led us to…http://dlvr.it/MKdJMSThe health gains achieved if cities were designed so that shops, facilities, work and public transportation were within walking distance of most residents have now been quantified by researchers. In a series of articles, researchers tackle how to implement timely research into city design, planning…http://dlvr.it/MKdJLyIncidents of extreme violence against police officers can lead to periods of substantially increased racial disparities in the use of force by police, new research indicates.http://dlvr.it/MKdJL7In the future, our health may be monitored and maintained by tiny sensors and drug dispensers, deployed within the body and made from graphene -- one of the strongest, lightest materials in the world. Graphene is composed of a single sheet of carbon atoms, linked together like razor-thin chicken…http://dlvr.it/MKdHqrFor children with speech and language disorders, early-childhood intervention can make a great difference in their later academic and social success. But many such children -- one study estimates 60 percent -- go undiagnosed until kindergarten or even later.http://dlvr.it/MKdHLpResearchers have created tiny freeze-dried pellets that include all of the molecular machinery needed to translate DNA into proteins, which could form the basis for on-demand production of drugs and vaccines.http://dlvr.it/MKdH4qA new map breaks away from the old way of studying genes one at a time, showing how genes interact in groups to shed light on the genetic roots of diseases.http://dlvr.it/MKdGP0Infants whose mothers had a higher level of a particular type of vitamin B during pregnancy have a lower risk of eczema at age 12 months, new research has shown. The study is the first to link maternal serum levels of nicotinamide, a naturally occurring vitamin, and related metabolites to the risk…http://dlvr.it/MKdGNbAn association between pediatric eczema and large abnormalities in non-lesional skin and multi T lymphocyte axes activation has been uncovered by researchers.http://dlvr.it/MKdGBVA clinical trial for types of advanced cancer is the first of its kind to show that precision medicine – or tailoring treatment for individual people – can slow down the time it takes for a tumor to grow back, according to research.http://dlvr.it/MKdFmBThe 2016 Ig Nobel prizes were awarded last night, and the honorees included, as always, the best, brightest and wackiest minds in science. The Ig Nobel prize tradition began in 1991 as a way to honor research that "could not, or should not, be reproduced," and has since grown into both a fond…http://dlvr.it/MKSR9dA temporary tattoo to help control a chronic disease might someday be possible, according to scientists who tested newly created antioxidant nanoparticles.http://dlvr.it/MKJxtrA new article updates the medical community on a potentially devastating liver disease that afflicts approximately 29,000 Americans. Primary sclerosing cholangitis, or PSC, is a condition that damages the ducts that carry digestive bile from the liver to the small intestine. Many individuals…http://dlvr.it/MKJxn9While the majority of prostate cancers are slow growing and not fatal, some are aggressive and lethal. Genomic fingerprinting can help predict a tumor's aggressiveness and tailor treatment plans, report researchers.http://dlvr.it/MKJxcRResearchers have identified a way to prevent chronic urinary tract infections (UTIs). Vaccinating mice against a key protein that bacteria use to latch onto the bladder and cause UTIs reduces severe disease, according to researchers.http://dlvr.it/MKJxYFStabilizing a protein called SOD1 can help reverse protein clumping in the types of neurons affected by the fatal neurodegenerative condition Amyotrophic Lateral Sclerosis (ALS), also known as Lou Gehrig's disease, report researchers.http://dlvr.it/MKJxY1A method to measure the limit to which human skin can be stretched has been developed by researchers, which could help to grow new skin for burn victims.http://dlvr.it/MKJxXW

by prasanna (noreply@blogger.com) at September 26, 2016 07:00 PM

PRAHAAR | ONLINE MARATHI NEWS » मनोरंजन

बावन्न भूमिकांचा अवलिया

hrishikesh joshi

रंगभूमी, टीव्ही आणि चित्रपटांत आपली वेगळी ओळख निर्माण केलेला हृषिकेश जोशी हा अवलिया अभिनेता प्रेक्षकांना सरप्राइज देण्यासाठी सज्ज आहे.

hrishikesh joshiमुंबई- रंगभूमी, टीव्ही आणि चित्रपटांत आपली वेगळी ओळख निर्माण केलेला हृषिकेश जोशी हा अवलिया अभिनेता प्रेक्षकांना सरप्राइज देण्यासाठी सज्ज आहे. ‘स्टार प्रवाह’वर सुरू होत असलेल्या विकता का उत्तर या नव्या को-या गेम शोमध्ये थोड्याथोडक्या नाही, तर तब्बल ५२ भूमिकांमध्ये दिसणार आहे.

स्टार अभिनेता रितेश देशमुख सूत्रसंचालन करत असलेला विकता का उत्तर हा गेम शो ७ ऑक्टोबरपासून स्टार प्रवाहवर दाखल होत आहे. प्रश्नोत्तराच्या खरेदी विक्रीवर आधारित असलेल्या विकता का उत्तर या शोच्या टीजर्सनी प्रेक्षकांमध्ये मोठी उत्सुकता निर्माण केली आहे.

अनोख्या संकल्पनेवरच्या या गेम शोमध्ये स्पर्धकांची बुद्धिमत्ता आणि व्यवहारकौशल्य पणाला लागणार आहे. मात्र, हा गेम शो रंजकदार करण्याचे काम हृषिकेश जोशी करणार आहे. एका अभिनेत्याने एकाच कार्यक्रमात इतक्या वैविध्यपूर्ण भूमिका साकारण्याची ही मराठी टेलिव्हिजनवरील बहुधा पहिलीच वेळ असावी.

विकता का उत्तरमध्ये ५२ भूमिका साकारत असल्याच्या बातमीला हृषिकेशने दुजोरा दिला. ‘स्टार प्रवाह वाहिनीवरील ‘विकता का उत्तर’ या कार्यक्रमाच्या माध्यमातून मी एका वेगळ्या रुपात प्रेक्षकांसमोर येणार आहे. या शोमध्ये माझ्या एकूण बावन्न भूमिका असून, या भूमिकांबद्दल मी सुद्धा प्रेक्षकांइतकचा उत्सुक आहे एवढंच सध्या सांगू शकतो,’ असे हृषिकेश म्हणाला.

रितेश विकणार उत्तर

Riteish Deshmukh

बॉलिवूडमध्ये स्वत:चे वेगळे स्थान निर्माण केलेला स्टार अभिनेता रितेश देशमुख आता छोट्या पडद्यावर ‘विकता का उत्तर’ या रिअॅलिटी शोद्वारे दिमाखात पदार्पण करणार आहे.

by प्रहार प्रतिनिधी at September 26, 2016 11:53 AM

A Thing on Everything

आम्ही सारे राजकारणी

महाराष्ट्र ढवळून काढणार्‍या 'महाराष्ट्रभूषण' पुरस्कारवादावर आपली भूमिका स्पष्ट करणारे मुक्ता दाभोलकर यांचे पत्र दै.लोकसत्तात(२० ऑगस्ट२०१५) रोजी प्रसिद्ध झाले .  ते येथे वाचता येईल.

या पत्रावर प्रतिक्रिया म्हणून माझे पत्र लोकसत्तामध्ये (२१ ऑगस्ट २०१५)ला प्रसिद्ध झाले. ते येथे (पुढारी इतके भाबडे, तर चळवळ वाढेल का?) वाचता येईल.

याच पत्राचा मूळ तर्जुमा खाली देतो आहे.

***************************************************************************
Read more »

by abhishek waghmare (noreply@blogger.com) at September 26, 2016 09:21 AM

मी मराठी

लोकमान्य टिळक यांचे विचार

मला वाटते की, देशाच्या राजकीय, सामाजिकप्रभृती परिस्थितीचें आणि ती सुधारण्यासाठी ठरलेल्या सिद्धान्तप्राय उपायांचें ज्ञान मुलांना लहानपणापासूनच करून देणें अत्यंत आवश्यक झाले आहे. राजकीय...

[[ This is a content summary only. Visit my website for full links, other content, and more! ]]

by VIDYA PALKAR (noreply@blogger.com) at September 26, 2016 06:48 AM

रणजित पराडकर Ranjeet Paradkar (....रसप....)

रसास्वाद सिनेमाचा - एक नोंद

'रसास्वाद सिनेमाचा' ह्या National Film Archive of India' इथे झालेल्या शिबिराच्या निमित्ताने आठवडाभर चित्रपट, त्याविषयक व्याख्यानं, मुक्त चर्चा आणि खाजगी चर्चा/ गप्पा ह्या सगळ्यात गेला. 'गेला' असं खरं तर नाही म्हणता येणार. २४ तास चालू असलेलं हे ब्रेनस्टॉर्मिंग विचारप्रक्रियेत नक्कीच काही तरी बदल घडवून आणेल. त्यामुळे 'गेला' हा शब्द शब्दश: न लागू करता, त्यातून अपेक्षित असलेला रचनात्मक अर्थ समजून

by Ranjeet Paradkar (noreply@blogger.com) at September 26, 2016 06:39 AM

आपला सिनेमास्कोप

पटलेल्यांना पटवणारा ' पिंक '

 (स्पाॅयलर अलर्ट- लेखात बरेच तपशील आहेत, त्यामुळे ज्यांनी चित्रपट पाहिला नाही, त्यांनी वाचू नये . खरं म्हणजे चित्रपटात असं काही रहस्य वगैरे नाही, पण तेवढच तुमच्या मनाचं समाधान...)

सेरवान्तेसने आपल्या डाॅन किहोटे या जगप्रसिद्ध कादंबरीत म्हंटलय, की ' देअर इज नो बुक सो बॅड...दॅट इट डझ नाॅट हॅव समथिंग गुड इन इट ' . हाच न्याय चित्रपटाला लावून आपण असं नक्कीच म्हणू शकतो, सर्व चित्रपटांतच काही ना काही चांगलं असतं, अगदी टिकेला पात्र ठरणाऱ्या किंवा प्रेक्षकांनी नाकारलेल्या चित्रपटांत सुद्धा. अर्थात यालाही सन्माननीय अपवाद जरुर आहेत , पण आपण हा सर्वसाधारण चित्रपटाला लागणारा न्याय म्हणू शकतो.

अनिरुद्ध राॅय चौधरी दिग्दर्शित 'पिंक', या अतिशय प्रेक्षकप्रिय ठरलेल्या चित्रपटात तर अनेक चांगल्या गोष्टी निश्चित आहेत. उत्तम कास्ट आहे, निर्मिती मूल्य आहेत, प्रेक्षकांना पटणारा सूर आहे. पण त्यातली सर्वात महत्वाची गोष्ट म्हणजे, तो अतिशय साध्या सरळ पद्धतीने हा संदेश देतो, की एखादी मुलगी जेव्हा 'नाही' म्हणते, तेव्हा त्याचा अर्थ 'नाही' हाच असतो. त्यात समोरच्याला वेगळा अर्थ काढायला, सूचकतेला वाव नाही. तो शब्द नाहीच, ते एक पूर्ण वाक्य आहे, आणि त्याचा अर्थ ' नाही' हाच . आता या प्रकारचा आशय यापूर्वी चित्रपटात आलेला नाही असं नाही. स्त्रियांचा अधिकार आणि पुरुषी वर्चस्वाला विरोध ही अनेक चित्रपटांनी हाताळलेली थीम आहे. मात्र आजच्या बदलत्या, स्त्री स्वातंत्र्याला पूर्ण मान्य करणाऱ्या काळात, कोणीतरी तो संदेश अनक्लटर्ड , सोप्या पद्धतीने सांगण्याची गरज होती. पिंक हे करतो. या एका गोष्टीसाठी त्याचं कौतुक व्हायला हरकत नाही, आणि ते होतंही आहे.

मी पिंक पाहिला, तो लागल्यानंतर आठवडाभराने. या काळात त्यावर बरीच चर्चा झाली होती त्यामुळे काय पहायला मिळेल हे काही प्रमाणात माहीत होतं. पिंकचं मध्यंतर झालं तेव्हा मी बऱ्यापैकी इम्प्रेस्ड होतो. बऱ्याच लोकांकडून या सिनेमाबद्दल चांगलं एेकलं होतं, ते बरोबर ठरेलसं वाटत होतं. या भागात मला खासकरुन आवडल्या त्या दोन गोष्टी. त्यातली पहिली म्हणजे खरं काय झालं हे नं दाखवता ते इन्टरप्रिटेशनवर सोडणं .

आता इथली मूळ घटना आहे ती एका रिजाॅर्ट रुममधे मिनल ( तापसी पन्नू )  या मध्यमवर्गीय तरुणीने,  राजवीर ( अंगद बेदी ) या बड्या घरच्या तरुणावर केलेल्या हल्ल्याची. मध्यंतर होतं, तोवर  राजवीर आणि त्याच्या मित्रांनी मिनल आणि तिच्या फलक ( किर्ती कुल्हारी ) आणि आन्द्रेआ ( आन्द्रेआ तारीआन्ग)  या मैत्रिणींना आधी बरच धमकावून मग त्यांच्यावर जीवघेण्या हल्ल्यापासून प्राॅस्टिट्यूशन पर्यंत अनेक गोष्टींचे आरोप करणारी  केस टाकली आहे. मुली निर्दोष आहेत, आणि आता त्यांना  मदत करायला मानसिक स्थैर्य गमावलेला, पण अन्यायाच्या विरोधात पुन्हा उभा रहाणारा निवृत्त वकील सेहगल ( बच्चन ) पुढे झालेला आहे.

चित्रपट सुरु होतो तेव्हा हल्ला होऊन गेलेला आहे. सगळे रिजाॅर्टमधू बाहेर पडलेत. इथे खरी घटना आपल्याला नं दाखवणं ही चांगली कल्पना आहे. कारण चित्रपटात महत्वाची आहे ती केस, आणि अशा केसेसमधे १०० टक्के विश्वसनीय माहिती ही नसतेच. अशा वेळी प्रत्यक्षात काय घडलं यापेक्षा  मिळालेल्या माहितीचा अर्थ कसा लावला जातो याला महत्व येतं. शिवाय हा समाजोपयोगी आशय मांडणारा चित्रपट असल्याने , पडद्यावर जज्ज दिसला , तरी शेवटी प्रेक्षकाने व्यक्तिरेखांबद्दल अंतिम  मत बनवणं अपेक्षित आहे. त्यामुळे कोणाची चूक हे चित्रपटाने आधीच सांगून टाकण्यापेक्षा त्याला स्वत:चं मत बनवण्याची संधी देणं कधीही चांगलं. काय घडलं हे दाखवणं टाळल्याने ती संधी तयार होते.

दुसरी मला आवडलेली गोष्ट म्हणजे पूर्वार्धात तयार होणारं भीतीचं वातावरण. सामान्य माणसांची चूक नसताना त्यांना हतबल करण्यासाठी काय पद्धतीच्या स्ट्रॅटेजी वापरल्या जातात याचं हे चित्रण खरोखर अस्वस्थ करणारं. या भागातला अमिताभ बच्चनचा सेहगल वकीलाच्या भूमिकेतला गूढ वापर आवश्यक होता का असं वाटलं, पण मला ते पात्र कोण आहे हे मूळातच माहीत असल्याने असं वाटलं असू शकतं. स्क्रिप्टच्या ओघात पहायचं तर हे पात्र कोण, हे नंतर उलगडण्यात काहीच गैर वाटण्यासारखं नाही.

हा भाग आवडल्याने मी सरसावून बसलो, पण मध्यंतरानंतर खटला सुरु झाला आणि सगळ्याला एका ढिसाळ कारभाराचं स्वरुप आलं.

कोणाला अवांतर वाटेल, पण मी इथे एक गोष्ट सांगेन. ती ही, की मी कायद्यावर आधारीत अमेरिकन  मालिका नियमितपणे  पहातो. ग्रिशमच्या कादंबऱ्यांप्रमाणे कोर्टरुम थ्रिलर्सही वाचतो पण मालिका इथे अधिक रेलेवन्ट, कारण त्यांनाही एपिसोडच्या मर्यादित वेळात राहून, आणि रेग्युलर पात्रांची मालिकाभर चालणारी गोष्ट सांगता सांगता; अनेक छोटेछोटे खटले दाखवायचे असतात. हे किती उत्तम पद्धतीने दाखवले जातात याचं उदाहरण हवं असेल, त्यांना मी नुकतीच पाहिलेली  रिडली / टोनी स्काॅटने निर्मिलेली 'द गुड वाईफ'  मालिका रेकमेन्ड करेन.

 आता अमेरिकन  कोर्ट आणि आपलं, यात मोठा फरक म्हणजे आपल्याकडचा ज्युरी सिस्टीमचा अभाव. त्यामुळे त्यासंबंधातलं प्रोसिजर, किंवा ज्युरीचं इमोशनल मॅनिप्युलेशन, कायदेशीर बाजू, हे सगळं आपल्याकडे पूर्ण गैरहजर. पण इन्टॅक्ट असायला हवं, ते केस लढवतानाचं तर्कशास्त्र. कोणतीही गोष्ट सिद्ध करण्यासाठी कायकाय गोष्टी लागाव्यात, जज्जांचे/ वकीलांचे विविध प्रकार, युक्तीवादांच्या विविध पद्धती, तपासणी- उलट तपासणीतली लिंक, शिक्षा देताना असणाऱ्या वेगवेगळ्या शक्यता, इत्यादी इत्यादी. आता हे सगळं दाखवताना, मालिकांमधे अनेक प्रकारचे तपशील असतात, पण ते कुठेही बोजड, कळायला कठीण होत नाही. ते सतत रंजक आणि गुंतवणारं असतं, आणि त्यामुळेच अगदी व्यावसायिक. ( त्याशिवाय या मालिका वर्षानुवर्ष सुरु रहात नाहीत )  मालिका असल्याने काही खटल्यांचे निकाल योग्य बाजूने  तर काहींचे उलट लावणं त्यांना परवडतं, पण तरीही दर वेळी या एकेक एपिसोड असणाऱ्या केसमधे आपण पूर्ण अडकतो. योग्य न्याय झाला की आपल्याला बरं वाटतं, चुकलं की आपण हळहळतो.  हे पहाताना कुठेही असं वाटत नाही की या मंडळींचं आधीच ठरलय बरं का सगळं, कोण जिंकतो कोण हरतो हे माहीतच आहे आणि आता निकालही तसेच लागणार. या केसेसमधे मोलेस्टेशनपासून सर्वच विषय आहेत हे वेगळं सांगायला लागू नये. या मालिकांमधे दिसणारा  हा जो खऱ्या केसचा आभास आहे, तपशील आहे, अनिश्चित वास्तव सूचित करण्यात येतय, ते चित्रपटात तर अधिक ताकदीने जमायला हवं, पण पिंक चित्रपटात ते पूर्णत: अदृश्य आहे. ही केस लढण्याचा चित्रपटातला जो मध्यंतरानंतरचा भाग आहे, तो संपूर्ण भाग हा  लुटूपुटीचा, ढोबळ आणि प्रेडीक्टेबल झालेला आहे.

मध्यंतरापूर्वी जाणवणाऱ्या पिंकमधल्या फिर्यादी आणि आरोपींच्या  व्यक्तीरेखांमधे थोड्याफार  ग्रे शेड्स आहेत. राजवीरची बाजू ही गडद आहे परंतू प्रत्यक्षात त्याचं चित्रण बरचसं संयत आहे. तो फार काही अॅग्रेसीव्ह करताना दिसत नाही. त्या गोष्टी करण्यासाठी पूर्वार्धात त्याच्या एका मित्राची योजना केलीये जो मिनलला पळवण्यापर्यंत मजल गाठतो, पण त्याला दुसऱ्या भागात कोर्टात बसण्यापलीकडे काम नाही. या योजनेमुळे राजवीर थोडा शांत वाटतो. शिवाय एकदा तो आणि फलक फोनवर बोलतात तेव्हाही तो मीनलच्या तोंडून साॅरी एेकायचय यापलीकडे धमक्यांवर जात नाही. उलट यावेळी फलक त्याला आणि आधी मीनल त्याच्या मित्राला , सकारण पण अद्वातद्वा बोलतात. कृष्णकृत्य डिपार्टमेन्ट मित्राकडे गेल्याने राजवीर थोडा सरळ वाटतो. तरीही थोडासाच, कारण प्रेक्षकांना मिक्स्ड मेसेज जाऊ नयेत म्हणून त्याची गॅंग जरुरीपुरती खलनायकी दाखवण्यात येते. फेअर इनफ.

मुलींचं वागणं हे मोकळं आहे, जे मात्र आवश्यक आहे. मुली अगदी कृत्रिम सद्गुणी नं दाखवता आजच्या तरुणतरुणींप्रमाणेच वागणाऱ्या आहेत. प्रत्येकालाच जसं आपल्या बाबतीत काही वाईट होणार नाही असं वाटतं, तसं त्यांनाही वाटतं, त्यामुळे त्या फार ओळख नसलेल्यांबरोबर पार्ट्यांना जाणं , ड्रिंक्स घेणं अशा गोष्टीही करतात. नोकरदार तरुणींचं समकालीन चित्रण , या चित्रपटातल्या  मेसेजशी जोडलेलं आहे. ( चित्रपटात एकदा फलक कारण नसताना आम्ही राजवीरकडून पैसे घेतले होते असंही कबूल करुन टाकते, तेही त्यातल्या मेसेजच्याच गरजेसाठी ) कारण मेसेज असा, की मुलींचा शब्द हा अंतिम शब्द आहे. त्यांच्या वागण्याबोलण्यावरुन पुरुषांनी सोयीस्कर निष्कर्ष काढणं बेकायदा आहे. त्यांनी नाही म्हंटलं, थांबा म्हंटलं, की थांबायलाच हवं.

इथे एक लक्षात ठेवायला हवं, की पिंकमधलं वास्तव हे मुळातच थोडं सोयीस्कर वास्तव आहे. कारण प्रत्यक्षात असं घडलं, तर या मुली दिल्लीसारख्या ठिकाणी कोर्टात लढण्याइतक्या मोकळ्या - सलामत  रहातील हेच आज दिवास्वप्न वाटेलशी परिस्थिती आहे. तरीही, हा एक चांगली बाजू लढवणारा चित्रपट आहे, असं मानून आपण ही गोष्ट सोडून देऊ. तरीही , ही आपल्या सोडून देण्याची मर्यादा असायला हवी , सुरुवात नाही. प्रत्यक्षात चित्रपटात इथून पुढे घडणाऱ्या गोष्टी, या पटकथाकार आणि दिग्दर्शकाने शेवट ठरवून दिल्यासारख्या आहेत. यातला दोन पक्षांमधला संघर्ष कुठेही उभा राहू शकत नाही आणि तो उभा झाला नाही, तरी जज्जला ते चालेलसं वाटतं, कारण त्याने निकाल कोणाच्या बाजूने द्यायचा हे मुळातच ठरवून दिल्यासारखी इथल्या न्यायाधीशाची ( धृतीमान चॅटर्जी )  देहबोली आणि संवाद आहेत.


पिंक पहाताना रसभंग व्हायला सुरुवात होते, ती मध्यंतरानंतर लगेचच. फिर्यादीच्या - राजवीरच्या वकीलाच्या दिसण्याबोलण्याबरोबरच. प्रशांत मेहरा या वकीलाच्या भूमिकेत पियुष मिश्रांनी जणू जुन्या हिंदी सिनेमातला दुय्यम खलनायकच उभा केला आहे. त्याचं दिसणं, उर्मट ओरडणं, आरोप करणं हे एवढं भडक करण्याची काय गरज होती असं वाटत रहातं. प्रत्यक्षात त्रयस्थपणे जर ही केस पाहिली, तर एका सभ्य , वेल प्लेस्ड घरातल्या उच्चशिक्षित, सुशील तरुणावर, सामान्य मध्यमवर्गीय ( आणि कदाचित संशयास्पद चारित्र्याच्या )  तरुणीने केलेला हल्ला अशी आहे. वकीलाला एवढा आरडाओरडा करायचं काय कारण? तो अतिशय सभ्य दिसणारा, शांतपणे तर्कशुद्ध आर्ग्युमेन्ट करणाराच हवा होता. ही पात्रयोजना आणि व्यक्तिचित्रण, हे प्रेक्षकाला दुष्ट बाजू कोणती हे स्पष्ट करुन सांगितल्याचं वाईट उदाहरण आहे.

मिश्रा जितके हॅम करतात, तितकाच संयतपणाचा कृत्रिम अभिनय अमिताभ बच्चन सेहेगलच्या भूमिकेत करतात. कदाचित एक बाजू भडक झाल्याने दुसरीही अधोरेखित करावी लागली असावी. बरं त्यांच्या बिकट मानसिक अवस्थेचं आपण एेकून असतो. पण क्वचित हळू बोलण्या आणि भलतीकडे पहात रहाण्याखेरीज या अनिश्चित मानसिक स्थैर्याचा कोणताही परिणाम त्यांच्या लढतीवर होत नाही. मग ही व्यक्तीरेखा तशी आहे असं सूचित करण्यामागचं काय कारण? केवळ परफाॅर्मन्समधली नाट्यमयता? कदाचित असं तर नाही, की मुळात केसमधेच दम नसल्याने वकीलांच्या व्यक्तीमत्वातच नाट्य शोधण्याची गरज पडली असावी ? बहुधा तसच असेल. कारण कोर्टात समोर येणाऱ्या केसमधे मुलींच्या विरोधात म्हणावासा एकही पुरावा नाही. त्या मुलांबरोबर रिजाॅर्टमधे जातात हे मान्य ( एका अर्थी मूर्खपणाच ) पण मांडलेला एकही पुरावा, त्यांच्या तसा विरोधात जाणारा नाही. उलट खुद्द सेहगल वकीलच अशा एका गोष्टीचा साक्षीदार आहे, ज्यानी राजवीर गॅंग धोक्यात यावी. पुन्हा कोर्टातल्या युक्तीवादातही कुठेच कोणत्याच बाजूची चलाखी दिसत नाही. जिथे आॅब्जेक्शन घेतली जायला हवीत तिथे घेतली जात नाहीत, क्राॅस घ्यायला हवी तिथे घेतली जात नाही.कोणत्याही रॅंडम क्रमाने साक्षीदार येत जातात,  हवे ते सर्व मुद्दे तपासलेही जात नाहीत आणि आवश्यक त्या सर्वांची साक्षही काढली जात नाही.

कोर्टाच्या कामकाजातल्या दोन गंमती मला फारच खटकल्या, पण कोणाला खरोखर अधिक माहिती असेल तर सांगावी. इथे जेव्हा फिर्यादी वकिल साक्षीदाराची जबानी घेतो, तेव्हा आरोपी वकील विचारलं जाऊनही  कधीच लगेच क्राॅस घेत नाही. माझ्या माहितीप्रमाणे तसं व्हायला हवं. किंवा साक्षीदाराला पुन्हा बोलावण्याची न्यायाधीशाकडून परवानगी तरी घ्यायलाच हवी.  एकवेळ तसा नियम नसेल तरी शक्य असल्यास ते करणं लाॅजिकल नाही का? एकेक साक्षी जर उधळल्या गेल्या, तर फिर्यादीची केस ही न्यूसन्स केस असल्याचं लगेचच लक्षात येईल. त्याउलट वेळीच क्राॅस घेतल्या नाहीत, तर फिर्यादीची केस भक्कम होऊ शकते. अर्थात , हे माझं काॅमन सेन्स लाॅजिक झालं. नियम वा वस्तुस्थिती वेगळे असल्यास सांगावं. इथे ते करण्याचं कारण उसनी नाट्यपूर्णता, हे आहे. पण हा घोळ आपल्याला दिसत असताना नाट्यपूर्णतेचा फार आनंद घेता येत नाही.

दुसरी गोष्ट म्हणजे फिर्यादींना शिक्षा ! आरोपी दोषी वा निर्दोष ठरतो, हे मान्य, पण फिर्यादीला कशी थेट शिक्षा करता येईल? त्यासाठी वेगळा खटला नको का चालवायला? हे अगदी मूलभूत आहे. आज आपल्याला तीन मुलांनी एकदम आणि थेट आईला रक्त दिल्याचा सीक्वेन्स गडबडीचा वाटत असेल. तर एकाच खटल्यात आरोपीला सोडून फिर्यादीला शिक्षा हेदेखील तितकच चमत्कारीक वाटायला हवं.

आता मला या चित्रपटात खटकलेली शेवटची गोष्ट. ही मात्र अगदीच व्यक्तीसापेक्ष आहे, आणि त्यावर वेगवेगळी मतं असू शकतात. ती गोष्ट म्हणजे एन्ड टायटलवर येणारा प्रत्यक्ष काय घडलं याचा सीक्वेन्स. पूर्वार्धात तो नसणं मला ज्या कारणासाठी आवडलं, त्याच कारणासाठी त्याची उत्तरार्धातली हजेरी खटकली. आपण आपल्या मनात मुलींना क्लीन चिट दिल्यावर पुन्हा राजवीर गॅंगच्या कुकर्माचा पुरावा कशाला? तो काय साधतो. मुलींचा इनोसन्स प्रेक्षकांपुढे सिद्ध करण्यासारखी ही योजना वाटते. असा फ्लॅशबॅक एखाद्या रहस्यपटात शोभला असता ज्यात या सिक्वेन्सने आपल्या वेगळं सत्य दाखवलं असतं. इथे तो जे आपल्याला चित्रपटभर सांगितलं जातय तेच सांगत असेल, तर तो अनावश्यक आहे. असो, हे माझं मत. तुमचं वेगळं असू शकतं.

तर असा हा पिंक. पूर्वार्धात आवडलेला, पण उत्तरार्धात अधिकाधिक निराश करत गेलेला. आता यामुळे त्याच्या प्राॅपोगंडा व्हॅल्यूत फरक पडतो का? तर उघडच नाही. मी आधीच सांगितल्याप्रमाणे त्याचं महत्व आहेच. आणि तो जितके लोक पहातील तितकं चांगलच. पण एक वाटतं, की हे जे प्रेक्षक आहेत, त्यात किती राजवीर असतील ? आणि जर तसे नसले, तर हा कन्विन्सिंग द कन्विन्स्डचाच एक एक्जरसाईज नाही का?
-गणेश मतकरी

by सिनेमा पॅरेडेसो (noreply@blogger.com) at September 26, 2016 05:04 AM

देवा तुझ्या द्वारी आलो

नभाचा किनारा

शब्द सवयीचे

शब्द सवयीचे असे का आज घोटाळून बसलेथेंब पानांवर तसे ते आज सांभाळून बसले।लाट आवेगात आली भेटण्या सागरतिरीपाऊले भिजली परी ती लाट मी टाळून बसले।कोसळावे कड्यांवरूनी सत्य निर्मळ जळ जसेप्रवाही त्या भावनांना आज मी गाळून बसले।ओळखीच्या प्रदेशाचे आंधळे जे काव्य होतेठेच त्याला लागली अन स्वत्त्व कुरवाळून बसले।ये पुन्हा तू पावसा, विखुरल्या मोत्यांपरीसापडावे मग मला, ते रान तुज माळून बसले।स्पंदनांना विसरूनी,

by विशाखा (noreply@blogger.com) at September 26, 2016 12:17 AM

खेळ खलास!

गेल्यात जमा करावे आता क्षणिक श्वास आणि उच्छवास  कितीक वर्ष टिकणार, जीवना सखया! तुझ्यावरचा विश्वास?  कोसळो वेड्यागत पाऊस, फुटोत हिरवे कोंब कुठे  दगडातही पाझरेल का हर्षभारितसा श्रावणमास? ढगात काळी स्वप्ने ती का गतजन्मीचे प्रेम अवनीचे  गोड दुःख मुरलेल्या वाटे कवळु ओलसर मृदगंधास देव मानुनी फसली सीता, देव शोधता हरली मीरा देव नको मज प्रेम हवे पण, तू पुससी हा हट्ट कशास! दिले मन तुला भान

by विशाखा (noreply@blogger.com) at September 26, 2016 12:17 AM

September 25, 2016

माझिया मना जरा सांग ना

बोलायला पैसे पडत नाहीत!

          माझं कामच असं आहे, प्रश्न विचारण्याचं. मी बिझनेस ऍनालिस्ट म्हणून काम करते. त्यात करायचं काय असतं? तर एखाद्या नवीन किंवा जुन्याच सॉफ्टवेरसाठी त्याच्या यूजर्सच्या ज्या काही मागण्या आहेत, अपेक्षा आहेत ते सर्व समजून घ्यायचं, लिहायचं आणि पुढे डेव्हलपर्स आणि टेस्टर्सना समजवायचं. बरं ते तिथे थांबत नाही, पुढे जाऊन आपण जे काही समजून घेतलंय तेच क्लायंटला मिळालं का नाही हे तपासून पाहणे. आता या सर्वात महत्वाची गोष्ट असते ती म्हणजे 'प्रश्न विचारणे'. कुठलीही गोष्ट गृहीत धरून चालत नाही. उदाहरणार्थ, 'अरे आता याला घर हवंय म्हणजे पूर्वेला तोंड असलेलंच बघत असेल'. तर आता पूर्वेला दरवाजा असलेलं घर ही मागणी कितीही कॉमन वाटली तरी विचारलेलं बरं असतं. कोण जाणे एखादा रात्री काम करणारा असेल आणि त्याला सकाळी घरात उजेड नको असेल तर? विचारलेलं बरं ना? त्यामुळे छोट्या छोट्या बाबतीतही प्रश्न विचारणे किंवा एखादी गोष्ट बोलणे, स्पष्ट विचारणे हे महत्वाचं. 
         तर मुद्दा असा की विचारायला पैसे पडत नाहीत. साधी गोष्ट, आता कित्येक कार्यक्रमात असं होतं की शेवटी एखादीच पोळी शिल्लक आहे किंवा थोडीच भाजी शिल्लक आहे, लोक अजूनही जेवतच आहेत. अनेकदा मग बाकी कुणाला हवी असेल म्हणून कुणीच ती थोडी राहिलेली पोळी किंवा भाजी घेत नाही आणि शेवटपर्यंत तशीच राहते. पण तुम्ही विचारू शकता ना,'कुणी घेणार आहे की मी घेऊ?' इतकी छोटीशी गोष्ट, पण विचारायला धजावत नाहीत. लोक काय म्हणतील? आता हे अगदीच घरगुती उदाहरण झालं. पण लहानपणापासूनच शाळेतही कित्येकदा मुलं प्रश्न विचारायला पुढे होत नाहीत. आपला प्रश्न चुकीचा असला तर? कुणी हसले तर? त्यामुळे मला वाटतं की प्रश्न विचारायलाही धाडस लागतं. पण अशावेळी एकच गोष्ट लक्षात ठेवायची, बोलायला पैसे पडत नाहीत, विचारून टाकायचा. जास्तीत जास्त काय होईल? जरा वेळ हसतील किंवा काय प्रश्न विचारतो म्हणतील. पण निदान आपले समाधान तरी ना?
        अनेकदा नात्यातही आपण बऱ्याच गोष्टी गृहीत धरतो. तिला मी आवडतच नाही, मी काहीही केले तरी पटतच नाही इ इ. समजा तुम्ही त्या व्यक्तीला बोलावलंय आणि खरंच काही कारणाने तिला जमले नाही तर? अशावेळी स्पष्टपणे बोलून गैरसमज दूर करणेच योग्य वाटते. उगाच समोरच्याने कुठल्या कारणाने असे वर्तन केले हे गृहीत धरून आपण तसेच वागत राहतो. त्यावेळी वाटतं, काय ते बोलायचं ना सरळ, बोलायला पैसे पडत नाहीत! अनेकदा आपण हेही गृहीत धरतो की आपण कसे आहोत हे समोरच्याला माहित नाही का? आणि म्हणतो, 'मला काय वाटतं ते त्याला कळत नाही का?'.  आता लग्नाच्या १० वर्षात तरी हे नक्कीच कळलंय मला, नाही कळत! 'त्याला कळत नाही का?' असे म्हणून स्वतःला त्रास का करून घ्यायचा? सरळ विचारून टाकायचं. जे काही असेल ते स्पष्ट होऊन जाईल ना? असो.
       माझ्यासारख्या नोकरीत योग्य ठिकाणी योग्य प्रश्न विचारून, जास्तीत जास्त माहिती काढणे यातून पैसे मिळतात ही गोष्ट निराळी. पण, 'बोलायला पैसे पडत नाहीत' हे डोक्यात ठेवलं की अनेक प्रश्न सुटतात. जास्तीत जास्त काय होईल? 'नाही' म्हणतील? वेड्यासारखे प्रश्न विचारू नका म्हणतील. पण निदान आपली शंका तरी दूर होते ना? त्यामुळे मनात न ठेवता, वाटलं तर..... विचारून टाकायचं. :) त्याने माझे तरी बरेच प्रश्न सुटलेले आहेत. :)

विद्या भुतकर.

by Vidya Bhutkar (noreply@blogger.com) at September 25, 2016 11:45 PM

आयुर्वेद,पर्यायी व पुरक औषध पद्धती

Articles

About 20-25 percent of adults have the metabolic syndrome and have increased risk of developing both cardiovascular disease and type 2 diabetes. In a new longitudinal study, investigators examined associations between childhood muscular fitness (strength, endurance, and power) and metabolic…http://dlvr.it/MKs8VzThe risk of viral infections is known to be affected by physical activity, but little information is available regarding the more serious infections caused by bacteria. In a new study, investigators examined the relationship between leisure-time physical activity and suspected bacterial infections…http://dlvr.it/MKs8VmHatha yoga is an increasingly popular form of physical activity and meditative practice in the U.S. It is important to understand the calorie cost and intensity of yoga in relation to the national physical activity guidelines, which generally encourage 30 minutes of moderate-intensity physical…http://dlvr.it/MKs8VJEmployers can implement an intervention to substantially reduce the sitting time of office workers both during work hours and across the day.http://dlvr.it/MKs8TtIn a recent study, a research team compared the performance of the four available PD-L1 assay tests. They found that one of the assays failed to reveal comparable levels of PD-L1, a tumor-promoting protein, while three others revealed comparable levels.http://dlvr.it/MKs8StGarlic -- consumers either love or hate the taste, but one thing is for certain, no one likes it when the scent of it sticks around on their breath. Now, garlic lovers may have a new solution to their halitosis problem. A study has found that eating raw apple or lettuce may help reduce garlic…http://dlvr.it/MKs8DBChildren with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) are potentially more exposed to reproaches than typically developing children, explain researchers. A behavioral experiment on reward and punishment highlights the cumulative effect of punishment in children with ADHD.http://dlvr.it/MKs88VThe copper used to make Ötzi's axe blade did not come from the Alpine region as had previously been supposed, but from ore mined in southern Tuscany. Ötzi was probably not involved in working the metal himself, as the high levels of arsenic and copper found in his hair had, until now, led us to…http://dlvr.it/MKdJMSThe health gains achieved if cities were designed so that shops, facilities, work and public transportation were within walking distance of most residents have now been quantified by researchers. In a series of articles, researchers tackle how to implement timely research into city design, planning…http://dlvr.it/MKdJLyIncidents of extreme violence against police officers can lead to periods of substantially increased racial disparities in the use of force by police, new research indicates.http://dlvr.it/MKdJL7In the future, our health may be monitored and maintained by tiny sensors and drug dispensers, deployed within the body and made from graphene -- one of the strongest, lightest materials in the world. Graphene is composed of a single sheet of carbon atoms, linked together like razor-thin chicken…http://dlvr.it/MKdHqrFor children with speech and language disorders, early-childhood intervention can make a great difference in their later academic and social success. But many such children -- one study estimates 60 percent -- go undiagnosed until kindergarten or even later.http://dlvr.it/MKdHLpResearchers have created tiny freeze-dried pellets that include all of the molecular machinery needed to translate DNA into proteins, which could form the basis for on-demand production of drugs and vaccines.http://dlvr.it/MKdH4qA new map breaks away from the old way of studying genes one at a time, showing how genes interact in groups to shed light on the genetic roots of diseases.http://dlvr.it/MKdGP0Infants whose mothers had a higher level of a particular type of vitamin B during pregnancy have a lower risk of eczema at age 12 months, new research has shown. The study is the first to link maternal serum levels of nicotinamide, a naturally occurring vitamin, and related metabolites to the risk…http://dlvr.it/MKdGNbAn association between pediatric eczema and large abnormalities in non-lesional skin and multi T lymphocyte axes activation has been uncovered by researchers.http://dlvr.it/MKdGBVA clinical trial for types of advanced cancer is the first of its kind to show that precision medicine – or tailoring treatment for individual people – can slow down the time it takes for a tumor to grow back, according to research.http://dlvr.it/MKdFmBThe 2016 Ig Nobel prizes were awarded last night, and the honorees included, as always, the best, brightest and wackiest minds in science. The Ig Nobel prize tradition began in 1991 as a way to honor research that "could not, or should not, be reproduced," and has since grown into both a fond…http://dlvr.it/MKSR9dA temporary tattoo to help control a chronic disease might someday be possible, according to scientists who tested newly created antioxidant nanoparticles.http://dlvr.it/MKJxtrA new article updates the medical community on a potentially devastating liver disease that afflicts approximately 29,000 Americans. Primary sclerosing cholangitis, or PSC, is a condition that damages the ducts that carry digestive bile from the liver to the small intestine. Many individuals…http://dlvr.it/MKJxn9While the majority of prostate cancers are slow growing and not fatal, some are aggressive and lethal. Genomic fingerprinting can help predict a tumor's aggressiveness and tailor treatment plans, report researchers.http://dlvr.it/MKJxcRResearchers have identified a way to prevent chronic urinary tract infections (UTIs). Vaccinating mice against a key protein that bacteria use to latch onto the bladder and cause UTIs reduces severe disease, according to researchers.http://dlvr.it/MKJxYFStabilizing a protein called SOD1 can help reverse protein clumping in the types of neurons affected by the fatal neurodegenerative condition Amyotrophic Lateral Sclerosis (ALS), also known as Lou Gehrig's disease, report researchers.http://dlvr.it/MKJxY1A method to measure the limit to which human skin can be stretched has been developed by researchers, which could help to grow new skin for burn victims.http://dlvr.it/MKJxXWImportant results in the fight against Zika virus has been identified by researchers: Culex mosquitoes do not appear to transmit Zika virus.http://dlvr.it/MKJxX2

by prasanna (noreply@blogger.com) at September 25, 2016 07:00 PM

AnnaParabrahma

AnnaParabrahma Ties Up With Home Chefs

We are happy to announce that with your patronage we have done well and now plan to widen our product range. As part of our expansion plan, we are is tying up with home chefs to bring to you specialties from different communities. You will find delicacies from Pathare Prabhu, Bengali, Parsi communities available soon on the Eshop. It is the season of Gaboli or Fish roe and who

by Anjali Koli (noreply@blogger.com) at September 25, 2016 02:08 PM

Holy Cow! Vegan Recipes

Vegan Zucchini Breakfast Strata

This very vegan zucchini breakfast strata is a dish you can also serve for  brunch, lunch or dinner, or anytime in between that you have a mind to eat. I can promise you, though, that there will never be any leftovers for in-between snacking. There are many layers and flavors that go into this strata, and...

Read More »

The post Vegan Zucchini Breakfast Strata appeared first on Holy Cow! Vegan Recipes.

by Vaishali at September 25, 2016 01:00 PM

साधं सुधं!!

Trapped - भाग ३



पुन्हा एकदा स्वतःला कोशात अडकवुन घेणं ओघानं आलं! आपलंच मन पुर्णपणे आपलं नाही ही सदैव बोचत राहणारी जाणीव! दुपारच्या वेळी जेवणं वगैरे आटोपली की फुरसत मिळायची. बेडरूमच्या खिडकीतून कॉलनीतला जाणारा रस्ता दिसायचा. दुपारच्या वेळी अगदी शुकशुकाट असायचा त्या रस्त्यावर! दोनच्या सुमारास मुलांना सोडणारी स्कुल बस आली की त्या रस्त्याला जाग यायची! पण ती बस निघून गेली की मात्र अगदी शांतता त्या वसाहतीला व्यापून टाकायची. अचानक एके दिवशी त्या रस्त्यावर तिला एक वेगळाच माणूस दिसला. फाटकी वस्त्रे घातलेला आणि बरेच दिवस अंघोळ न केलेला वगैरे! स्वतःशीच हातवारे करत तो रस्त्यावर फिरत होता. तिला अगदी भिती वाटून गेली आणि मग तिनं खिडकी घट्ट बंद करुन घेतली आणि डोक्यावर पांघरुण घेऊन डोळे बंद करुन ती पडून राहिली. तो वेडा होता! मनाशीच तिनं विचार केला. बाकीचे लोक पाहुन घेतील त्याला तिनं स्वतःशीच समजूत घालून घेतली. कधीतरी मग तिला डोळा लागला. 

असेच दोन तीन आठवडे गेले. सुरुवातीला फक्त कोशातच बंद करुन राहण्याची जिद्द करणाऱ्या मनाला तिनं समजावलं. ह्यातून कठीण का असेना मार्ग तर असणारच! बऱ्याच स्त्रियांना वेगवेगळ्या बंधनातुन जाऊन आयुष्यातील आपला मार्ग काढावा लागतच असणार. पण बहुतेक वेळा हा लढा त्यांच्या त्या एकटीनं लढत असल्यानं दुनियेसमोर येत नसणार. माझाही तसाच हा एक लढा आहे. जरा वेगळा असला म्हणुन काय मी तो लढणारच! महत्प्रयासानं तिनं स्वतःला समजावलं. 

दोन आठवड्यापुर्वीच्या त्या प्रसंगानंतर स्वामीसुद्धा काही काळ बदलल्यासारखा वाटला होता तिला! त्याच्या वागण्यात पुन्हा तोच यांत्रिकपणा आला होता. सायंकाळ झाली. स्वामी आला. नेहमीप्रमाणं तो ताजातवाना होऊन खुर्चीत बसेतोवर योगिनीनं चहाचा कप आणुन त्याच्यासमोर ठेवला होता.   

"स्वामी,  पण मलाच का तुम्ही निवडलंत? दुनियेत इतक्या असंख्य लोकांतुन तुम्ही माझीच आणि माझ्या खऱ्या स्वामीचीच निवड का केलीत तुम्ही?" योगिनीने प्रश्न विचारला खरा पण नक्की आपणच प्रश्न विचारला की हा स्वामीने आपल्याद्वारे हा विचारुन घेतला हे तिला कळेनासं झालं. स्वामीने ह्या प्रश्नावर उत्तर काही दिलं नाही. म्हणजे बहुतेक हा आपलाच प्रश्न असावा अशी तिनं आपली समजूत करुन घेतली. 

"आणि मग माझा खरा स्वामी गेला कुठं? हा देह तर त्याचाच ना!" आज योगिनीच्या अंगी बराच धीर एकवटला होता. समोर बसलेल्या स्वामीला बहुदा तिची दया आली असावी. "तो कुठं दूरवर गेला नाहीए! त्याला इथंच आम्ही दाबून ठेवलाय! " आपल्या डोक्याकडं खुणावत समोरचा स्वामी उद्गारला! "अगदी सूक्ष्म स्वरुपात! आमचा प्रयोग यशस्वी झाला ना कि त्याला कदाचित मुक्त सुद्धा करु आम्ही!" स्वामीच्या ह्या उद्गारांनी योगिनी अगदी थरारुन गेली ती दोन कारणांनी! पहिलं म्हणजे इथं कोणता तरी प्रयोग सुरु आहे आणि दुसरं म्हणजे आपला स्वामी परत यायला अजुनही वाव आहे तर!

स्वामीशी इतका वेळ सलग संवाद साधायला खरं तर योगिनीला भिती वाटायची पण तिच्या मनातील शंकेनं ह्या भितीवर मात केली. "प्रयोग? कुठला प्रयोग !" ती म्हणाली.  "आमच्या प्रजातीचा वंश पृथ्वीवर यशस्वीपणे वाढतो की नाही हे पाहायचं आम्हांला!" अगदी निर्विकारपणे स्वामी म्हणाला! त्याच्या ह्या उद्गारांनी योगिनी अगदी थरारुन गेली. आतापर्यंत तिनं ह्या शक्यतेचा विचारसुद्धा केला नव्हता. 

दुसऱ्या दिवशी सकाळी स्वामी ऑफिसात निघुन गेला आणि योगिनी अगदी निग्रहानं विचार करु लागली. केवळ तिच्या एकटीशी संबंधित असणारं हे लढणं सुद्धा तिला झेपत नव्हतं आणि त्यात ह्या नव्या शक्यतेची निर्मिती झाली होती. कोण्या अजाण जीवाला ह्यात आपल्यामार्फत गुंतवलं गेलं तर आपण कोणाची बाजू घेऊ ह्याची तिला शाश्वती वाटत नव्हती. "जर आपण ह्या स्वामीलाच संपवला तर!" तिच्या मनात विचार चमकुन गेला. क्षणभर ती अगदी उत्साहित झाली. आपल्याला ह्या सापळ्यातुन सुटकेचा मार्ग सापडला ह्या विचारानं! पण नंतर तिच्या लक्षात आलं. 

सध्याचा स्वामी म्हणाला होता 
"तो कुठं दूरवर गेला नाहीए! त्याला इथंच आम्ही दाबून ठेवलाय! " म्हणजे जर ह्या स्वामीला संपवला तर आपला स्वामी सुद्धा नाहीसा व्हायचा त्याच्यासोबत! आणि दुसरी गोष्ट म्हणजे हा स्वामी जरी नाहीसा झाला तरी आपल्या मनावर ताबा घ्यायला ह्यांच्यातलाच दुसरा कोणी पुढं व्हायचा! 

आज तिच्या मनाच्या विचारांची तर्कसंगती सुसंगत चालली होती. जरी कोणी परका तिच्यावर अंमल ठेऊन होता तरी ज्या बाह्यरूपात तो तिच्या सामोरा यायचा ते रुप तिच्या लाडक्या स्वामीचं होतं. आणि नाही म्हणायला ह्या परक्याची सुद्धा तिला सवय झाली होती. त्याच्या वागण्याच्या तऱ्हा तिला कळल्या होत्या. चहाचा एक घुटका तिनं घेतला. आपण ज्यावेळी बाहेर जातो त्याचवेळी नेमकी आपली ह्या आठवणींची स्मृती कशी नाहीशी केली जाते ह्याचा छडा लावणं आवश्यक आहे हे तिला जाणवलं. जर त्या पद्धतीचा आपणास पत्ता लागला तर त्यावर आपण विजय मिळवु शकतो आणि मग आपली ही बाजू दुनियेसमोर मांडू शकतो. स्वामीशी अगदी चांगलं वागत राहायचं आणि ह्या पद्धतीचा शोध लावायचा असा मनोमन तिनं निर्धार केला आणि तिला खूप बरं वाटलं. 

सुधाताई आपल्या कोल्हापुरातील गावी गेले काही महिने अगदी बेचैन होत्या. खरंतर बेचैन व्हायचं काहीच कारण नव्हतं. दोन्ही मुलं संसाराला व्यवस्थित लागली होती. मुलाचा कोल्हापुरातच चांगला व्यवसायात जम बसला होता आणि मुलगी योगिनी परगावी असली तरी संसारात रमली होती. यजमान सुधीर निवृत्तीनंतर आपल्या मित्रपरिवारासमवेत अगदी मजेत दिवस व्यतित करत होते. योगिनीची आणि सुधाताईंची भेट म्हटली तर तशी कमीच व्हायची! म्हणुनच खरंतर परगावी मुलीला स्थळ शोधण्यात त्यांनी सुरुवातीला काहीसा विरोध केला होता. पण शेवटी चांगलं स्थळ म्हटल्यावर मात्र त्यांचा नाईलाज झाला होता. सुरुवातीला योगिनी अगदी मजेत आहे असं त्यांना वाटत असे. पण गेले काही महिने मात्र तिच्या वागण्यात त्यांना काहीसा बदल जाणवला होता. सुधीर ह्यांच्या भाच्याच्या लग्नात दोघीजणी पुण्याला दोन दिवस भेटल्या खऱ्या पण योगिनी अगदी अलिप्तपणे वागत आहे असंच त्यांना वाटत राहिलं होतं. त्यांनी आपली शंका मुलाला आणि सुधीर ह्यांना सुद्धा बोलून दाखवली होती पण दोघांनी तिला वेड्यात काढलं होतं. पण आईचं वेडं मन त्यांना शांत बसू देत नव्हतं. खासकरुन स्वामीचा विषय काढला की योगिनी अचानक शांत व्हायची आणि विषयच बदलुन टाकायची असा त्यांना संशय आला होता. शेवटी न राहवुन त्यांनी एक धाडस केलं होतं. गिरगावातील बहिणीकडं जायचं निमित्त काढून त्या थेट योगिनीच्या घरी धडकल्या होत्या. 

आताच नव्यानं जिद्द निर्माण झालेली योगिनी आपल्या जागेवरुन उठायला आणि दाराची बेल वाजायला एकच गाठ पडली. समोर आईला पाहुन तिला आपला हुंदका आवरता आला नाही. क्षण दोन क्षणभर आईच्या मिठीत आपल्या साठवलेल्या अश्रूंना मोकळी वाट करुन देत असतानाच तिला अचानक जाणवलं की आपल्याला अजुनही स्वामीची खरी बाजू आठवतेय आणि आपण आईला ती सांगू शकतोय! 

स्वामी ऑफिसात एका महत्वाच्या बैठकीत होता आणि तितक्यात त्याच्या मेंदूत एक अतिमहत्वाचा संदेश आला. "गुप्त रहस्य बाहेर सांगितलं जातंय! तात्काळ कृती करा!" ह्या संदेशाने स्वामी थरारला. हे सारं घडलं कसं ह्याचा विचार करायला त्याच्याकडे वेळ नव्हता. त्यानं तात्काळ योगिनीच्या मेंदुचा तो भाग गोठवण्याची आज्ञा दिली. 

"आई, माझ्या मेंदुवर परग्रहवासियांनी ताबा मिळविला आहे आणि स्वामी देखील त्यातला एक आहे! तू मला ताबडतोब इथुन बाहेर घेऊन चल! कोणत्याही क्षणी हे सारं काही मी विसरुन जाईन!" योगिनीने मोठ्या कळकळीनं हे वाक्य उद्गारलं! सुधाताईंना नाहीतरी आधीपासुन संशय होताच. त्यांनी तात्काळ योगिनीला जशी होती तशी घराच्या बाहेर काढली. घराला कुलूप लावायची सुद्धा तसदी न घेता त्या खाली उतरल्या आणि तात्काळ तिला रिक्षात बसवुन रिक्षा स्टेशनाकडं वळवली.  

 "आई, आई अगं तू कधी आलीस आणि आपण स्टेशनाकडं का जातोय!" योगिनी अचानक ओरडली. "स्वामीला रात्रीचं जेवण कोण देणार? वळवं पाहू रिक्षा घराकडं पुन्हा!" योगिनीचा त्रागा सुरुच होता. "मी मुंबईत आले होते आणि अचानक बाबांची तब्येत सिरिअस असल्याचा फोन आला मला!" आपल्याच यजमानांच्या प्रकृतीविषयी अशी थाप मारणं सुधाताईंच्या जीवावर आलं होतं पण परिस्थिती बघता त्यांच्याकडं दुसरा पर्यायच नव्हता. 
आपल्या वडिलांच्या तब्येतीची ही बातमी ऐकून योगिनी हादरली आणि शांतही झाली. 

इथं स्वामी आणि त्याच्या कंपूत मात्र प्रचंड कोलाहल माजला होता. सुधाताई कोणतीही पुर्वसुचना न देता योगिनीसमोर आल्या होत्या आणि योगिनीने त्या दोन मिनिटात त्यांच्यासमोर रहस्याचा उलगडा केला होता. सुधाताईंचं आता करायचं काय  ह्याविषयी त्या कंपूत जोरदार चर्चा सुरु होती. जी काही कृती करायची ती तात्काळ आणि कोणालाही संशय न येऊ देता करणं आवश्यक होतं!

(क्रमशः)

by Aditya Patil (noreply@blogger.com) at September 25, 2016 12:42 PM

मी मराठी

माझ्या बायकोचा मित्र



[[ This is a content summary only. Visit my website for full links, other content, and more! ]]

by VIDYA PALKAR (noreply@blogger.com) at September 25, 2016 06:38 AM

देवा तुझ्या द्वारी आलो

September 24, 2016

आयुर्वेद,पर्यायी व पुरक औषध पद्धती

Articles

The copper used to make Ötzi's axe blade did not come from the Alpine region as had previously been supposed, but from ore mined in southern Tuscany. Ötzi was probably not involved in working the metal himself, as the high levels of arsenic and copper found in his hair had, until now, led us to…http://dlvr.it/MKdJMSThe health gains achieved if cities were designed so that shops, facilities, work and public transportation were within walking distance of most residents have now been quantified by researchers. In a series of articles, researchers tackle how to implement timely research into city design, planning…http://dlvr.it/MKdJLyIncidents of extreme violence against police officers can lead to periods of substantially increased racial disparities in the use of force by police, new research indicates.http://dlvr.it/MKdJL7In the future, our health may be monitored and maintained by tiny sensors and drug dispensers, deployed within the body and made from graphene -- one of the strongest, lightest materials in the world. Graphene is composed of a single sheet of carbon atoms, linked together like razor-thin chicken…http://dlvr.it/MKdHqrFor children with speech and language disorders, early-childhood intervention can make a great difference in their later academic and social success. But many such children -- one study estimates 60 percent -- go undiagnosed until kindergarten or even later.http://dlvr.it/MKdHLpResearchers have created tiny freeze-dried pellets that include all of the molecular machinery needed to translate DNA into proteins, which could form the basis for on-demand production of drugs and vaccines.http://dlvr.it/MKdH4qA new map breaks away from the old way of studying genes one at a time, showing how genes interact in groups to shed light on the genetic roots of diseases.http://dlvr.it/MKdGP0Infants whose mothers had a higher level of a particular type of vitamin B during pregnancy have a lower risk of eczema at age 12 months, new research has shown. The study is the first to link maternal serum levels of nicotinamide, a naturally occurring vitamin, and related metabolites to the risk…http://dlvr.it/MKdGNbAn association between pediatric eczema and large abnormalities in non-lesional skin and multi T lymphocyte axes activation has been uncovered by researchers.http://dlvr.it/MKdGBVA clinical trial for types of advanced cancer is the first of its kind to show that precision medicine – or tailoring treatment for individual people – can slow down the time it takes for a tumor to grow back, according to research.http://dlvr.it/MKdFmBThe 2016 Ig Nobel prizes were awarded last night, and the honorees included, as always, the best, brightest and wackiest minds in science. The Ig Nobel prize tradition began in 1991 as a way to honor research that "could not, or should not, be reproduced," and has since grown into both a fond…http://dlvr.it/MKSR9dA temporary tattoo to help control a chronic disease might someday be possible, according to scientists who tested newly created antioxidant nanoparticles.http://dlvr.it/MKJxtrA new article updates the medical community on a potentially devastating liver disease that afflicts approximately 29,000 Americans. Primary sclerosing cholangitis, or PSC, is a condition that damages the ducts that carry digestive bile from the liver to the small intestine. Many individuals…http://dlvr.it/MKJxn9While the majority of prostate cancers are slow growing and not fatal, some are aggressive and lethal. Genomic fingerprinting can help predict a tumor's aggressiveness and tailor treatment plans, report researchers.http://dlvr.it/MKJxcRResearchers have identified a way to prevent chronic urinary tract infections (UTIs). Vaccinating mice against a key protein that bacteria use to latch onto the bladder and cause UTIs reduces severe disease, according to researchers.http://dlvr.it/MKJxYFStabilizing a protein called SOD1 can help reverse protein clumping in the types of neurons affected by the fatal neurodegenerative condition Amyotrophic Lateral Sclerosis (ALS), also known as Lou Gehrig's disease, report researchers.http://dlvr.it/MKJxY1A method to measure the limit to which human skin can be stretched has been developed by researchers, which could help to grow new skin for burn victims.http://dlvr.it/MKJxXWImportant results in the fight against Zika virus has been identified by researchers: Culex mosquitoes do not appear to transmit Zika virus.http://dlvr.it/MKJxX2Low concentration of fish oil in the blood and lack of physical activity may contribute to the high levels of depressed mood among soldiers returning from combat, according to researchers.http://dlvr.it/MKJxVzResearchers studying the intimate structure of edible fats are getting help from the United States Department of Energy. The researchers hope to replace unhealthful trans and saturated fats with better non-saturated versions – all without compromising texture.http://dlvr.it/MKJxTPIn a society where obesity is increasingly recognized as a risk factor for disease, low- and no-calorie ingredients are logical choices for those wishing to manage their weight. However, some people have concerns that sucralose, a no-calorie sweetener, may be linked to cancer. A new article may…http://dlvr.it/MKJxFvNew details of the structure and function of an intracellular channel that controls the contraction of skeletal muscle have been uncovered by new research. The findings could lead to new treatments for a variety of muscle disorders.http://dlvr.it/MK2CCvIn the race to feed a growing population, it is important to consider sustainability. Researchers are promoting the practice of agroforestry—the intentional planting of trees and shrubs with crops or livestock—to achieve sustainability goals. A number of practical and policy challenges have…http://dlvr.it/MK2C5SWomen are four times more likely to suffer a VTE after a cesarean-section compared to a vaginal birth, according to a new study. Roughly one-third of all births in Europe and North America now occur via cesarean section.http://dlvr.it/MK2C0RCystitis is a common infection, particularly in women. Although usually treatable with antibiotics, patients can be plagued with recurrent and chronic infections. When ascending to the kidneys, bladder infections can turn into a life threatening complications, a particular concern in case of…http://dlvr.it/MK2C07

by prasanna (noreply@blogger.com) at September 24, 2016 07:00 PM

Lakshmi Sharath

A visit to Senggarang Chinese Village in Bintan Island

On this Trip of Wonders in Indonesia, we now visit a fishing hamlet and a Chinese village in Senggarang Bintan and understand some of the traditions of the ethnic chinese community who live here even today.

Senggarang Bintan, Things to do in Bintan Island

Waiting for the boat to Senggarang

“It just takes one hour by ferry to connect Singapore and Bintan Island, ” says my guide as I wait at the jetty.  Colourful graffiti depicting island life fill the walls.

Senggarang Bintan, things to do in Bintan island

Graffiti at the jetty

The skies are blue and the oceans reflect the mood, but the boats are colourful. Bintan Island is a melting pot of different ethnic groups from the Chinese, to Malays and the early settlers, Orang Laut tribe. It eventually came under the control of the colonial powers.

Senggarang Bintan, things to do in Bintan island

An old lady at Senggarang Bintan

However it is believed that the Chinese landed here over 1800 years ago (around 3rd century ) and the island was a prominent trading post on the India -China route.  Located in the Riau Island province, the main city is Tanjung Pinang and I have just landed here from Jakarta. The agenda however is to visit an old Chinese village, Senggarang in Bintan.

Wooden floating houses at Senggarang Bintan

My boat anchors at the small jetty where a boardwalk takes us to the quaint village filled with an old world charm. Time seems to stand still in this fishing hamlet.

Senggarang Bintan, things to do in Bintan island

Canals like in Venice separate the houses

Senggarang Bintan, things to do in Bintan island

Old houses on stilts in Senggarang Bintan

Senggarang Bintan, Things to do in Bintan

Another view of the canals

Walking on a narrow lane, jostling past a few cyclists, bikers and excited kids, I see wooden houses built on stilts, while the boats, referred to as sampon  float in the breeze.

Senggarang Bintan, Things to do in Bintan

Boats adorn every house

Some doors are open, giving us a voyeuristic peek into their lives, while others are closed. It is late afternoon and the village seems to be lost in a stupor.

Senggarang Bintan, Things to do in Bintan

A front view of these wooden houses

Senggarang Bintan, Things to do in Bintan

Lunch anyone ?

I walk around aimlessly in Senggarang Bintan. Some children grin at me. An old lady beckons me. A lady smiles shyly as I take her photograph. Another man peers curiously from his window and gestures me to photograph him. I  pass by schools, shops and shrines.

Senggarang Bintan, Things to do in Bintan

Kids love their photographs to be taken

Senggarang Bintan, Things to do in Bintan

Lets chat !

The village takes us back in time to the era when the Chinese had moved here and even today they practise some of the age old traditions and customs.

Senggarang Bintan, Things to do in Bintan

Streets have a lot of colour and charm

Senggarang Bintan, Things to do in Bintan

An old scooter adds to the old world charm

They speak Mandarin and Hokkien and Teochew. And they pray at some of the oldest temples here, apparently over 200 years old and practise Buddhism.

Temples at Senggarang Bintan

Towering sculptures of Buddha greet me from lush gardens in Senggarang Bintan. The shrines are filled with Buddhist iconography and filled with depictions of Chinese legends .

Senggarang Bintan, Things to do in Bintan

The shrines here are very ancient

I learn that there are seven old temples here, each one narrating a story.

Senggarang Bintan, Things to do in Bintan

Colourful walls in temples

I quench my thirst with some tender coconut water and head to the Senggarang Temple Complex which houses a few shrines. A couple of giant Buddha statues stand near the Sun Te Kong Temple.

Senggarang Bintan, Things to do in Bintan

Buddha statues greet you

I am told that this temple was established when the migrants started living here and they refer to it as the Temple of Fire and pray for happiness. The ethnic Chinese group believed in the gods of nature and worshipped the elements.

Senggarang Bintan, Things to do in Bintan

Statues and sculptures fill the village

Another temple located close by is the Marco Temple dedicated to the God of sea who took care of the sea faring locals as they went out into the ocean.

Senggarang Bintan, Things to do in Bintan

Another statue in the complex

The Tay Ti Kong Temple houses the God of Earth and the locals prayed to him for a good harvest and to take care of their home and hearth.

Senggarang Bintan, Things to do in Bintan

One more statue..this intrigued me..

But nothing prepares me when I see the ancient Banyan Tree temple, where nature has created its own architecture. It is believed that this shrine referred to as Tian Shang Miao was the residence of the village headman.

Senggarang Bintan, Things to do in Bintan

The banyan tree temple

However when he died, the locals wanted to create a place to revere him . But what really fascinated them was the age old banyan tree which curled itself around the structure of the house, almost enfolding it in an embrace. As the tree began to spread its branches around, the villages overawed by nature, decided to worship it and renamed it as the Banyan Tree temple. Standing there and seeing its branches entwined around the house, I am overwhelmed as well.

Senggarang Bintan, Things to do in Bintan

Men playing under the tree

Some men are playing local games behind the temple under the shade of the tree. A small swing hangs from the branches. Apparently there is a plaque near the temple which indicates in Chinese , “Da Fu Di.”  During the reign of ancient dynasties, it was believed that houses of prominent men bore this symbol. However there is not much information available on the original residents of the house.

Senggarang Bintan, Things to do in Bintan

One of the caretakers of The Banyan Tree Temple

There are two old caretakers, who seem to have a great sense of humour.One of them, called Toyyib gestures something to me and the locals burst out laughing. When I look at them puzzled, they translate saying, ” He wants to know if you drink, ” .Smiling, I mutter, I cannot have asked for a more interesting date ! And that ends my day and date with the locals at Senggarang Bintan

How to get to Bintan

By ferry if you are coming from Singapore and you can fly to Tanjung Pinang from Jakarta

Hotels in Bintan

There are several hotels and resorts in Bintan called Bintan Resorts. We stayed in Bintan Lagoon Resort courtesy Tourism Ministry of Indonesia

Things to do in Bintan

From sailing in a mangrove forest to chasing sunsets, from culinary classes to ATV rides, there are several things to do in Bintan based on your interests. I would just recommend doing nothing and gazing at the beach.

Bintan beach

Sea and sand in Bintan

I was invited to Bintan along with a group of travel bloggers by the Tourism Ministry of Indonesia and we visited Jakarta, Komodo Island and Bali as well.

More posts on Indonesia 

Sighting Komodo dragons in Komodo Island

Six Experiences in Bali that you must not forget

A volcanic trail of Bandung

Why Indonesia should be on your bucketlist

A photo feature of Mount Bromo

Fifteen must do experiences in Jogja

Five cultural performances in Indonesia that you must not miss

Photofeature of Indonesia

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

The post A visit to Senggarang Chinese Village in Bintan Island appeared first on Lakshmi Sharath.

by Lakshmi Sharath at September 24, 2016 06:37 PM

मी मराठी

शोपीस... प्रेमाचं!

शोपीस... प्रेमाचं! सुजाता हिंगे खुलेआम व्यक्त होण्याच्या नादात 'प्रेम' ही अत्यंत वैयक्तिक असलेली गोष्टसुद्धा हल्ली सोशल मीडियावर अधिकृतरित्या जाहीर केली जाते. दोघांमधील हे (खरं?) प्रेमाचं नातं (...

[[ This is a content summary only. Visit my website for full links, other content, and more! ]]

by Vidya M S (noreply@blogger.com) at September 24, 2016 01:56 PM

PRAHAAR | ONLINE MARATHI NEWS » विज्ञान तंत्रज्ञान

मिका क्षेपणास्त्राचे यशस्वी प्रक्षेपण

mica

भारतीय हवाई दलाने शनिवारी हवेतून हवेत मारा करणा-या ‘मिका’ या क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी केली.

micaनवी दिल्ली- भारतीय हवाई दलाने शनिवारी हवेतून हवेत मारा करणा-या ‘मिका’ या क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी केली. हे क्षेपणास्त्र ‘मिराज-२०००’ या आधुनिकीकरण केलेल्या विमानातून डागले.

संरक्षण खात्याने दिलेल्या माहितीनुसार, विमानापेक्षा आकाराने लहान ‘लक्ष्या’चा या क्षेपणास्त्राने अचूक भेद केला. यामुळे ही चाचणी यशस्वी झाली.

हवेतून हवेत मारा करणा-या बीव्हीआर पल्ल्याची क्षमता असलेल्या मोजक्या देशात भारताचा समावेश झाला. या चाचणीमुळे हवाई दलाची क्षमता पुन्हा सिद्ध झाली आहे.

भारताने युरोपातील ‘एमबीडीए’ कंपनीकडून ४५० क्षेपणास्त्र खरेदी केली आहेत. ‘मिराज २०००’ या विमानाच्या आधुनिकीकरण करारात हा क्षेपणास्त्र खरेदी केली होती.

by पीटीआय at September 24, 2016 10:13 AM

gappa

A "shocking" morning.......


I never had much to do with nerves, so to speak. Idiomatically or literally speaking.

I cannot recall anyone shaking their head in anger and saying,  "My God, she has the nerve ...."  or anything like that. Being nervous and showing it was not usually an option, and the thing to do was to always get on with what one was doing and look ahead.

So why suddenly this conversation about nerves ?  Because someone decided my nerves were possibly misbehaving, and recommended tests. 

Given that all kinds of medical diagnostic procedures were introduced during my adult life, I have had an interesting time doing things like ultrasonography, mammography,  smear tests, and MRI's. And later blogged about it. Like the MRI's.

Technologies have since gone through versions .  While the technology is impressive  in instrumentation, size and capability,  one has things to say about preparations for the same.  I mean , ultrasound science shows you pictures of your internal tissues by moving a probe over your body, but hasnt been able to find an alternative to all that drinking of water, till you are desperate to go to the loo, and the receptionist telling you to hold on because another patient was inside.  Or having to remove your earrings, bangles and mangalsutra  for an MRI, wear a hospital gown , and lie down on a plank that slowly slides you into a dark sphere which rattles. No one else in the room , and chaps look at you through a glass pane, and click things on a screen.  And whats more, no one can accompany you  and sit alongside somewhere on a chair.  Some tests are downright embarassing in the postures you have to be in, but you see other folks being subjected to the same , and just join the masses .

A bad back problem, a ankle swelling and a burning feet problem, (the burning akin to standing in a kilo of ground green chillies for one hour), had me losing sleep and peace, and I saw a neurologist . After some physical movement examinations,  a lot of diagrams  consequent to my asking questions, I was advised two tests NCV (Nerve Conduction Velocity) and SSEP (Somato Sensory Evoked Potential) .   Fancy names. Very impressed, and I  Googled.

Then I booked an appointment and went in.

Turns out, that these are tests to find out nerve damage , and what kind of damage .  The nerves contributing to my feet burning originated in the spine. Old age does things to your vertebral column ,  and these tests are particularly useful to figure out nerves that may be pinched somewhere, or nerves that may be damaged , say internally . 

 Went to a big hospital in the suburbs where both recommended tests were done . Surprisingly,  while the NCV test is common , not many hospitals will do the SSEP test.

Thankfully , there was no change of clothes into hospital gowns, no drinking water and stuff like that. You lay down on a raised bed,  and someone then proceeds to stick electrodes at places on your scalp, hands , feet, behind your neck, and so on.  You are not supposed to have applied lotions, oils etc that day , and even then they have some conduction fluid thing which they apply after cleaning your scalp areas and rubbing it strongly before sticking the electrode.

After many years,  a rubbing of various areas of the scalp really brought back old memories.  I actually felt like falling asleep. But didnt.

Then the fun part began.  There is a thing like an electrical  two pin plug which they touch to predecided points on your body. The fun part is there is a current running in it and you get shocks.

 How your body responds tells them something about the nerve and how well and fast it transmits sensations  which are detected by surrounding electrodes at a known distance.Your are not supposed to move . Initially the shocks are small, and they gradually increase in amplitude.  There are occasional involuntary cries of "Aai Ga", and the young lady tells me to take a long deep breath , and exhale quickly. I see through it and ask her if all that deep breathing has anything to do with the shocks , and she smiles and says no.  They tell it to people so it distracts them from the shocks.  I tell her to keep the shocks going and ignore my cries . I need to get over with it.

This stuff is repeated for each upper and lower limb, with my lower limbs coming up with some creative shock sensations, thanks to the swellings. A break is announced before the ssep procedure is begun, as an paralytic emergency patient is scheduled for a quick test . I wait outside and try to investigate things on Google on my phone.

I am then called inside for the SSEP procedure .   This is basically designed to see how well the brain and spinal cord can react to messages to and from the various body parts. The speed with which nerves transmit the sensory messages, across known distances.  Brain to tips of the upper limbs, and likewise for lower limbs. So there are electrodes attached to your crown, again with the nice rubbing , and sticking.  A new electrode to your back at your waist, and then lots attached to your ankles. This test doesnt give shocks, but more of a buzz, like a big mosquito bite. Once again they apply voltages/currents, and for some reason the swelling in my ankles seems to behave like an insulation. Time an again i get no sensation from their electric touch, and they keep moving the probe in a certain area, till I overreact, when a slight electric  zing is felt. The test proceeds. I dont sense things going up and down my back, but they see stuff on the screen , and make knowledgeable comments to each other. Two hours later , I am through.

I am simply impressed by the two young girls, who handle these complicated tests, with varied patients. In between they interact with the doctors, as well as the administration/billing people, all this while answering  my questions, They also have excellent people skills, dealing with frightened types, older people who cant hear or language-disabled types.

I realize that while the body has all these glorious systems ticking away inside, it is the brainy high command up there that is kept informed by the nerves about the status of all.  Something doesnt respond to an impulse, something overreacts in pain, something works intermittently. Their are local responses, spinal responses and high command responses. Some nerves, being under an autonomous spinal control, go haywire , and it is sometime before the high command brain figures it out.

Sometimes the nerve itself has gone bad, sometimes the path it follows is in trouble.

And it occurs to me that this is so much like  whats going on in our country., Lots of people, locally controlled, going out of control, making random statements, accusing others, performing faulty actions. By the time people at the top find out, it's too late.

Medicine has all these tests for nerves . I wonder if we need such tests in society.  Backed by science. So we can take action if the person is at fault, and guide him if he is on the wrong path. The tests also tell you if this is a "gone " case, not likely to recover, and likely to lead to some serious affliction. Even then there are ways of making things tolerable.

As for me, I am still waiting to find out my nerve health, and if they have learned any lessons from the shocks they were subjected too .  The report is to arrive in a day.

Just think .Like the country,  sixty plus (and more) - decades of tolerating me, right from birth. I wonder what the nerves will have to say. In society, someone can always get up and give a speech and run someone down with choice epithets.

I think my nerves have more class ...   :-)

Hopefully, it will not be another "shock".......

by Ugich Konitari (noreply@blogger.com) at September 24, 2016 06:29 AM

September 23, 2016

वटवट सत्यवान !!

ओझं

आज ट्रेनमध्ये दोन माणसं समोर येऊन बसली. एक साधारण चाळीशीच्या आसपासचा तर दुसरा पन्नाशीतला असावा. चांगल्याच गप्पा चालू होत्या त्यांच्या. मी पुस्तकात डोकं खुपसून बसलो होतो.  "शेतकरी, आंदोलन, संघटना, विचार, चर्चा, धोरण, सभा" असं बरंच काही कानावर पडत होतं. थोडक्यात चांगलीच सिरीयस आणि जेन्युइन चर्चा चालू होती त्यांच्यात.  बोलता बोलता जरा वेळाने चाळीशीने पन्नाशीला विचारलं "तुमचा मुलगा काय करतो?"

by हेरंब (noreply@blogger.com) at September 23, 2016 05:41 PM

" ऐसी अक्षरे मेळवीन !"

तर आमची सायकल पंक्चर झाली …

तर आमची सायकल पंक्चर झाली !!

हसायाला काय झाले तुम्हांस? मला माहीत आहे की आता तुम्ही म्हणाल ,’सायकल पंक्चर झाली’ यात विशेष ते काय? सायकली का कधी पंक्चर होत नाहीत? अहो , सायकलीच सहसा पंक्चर होतात, त्यात एवढे दुःख व्यक्त करायची किंवा त्यावर चक्क या पद्धतीने सार्वजनिक व्यासपीठावर व्यक्त होण्याची काय आवश्यकता आहे? पण ते तसं नसतं हो. ज्याचं जळतं त्यालाच कळतं बरं….

“अहो ऐकलं का? प्रोपेसरांची सायकल म्हणे पंक्चर झाली?” इति चाळीच्या तिसऱ्या मजल्यावरच्या डाव्या कोपऱ्यातल्या चवथ्या म्हणजे थ्री झिरो फोर क्रमांकाच्या खोलीतल्या सौ. धांदरफळे (काकू म्हणायचं होतं मनात, पण मग सायकलबरोबर आमचाही उद्धार झाला असता. तसेही त्यांना आत्ता कुठे त्रेसष्ठावे लागलेय)

हि बातमी त्या चाळीच्या पाचव्या मजल्यावरच्या उजव्या कोपऱ्यातल्या फायु झिरो शेवन क्रमांकाच्या खोलीतल्या गंभा ‘दिवे’कर आज्जींना , आपल्या घरासमोरच्या कॉमन सज्जाच्या बोळकांडीमधून आपले डोके अंमळ बाहेर काढून सांगत होत्या. त्यामुळे अर्थातच ती बातमी सगळ्या बिल्डिंगच्या रहिवाश्यापर्यंत पोचली. (इथे सगळ्या बिल्डिंगच्या हाच बरोबर शब्द क्रम आहे, :बिल्डिंगच्या सगळ्या’ हा नव्हे. आमच्या चाळीच्या एकूण तीन बिल्डींगी आहेत, इंग्रजी शी (C) आकारामध्ये. नाहीतर यायचे लगेच धावत भाषा पंडित आमचं व्याकरण सुधारायला). आज्जींनी लगेच उत्तर दिले…

“अगं बाई, आता गं. आता गं कसं करायचं? भेटायला जावूयात का?”

एकतर ‘दिवे’करआज्जींना आधीच कमी ऐकू येते (त्यांचे आडनाव खरेतर दिवाकर आहे, पण त्या त्यांना काहीही सांगायला गेले की ‘दिवे ओवाळा, दिवे” अशी एक्शन करून दाखवतात म्हणून आम्ही त्यांना दिवेकर म्हणतो. कृगैन.) त्यात आज्जींना अगदी ‘आज्जी, विन्स्टन चर्चिलच्या घरातल्या कामवालीच्या मुलीला पडसे झालेय’ हे जरी सांगितले तरी त्यांची प्रतिक्रिया वरच्यासारखीच असते. तर ते असो…

“वैकुंठवासी नाही झाली बरे अजून. हि मेली सगळ्यांना पोचवायलाच बसलेली असते” हे कोण म्हटले असेल ते सांगणे नलगे. ‘लाज आणता अगदी तुम्ही’. (हे सुभाषित आमच्यासाठी )

“इश्श, अशी कशी पंक्चर झाली गं प्रोफेसरांची सायकल? आणि पंक्चर व्हायला त्यांनी ती स्टॅंडवरून काढली कधी होती?” इति तळमजल्यावरच्या वन झिरो…. जावूदे, एका खोलीतल्या मास्टर धुंडीराजांची सुबक ठेंगणी !

हुश्श… अजून बरेच काही आहे हो. पण ते असोच. सांगायचे असे की आम्ही प्रो. गणपतराव धोंडोपंत सरमळकर. हयात सगळी पोष्टात गेली हो आमची, शिनियर हेड कारकून होतो म्हटलं. तरुणपणी गावातल्या एका महाविद्यालयाने चुकून आमची नेमणूक केली होती प्रोफेसर म्हणून. एका आठवड्यातच तिथल्या टारगट पोरटयांनी आमचा आणि व्यवस्थापनाचा गैरसमज दूर केला आणि आम्ही महाविद्यालयाला सोडचिठ्ठी दिली व थेट पोस्टात रुजू झालो. पण तेव्हापासून नावामागे जे प्रो. लागलं ते लागलंच.

बाकी तुम्हालाही शंका आली असेलच. धुंडीराजांची सुबकठेंगणी म्हणतेय त्याबद्दल. तसे तिला सगळे चंपुताई म्हणतात, आम्हीsss नाही. बाकी चंपूचे नाव नयन आहे ही आतल्या कंपूतली खबर हो. (आमच्या हिच्यापासून जपावं लागतं हो………… स्वतःला). तर जी शंका सुबक ठेंगणीला आली तीच आम्हालाही आली होती. आम्ही गेल्या सहा महिन्यात सायकल फक्त साडेतीन वेळा स्टँडवरून काढलीय. तीन वेळा असेच तिला फिरवून आणायला म्हणून चाळीच्या फाटकापर्यंत आणि एकदा फक्त शास्त्रापुरती स्टँडवरून काढली आणि परत लावली म्हणून एकूण साडेतीन. नाही नाही, तिला म्हणजे आमच्या हिला नाही हो, सायकलला फिरवून आणायला. (आमची हि एकदाच बसली होती सायकलच्या करिअरवर आणि त्याने राम म्हंटला. गेली तीन वर्षे व्यवस्थित सांभाळलं होतं हो, काथ्याने बांधून बांधून)

बरं ते जावू द्या, तरीही सायकल पंक्चर झाली. कुणीतरी गुपचूप नेऊन वापरली असावी असा आम्हाला संशय आहे. अडीच वर्षांपूर्वी तिच्या चाकात बांधायची साखळी (कुलुप होतं तसं सायकलला, पण आम्ही ते वापरत नाही) एका ठिकाणी गंजून तुटल्यामुळे आम्ही ती साखळी सुतळीच्या एका मजबूत तोड्याने बांधून ठेवली होती. कुणा नतदृष्ट शर्विलकाने चक्क तो सुतळीचा तोडा कापून सायकल नेली आणि पंक्चर करून पुनश्च आणून ठेवली. वर सिटला एक चिठठी सुद्धा लावून ठेवली होती. काय तर म्हणे.
“उस्मान भंगारवाल्याला द्या, तो देईल काही आणे हिच्या बदल्यात. काय तर म्हणे घंटी सोडून सगळे वाजतेय. वाट बघ म्हणावं उस्मानला. मी देतोय … घंटा !

“फिस्स्स, आता प्रोफेसरांच्या घरात किमान तीन दिवस आमटीतल्या डाळीचे प्रमाण कमी होणार तर.”

इति चाळीच्या मधोमध असलेल्या रिकामटेकड्या पेन्शनर्सच्या कट्टयावर कायम मक्षिकाघात करण्यात व्यस्त धांदरफळे गुरुजी ( एम्मे विथ हॉनर्स, रिटायर्ड शिक्षक फ्रॉम वडाची वाडी, उच्च माध्यमिक शाळा) एकदाचे पचकलेच हों..

“अरे हाsssड, यांना असे वाटतेय कि जणू काही आम्ही लगोलग पंक्चर काढूनच घेणार आहोत सायकलचे? अहो या देशाचे राष्ट्रपिता बापूसुद्धा कुठल्या कुठे चालायचे म्हंटलं, मग आम्हास नाही का जमणार ते?  राहता राहिली पंक्चर काढायची गोष्ट तर ते कधी काढायचे हे आम्ही ठरवू आणि खरे सांगायचे तर काही पंक्चर्स तसेच ठेवलेलेच बरे काही काळासाठी. भ्रम कायम ठेवायला मदत होते. ”

तसेही आमची हि म्हणतच असते की आमचे वजन अंमळ वाढलेच आहे आजकाल.

ता. क. प्रत्येक लेखात पंच शोधणाऱ्या संकुचित मनोवृत्तीच्या मूढमती फेसबुकी समीक्षकांनो. प्रत्येक लेखनात पंच असायलाच हवा का? सामान्य माणसाने सरळ साधा अनुभव लिहूच नये का? परमेश्वर करो आणि आमच्या लेखनात पंच शोधणाऱ्याच्या डोक्यावर तीन-तीनशे पौंडांचे पाच पाच पंच बसोत.

आणि प्लिजच बर्कां , वर्तमान परिस्थितीशी लेखाचा काहीही संबंध नाहीये.

आपलाच
प्रो. गणपतराव धोंडोपंत सरमळकर


Filed under: सहज सुचलं म्हणुन....

by अस्सल सोलापुरी at September 23, 2016 03:18 PM

Holy Cow! Vegan Recipes

Easy Brussels Sprouts Stew

They may not be everyone’s favorite vegetable, but in our home, Brussels sprouts make happy dinners — and diners. Especially when I serve them in this creamy, easy Brussels sprouts stew with the double goodness of coconut and cashew nuts. Over here, dinners are more often than not cooked in short order. (Jay, poor kid, knows not to question...

Read More »

The post Easy Brussels Sprouts Stew appeared first on Holy Cow! Vegan Recipes.

by Vaishali at September 23, 2016 01:00 PM

" ऐसी अक्षरे मेळवीन !"

माणसं …

माणसं !

१९९७ साली सोलापूरसारख्या तुलनेने छोट्या शहरातून मुंबईत आलो. शिक्षण आणि आई-वडिलांनी दिलेला आत्मविश्वास एवढी शिदोरी होती जवळ. सुरुवातीला मिळेल ती कामे केली. मग त्यात अगदी इलेक्शन ड्युटीवर प्रगणक, डेटा एंट्री ऑपरेटर, चेकर (ओल्ड कस्टम हाऊससाठी) हे सुद्धा केलं. सकाळसाठी काही काळ वाचक संपर्क प्रतिनिधी म्हणून काम केलं. काही ठिकाणी इन्व्हर्टर्स, फॅक्स, कॉपीअर मशिन्ससाठी सर्व्हिस इंजिनिअर म्हणून राबलो. कॉइन बॉक्सेस, एसटीडी मॉनिटर्स विकले. वेइंग स्केल्स विकले. संगणक रिपेअरिंग, सर्व्हिसिंगची कामं केली.

या सगळ्यातून पैसा फारसा नाही मिळाला. पण माणसं समजायला लागली, हा मात्र मोठा फायदा झाला. तसेही पैसा फक्त सोय करतो, सुविधा पुरवतो. समाधानासाठी माणसेच उपयोगी पडतात. पहिला जॉब डेली ११७₹ पगारावर केला होता तेव्हाही विवंचना होत्या आणि आता महिना लाखाच्या वर कमावतो आजही विवंचना आहेतच. पण या प्रवासात जी माणसं भेटली ती या सगळ्यापेक्षा खूप मोठी होती, आहेत. नोकरीच्या निमित्ताने फिरती चालूच असते.

जगभर फिरलो … ! रंग बदलतो फक्त आणि काही प्रमाणात भाषा. पण माणसे तीच असतात. तुमच्यावर प्रेम करणारी, तुमचा तिरस्कार किंवा हेवा करणारी. बाह्यरंग, दर्शन बदलत राहते पण अंतर्यामी तोच साक्षात्कार होत राहतो. यात सोलापूरचा माझा जिवलग मित्र राजा असतो. माझ्या तथाकथित सॉफीस्टिकेटेड सर्कलमधले लोक राजाला टाळायचे पण त्यामुळेच कदाचित मी जास्त अटॅच होत गेलो राजाबरोबर. केत्यासारखा (अमोल केत) मित्र आज सनदी अधिकारी होवून मोठ मोठी पदे भुषवतोय. पण भेटला कि आजही तो आमचा केत्याच असतो. आजही मी त्याला न लाजता, न संकोचता एक कचकचीत सोलापूरी शिवी हासडू शकतो. यात अजून खूप नावं राहिलीयेत पण ती नातीसुद्धा तितकीच मजबूत आहेत. यात शाळेतली रावशा , सँडी, मन्या, किश्या , सोमा आणि कॉलेजातील श्रीनी हि अंतरंगी माणसं आजही माझ्या आयुष्यात आहेत यापरीस वेगळं काय हवं? भंडारीमध्ये भेटलेला दादूस, दोन किंवा तीन वेळा फार फार. पण तेवढे पुरेसे असते नाते जुळायला !

हॉलंडमध्ये भेटलेले कोर लॅण्डस्मन किंवा मॅक्स बोर्जरसारखे मित्र आज सहा सहा वर्षे भेट नसूनही रेग्युलर संपर्कात राहतात तेव्हा पटायला लागतं कि माणसे माणसेच असतात, तुम्ही जगाच्या पाठीवर कोठेही जा. ऑस्ट्रेलियात भेटलेली जिवलग मैत्रीण कॅरेन तिच्या गोड लेकीचे फोटो आठवणीने पाठवते. करायकल सारख्या देशाच्या एका कोपऱ्यातल्या बंदरावर तीन चार दिवस बरोबर असलेला , माझी भाषाही न समजणारा जेट्टीवर काम करणारा फोरमन मुथ्थु आज ही आठवणीने फोन करतो आणि मोडक्या तोडक्या इंग्रजीत सांगतो, ‘स्सार, वि मिसेस यु लाट!” तेव्हा वाटून जातं की अरे आपण उगीचच देवाच्या आणि देवाच्या नावाने कुरकुर करतो. त्याने भरपुरच दिलंय कि आपल्याला.

कुठल्यातरी वळणावर भेटलेला स्वतःला निवांत पोपट म्हणवणारा अवलिया, थोड्याशा सहवासाने आयुष्य समृद्ध करून गेला माझं. अशोक पाटील नावाचं एक अतिशय लाघवी व्यक्तिमत्व कुठल्यातरी बेसावध क्षणी आयुष्यात येतं आणि तुमच्या आयुष्याचा एक भाग बनून जातं.

पुण्यात भेटलेला आमचा ‘म्हातारा’ , प्रसन्नदा, आजवर फक्त एकदाच भेटलेला गुऱ्या, स्वाम्या, सातारकर, सोत्रि, अण्णा आणि अर्ध्या हि मंडळी नकळत आयुष्याचा एक अभिन्न भाग बनून जातात. सी एल, कौत्या, सई, क्रान्तिताई, पराग, पल्ली, दक्षी, हर्षद, इन्ना आणि ‘आरती’ यांच्यासारखी माणसे आयुष्यात आनंदाचे झाड बनून येतात ! माझ्याच गावचा असलेला अभ्या ऑस्ट्रेलियात भेटतो आणि एकाच भेटीत त्याच्या प्रेमात पाडून जातो. माणूस माणूसवेडा असणं हि किती सुखाची, आनंदाची गोष्ट असते ना?

सख्ख्या बहिणीपेक्षा जास्त जवळची झालेली मेव्हणी (हे काही जणांना आश्चर्यकारक वाटेल, पण आहे) आणि आमच्या सगळ्या समस्यांमध्ये ठामपणे आमच्या पाठीशी उभा राहणारा तिचा नवरा पशा उर्फ प्रसाद, सगळ्यात महत्वाचे म्हणजे निव्वळ तथाकथित संस्कार न करता, संस्काराचा अर्थ समजावून जगण्याचे गाणे शिकवणारे जन्मदाते आईवडील आणि निव्वळ बायको न राहता सखी झालेली जोडीदारीण या सगळ्यात मोठ्या भेटी असतात आयुष्याने दिलेल्या.

जगण्याची लढाई चालू आहे, चालू राहीलच. पण सुरुवातीला वाटायची तशी भीती आता वाटत नाही. कारण आता मी एकटा नाहीये !

फार काही नाही. आभार प्रदर्शन तर मुळीच नाही. असलंच तर हे माझ्या श्रीमंतीचं प्रदर्शन आहे. कुणाला हेवा वाटला तर वाटू द्या, त्यात वाईट काहीच नाही. तो हेवाच आपल्याला अजून माणसं जोडायला शिकवेल. सद्ध्या इतकंच.

बोलत राहू ….

विशल्या सोलापूरकर


Filed under: सहज सुचलं म्हणुन....

by अस्सल सोलापुरी at September 23, 2016 04:36 AM

माझिया मना जरा सांग ना

दोन फाटे

कधी कधी जवळच्या व्यक्ती नकळत दुरावतात. जसे आपण नवीन आधार शोधतो, तसेच त्यांनाही नवीन कुणीतरी मिळून जातंच. पण म्हणून जुन्या आठवणी इतक्या सहज थोडीच जातात? 
 

दोन फाटे कधी फुटले कळलंच नाही 
एका रस्त्यावरुन जाताना 
अचानक जाणवलं, आपलं काहीतरी हरवलंय 
खूप दूरपर्यंत येताना. 

ते वळणही दिसेनासं झालंय 
मागे वळून पाहताना,
जिथे आपण दुरावलो होतो 
नव्या मार्गावरून जाताना. 

या नव्या गर्दीत 
इव्हढं मात्र नक्की कळलंय,
कुठेतरी, काहीतरी चुकलंय
एकमेकांना समजून घेताना. 

आज असं वाटतंय 
नव्या दिशा, नव्या आशा 
नवे सोबती मिळाले 
नवे अनुभव घेताना. 

 पण हे सर्व अनुभवताना 
कधीतरी आठवण येते 
त्या जुन्या वळणाची,
आपल्या पहिल्या भेटीची. 

प्रश्न पडतो मनाला,
तुला येईल का अशी 
कधी माझी आठवण 
तू इतरांसोबत जाताना?

विद्या भुतकर. 

by Vidya Bhutkar (noreply@blogger.com) at September 23, 2016 03:28 AM

PRAHAAR | ONLINE MARATHI NEWS » सुखदा

अलाईव्ह आणि रेझोनन्स

[www.mediaghar.in]

अलाईव्ह आणि रेझोनन्स ही रेनेल स्नेलेकस्झ आणि नेहा सावंत या दोन महिलांची उत्पादनं आहेत. अत्यंत मेहनतीने आणि कष्टाने सामाजिक जाणिवेचं भान ठेवून हे दोन्ही ब्रँड प्रस्थापित झाले आहेत.

[www.mediaghar.in]अलाईव्ह ही रेनेल स्नेलेकस्झ हिने उभी केलेली एनजीओ आहे. रेनेल ही दूरचित्र वाहिनीवर निवेदक आणि रिपोर्टर म्हणून नोकरी करत होती. तिची आर्थिकदृष्टय़ा उत्तम स्थिती होती. तरीही सामाजिक जाणीव तिला स्वस्थ बसू देत नव्हती. मग २०११ साली तिने नोकरीला रामराम ठोकून ‘अलाईव्ह’ ब्रँड स्थापन केला.

कैदेत ठेवलेल्या आणि अंडरट्रायल महिला कैद्यांना उद्योग मिळावा, त्यांच्यात आत्मविश्वास यावा आणि नैराश्यातून त्यांची सुटका व्हावी म्हणून अलाईव्हचे स्वयंसेवक त्यांना हस्तकला, चित्रकला शिकवतात. अनेकदा त्यांच्या कल्पनेला वाव दिला जातो आणि भेटकार्ड, एनव्हलप्स, वॉलहँगिंग्ज बनवून घेतली जातात.

प्रत्येक कैदी महिलेला डिझाईन काढून पांढ-या शुभ्र शीट्स दिल्या जातात आणि त्या या कैदी महिलांकडून रंगवून घेतल्या जातात. या कॉर्पोरेट गीफ्टची लोकांकडून उत्तम माऊथ पब्लिसिटी झाली आहे. प्रदर्शनात वगैरे या उत्पादनांची मांडणी केली जाते.

नेहा सावंत हिने रेझोनन्स या ब्रँड अंतर्गत नैसर्गिक घटक वापरून उत्पादने निर्माण केली आहेत. यात घरात मांडायच्या शोभेच्या वस्तू, बाथ अ‍ॅक्सेसरीज आणि विविध प्रकारच्या मेणबत्त्यांचा समावेश आहे. या सर्व वस्तू विशेषत: मेणबत्त्या पॅराफिन आणि रासायनिक द्रव्यांचा वापर न करता बनवलेल्या आहेत.

एरव्ही मेणबत्त्या पेट्रोलियम तेलाच्या चोथ्याच्या बनतात. ज्यात असलेली रासायनिक द्रव्ये श्वासावाटे आत जातात. काजळीही निर्माण होते. ध्यानधारणा करताना अशी मेणबत्ती वापरणे हानिकारक असते. अनेकदा मेणबत्त्या बनवण्यासाठी प्राण्यांच्या चरबीचाही वापर केला जातो.

नेहा सावंत बनवत असलेल्या मेणबत्त्या वनस्पती तुपावर प्रक्रिया करून त्यात नैसर्गिक सुगंधी द्रव्य मिसळून बनवल्या जातात. अशा अरोमा मेणबत्त्या वापरायला निर्धोक असतात. अरोमा कॅण्डलच नव्हे तर मच्छर पळवण्यासाठी बाजारात मिळणा-या वडयांतही रासायनिक द्रव्य असतात. ज्यामुळे लहान मुलांना अ‍ॅलर्जी, श्वसनाचे विकार होतात. रेझोनन्स अशा डासांना पळवून लावणा-या वडयांतही नैसर्गिक द्रव्य वापरतात. ज्या लहान मुलांसाठी निर्धोक आहेत. अगदी केरळ ते तामिळनाडूपर्यंत रेझोनन्सच्या उत्पादनांना मागणी आहे.

आंघोळीसाठीही रेझोनन्सने रासायनिक द्रव्य विरहित साबण बनवले आहेत. हिमालयन रॉक सॉल्ट आणि समुद्री मिठाचं मिश्रण असलेले साबण बनवले जातात. यात खाण्याचा रंग, शुद्ध इसेन्शिअल ऑईल वापरले जातात. त्यामुळे त्वचा सौम्य आणि स्निग्ध राहते. कोरफडीचा वापरही या साबणातून केला जातो. तसंच कॉर्क झाडाच्या खोडाच्या थराचा वापर करून बॅगही बनवल्या जातात. पशूंची किंवा झाडांची कत्तल न करता पर्यावरणपूरक अशा या बॅग्ज बनतात.

अलाईव्ह आणि रेझोनन्स ही महिला उद्योजकांनी बनवलेली उत्पादनं ‘सेल्फी’ सायट्स पेच्या उपक्रमांतर्गत डिजिटल ऑनलाईन प्लॅटफॉर्मद्वारे जास्त लोकांपर्यंत पोहोचतात. खपही वाढतो आणि पैशाचा व्यवहार जलद आणि निर्धोकपणे होतो.

असे रेनेल आणि नेहा यांनी सांगितले. सेल्फीसारख्या ऑनलाईन विक्री सेवेने महिलांना अजिबात खर्च न करता त्यांची उत्पादने प्रदर्शित आणि विक्रीसाठी देशातच नव्हे तर विदेशातही व्यासपीठ मिळवून दिल्याचे त्या सांगतात. सेल्फी खास महिलांसाठी त्यांची उत्पादने आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नेण्यासाठी उपयुक्त असे डिजिटल व्यासपीठ आहे.

by प्रतिनिधी at September 23, 2016 01:30 AM

September 22, 2016

Global Vegan

Growing Mock Meat Market in India

Millions of Indians love meat, but they don't want to see the suffering and pain of chickens , goats, sheep and pigs.

Thanks to "Mock Meat", Indians are now able to relish mock Chicken 65 and Mock Tandoori Chicken made with wheat protein and soya protein.

Today, I read few interesting articles about mock meat in India.

1. http://www.businessinsider.in/This-caf-in-Gurugram-serves-mock-meat-and-that-is-the-biggest-upcoming-revolution-in-the-Indian-food-industry/articleshow/54426181.cms

2. http://www.thehindu.com/features/metroplus/andhra-currys-mock-meat-menu/article7403459.ece

3. https://www.iskconbangalore.org/blog/veggie-meat-new-food-trend/

4. http://www.petaindia.com/blog/vegan-eid-mubarak/


by Kumudha (noreply@blogger.com) at September 22, 2016 11:25 PM

इतिहासातील सत्याच्या मागावर…

Unexplored History – Episode 5 – 10 Battles led by Chhatrapati Sambhaji Maharaj

Dear Readers, Thank you for the great response that was provided to our previous English video release. Here is our Fifth video of the series based on Battles led by Chhatrapati Sambhaji Maharaj. Again, If you haven’t subscribed to our YouTube channel, now is the best time to do so Thanks & Stay Excited. Pranav – Umesh […]

by प्रणव महाजन at September 22, 2016 05:05 PM

Holy Cow! Vegan Recipes

Garlic and Herb Roasted Fingerling Potatoes

There’s no better way to dress up the humble spud than to smother it with bright, happy flavors that do a happy little dance on your tongue. No surprises then that these garlic and herb roasted fingerling potatoes are an everyweek dish in our home, and one we never can have enough of. I have a...

Read More »

The post Garlic and Herb Roasted Fingerling Potatoes appeared first on Holy Cow! Vegan Recipes.

by Vaishali at September 22, 2016 01:00 PM

ये ये पावसा-- My First Book ...(Ye Ye Pawsa).....

बघू हा सिनेमा ?

मोड (Mod)

अरण्या महादेवन हिचे घड्याळ दुरुस्तीचे दुकान असते. त्याचप्रमाणे ती तिच्या आत्याकडे हॉटेल मध्ये काम करायला जात असते. वडील दारूच्या आहारी गेलेले असतात, आणि त्यांना किशोर कुमारच्या गाण्याच्या फार शौक असतो अरण्याने अजून लग्नाचा विचार केलेला नसतो. दक्षिण भारतात एका छोटाश्या गावात अरण्या राहत असते. एक दिवस तिच्या कडे एक तरुण घड्याळ दुरुस्त करायला येतो. त्याचे घड्याळ पाण्यात पडून खराब झालेले असते.

by Narayani Barve (noreply@blogger.com) at September 22, 2016 04:30 AM

September 21, 2016

to friends...

इतक्यात वाचलेली पुस्तकं ०१

आणि मग एक दिवस...

(जालावरून साभार)
पुस्तक रंजक आहे, यात शंका नाही. त्याचं सगळं श्रेय नसीरच्या दिलखुलास निवेदनाला आणि धारदार विनोदबुद्धीला. पण त्यातून त्याच्या अभिनयपद्धतीबद्दल काही महत्त्वाचं वाचायला मिळेल, असं म्हणता? सॉरी! 

बहुतांश नटांनी नोंदलेली नटाची लक्षणं नसीरनंही नोंदली आहेत - कमालीचा नार्सिसिझम, असुरक्षितता, ध्यास. त्याच्या वडिलांसोबतचं त्याचं गुंतागुंतीचं नातं; जसपाल या जिवलग मित्रासोबतचं दुधारी नातं; अवघ्या एकोणिसाव्या वर्षी एका पस्तिशीच्या स्त्रीशी केलेला विवाह आणि लगोलग मिळालेलं, न पेलवणारं पितृत्व; ग्रॉटोव्हस्कीच्या कार्यशाळेत झालेला अपेक्षाभंग; रत्नासोबतचं प्रेम; नंतरचं सुखी-समाधानी आयुष्य... याबद्दल नसीरनं विस्तारानं लिहिलं आहे. त्याच्या कारकिर्दीच्या अगदी सुरुवातीच्या काळात त्याला यशानं दिलेल्या हुलकावण्या, सततचा एकटेपणा आणि जगानं नाकारलेलं असणं - हे कोणत्याही नटाच्या आत्मवृत्तात भेटावं असं. हे सगळंच अतिशय रसाळ भाषेत आणि मोकळेपणानं, प्रामाणिकपणानं नोंदलेलं आहे. त्याची तेजतर्रार विनोदबुद्धी पानापानांतून भेटते आणि आपण मनमुराद हसतो.

पण माझं इतक्यावर भागेना. मला मराठीतल्या नटांच्या चोख लेखनाची सवय. लागूंचं ’लमाण’ काय, विजयाबाईंचं ’झिम्मा’ काय, प्रभावळकरांचं ’एका खेळियाने’ काय... फक्त आणि फक्त कामाबद्दलच बोलीन, अशी शपथ वाहिल्यासारखी ही सगळी आत्मवृत्तं. अभिनय, दिग्दर्शन आणि आपलं कार्यक्षेत्रं - यावर काहीएक भाष्य गांभीर्यानं करणारी. त्या जातीचं फारसं काही मला या पुस्तकात मिळालं नाही. मुळात एखादी भूमिका सही-सही वठवणं आणि ती वठवण्याच्या प्रक्रियेबद्दल नेमकेपणानं सांगणं, या दोन निराळ्या गोष्टी आहेत, हे मी अखेर मान्य केलं. जवळजवळ तीनेकशे पानं वाचूनही, मला सतत आठवण येत होती, ती ’साप्ताहिक सकाळ’च्या सदा डुम्बरे-कालीन दिवाळी अंकात माधव वझेंनी घेतलेल्या नसीरच्या मुलाखतीची. ती कितीतरी स्पष्ट, ओघवती आणि तरीही नेमकी होती. मामुली संपादन केलेलं असूनही.

संपादनाचा विषय निघालाच आहे, तर होऊन जाऊ द्या. हे ’पॉप्युलर’ प्रकाशनानं प्रकाशित केलेलं पुस्तक आहे. ’पॉप्युलर’ हे काहीएक परंपरा असलेलं प्रकाशन आहे, असं म्हणायला हरकत नसावी. पण अनुवाद कसा होतो यावर आपला अंकुश नसेल एक वेळ (नसीरनं सई परांजपेंच्याच नावाचा आग्रह धरला असल्याचा उल्लेख प्रस्तावनेत आहे.), त्यावर संपादनाचा हात फिरवला जायला नको? एखादा शब्द घाईघाईनं खोडावा आणि मग त्यावर काहीही लिहिलं तरी मूळ शब्द अचूक वाचता येऊन रसभंग होत राहावा, तसं अनेक अनुवादित वाक्यं वाचताना होत राहतं. नको तिथे मूळचे परभाषिक शब्द तस्सेच ठेवणं (इन्स्टिट्यूट) आणि नको तिथे संकल्पनांना मराठी अवतार देणं (एकलगीत? ओह, यू मीन सोलो!) सतत दाताखाली येत राहतं. हेही एक वेळ ठीक. पण पुस्तकात चक्क प्रमाणलेखनाच्या चुका सापडाव्यात? ‌‌र्‌हस्व-दीर्घाच्या अगणित चुका, एकजात सगळी शब्दयोगी अव्ययं शब्दांपासून फटकून, बोली भाषेचा हास्यास्पद आग्रह धरताना भलतीकडे पडलेले शिरोबिंदू, ’संयुक्तिक’सारख्या अनेक शब्दांचं चुकीचं लेखन, आणि चक्क काही ठिकाणी राहून गेलेले जादाचे काने? ही हलगर्जीपणाची हद्द आहे.

हरून ऍन्ड द सी ऑफ स्टोरीज्‍



सलमान रश्दींच्या बाकीच्या वादग्रस्ततेशी माझं फार देणंघेणं नाही. अभिव्यक्तिस्वातंत्र्याच्या मागणीशी अर्थातच सहमती आहे. पण आतडं असं नाही. हे पुस्तक वाचून सलमान रश्दी माझ्यासाठी एकाएकी त्रिमित झाले. बाकी पुस्तकाच्या चमत्कृतीपूर्ण आणि प्रचंड मजेशीर नि अतिकल्पक गोष्टीबद्दल हवं तितकं लिहिता येईल. पण इथे काही चमकदार गोष्टी तेवढ्या नोंदून ठेवते.

- ’गप’ (हिंदीतलं गप, मराठीतलं नव्हे!) आणि ’चुप’ (हे मात्र दोन्हीपैकी कुठलंही चालेल!) ही दोन राज्यांची नावं. एकीकडे गप्पा, एकीकडे चुप्पी. एकीकडे उजेड, एकीकडे अंधार. एकीकडे ऊब, एकीकडे थंडी. एकीकडे रंग, एकीकडे काळाकुट्ट रंग. एकीकडे... असो!
- गोपी आणि बाघा ही रेंच्या सिनेमातल्या बडबड्या ठगांची नावं बडबड्या माशांना वापरणं.
- बातचीत-बातमतकरो-बोलो-बेजुबान-माली... असल्या हिंदी अर्थपूर्ण नावांची तितकीच अर्थपूर्ण मोडतोड करून वापरणं.
- ’कथासरित्सागर’ - सी ऑफ स्टोरीज! हा संदर्भ लक्ष्यात आला तेव्हा मला एकदम ’युरेका!’ झालं.
- गोष्टी - गोष्टी, ऍज इन, कथा - त्यांच्याबद्दल काय एकेक थोर मुक्ताफळं.... "जुन्या गोष्टींमधूनच तर नव्या गोष्टी जन्माला येतात!",  "गोष्टीमधल्या जगावर कुणाचंही राज्य चालत नाही.", "त्याला काय झालं, गोष्टीत गोष्टी मिसळल्या तर? अशाच तर नव्या गोष्टी तयार होतात!", "चांगली ठणठणीत गोष्ट असली, म्हणजे मग तिच्यात थोडे फेरफार नि इकडम्‌ तिकडम्‌ केलं तरी तिला ढिम्म फरक पडत नाही! अगदी सहज पचवते ती, करून बघा..."  हे वाचून माझा फॅनफिक्शनी मेंदू किती सुखावला-सैलावला-कौतुकावला असेल, याची कल्पनाच केलेली बरी!
- चांगलं सैन्यासारखं सैन्य (पुस्तकातल्या पानांचं!) आणि समोर ठाकलेलं युद्धासारखं युद्ध! पण सैन्य सेनाप्रमुखाचं निमूट ऐकून हल्ला करील म्हणता? छे! ते सैनिक वाद घालतात, चर्चा करतात, एकमेकांचं म्हणणं खोडून काढतात, सेनाप्रमुखाला प्रश्न विचारून भंडावून सोडतात - सऽऽगळ्यांचं समाधान झाल्यावर मगच काय तो हल्लाबिल्ला करतात! नि सेनाप्रमुख? तो चिडेल? तो बेटा, कधी इकडून तर कधी तिकडून पिना मारत सगळ्या वादंगाची मौज लुटत असतो! आणि अशा प्रकारे बोलभांड राज्य आपल्या गप्पिष्ट सवयींसकट मुक्या राज्याला हरवतं!
- "राजपुत्र मूर्ख आहे खरा आमचा थोडा. पण जाऊ द्या ओ! इथे नाहीतरी मुकुटवाल्या मंडळींच्या हातात ठेवलंय काय आम्ही मोठंसं? द्या टाळी!"

असलं बरंच काय काय, बारीक-बारीक आणि महामार्मिक. भाषेच्या ह्याऽऽऽ एवढाल्ल्या गमती. नादमय संवाद. तिरपागडे वेढे दिलेले हरेक तिसर्‍या शब्दाला. समकालीनत्वाची अत्यंत मजेदार सरमिसळ. मस्ट रीड. रिफ्रेशिंग रीड.



स्टॉप व्हॉट यू आर डूइंग ऍन्ड रीड धिस!

(जालावरून साभार)

नाव जरा हिटलरी आहे, कबूल. पण त्यावर जाऊ नका. अनेक मान्यवर लेखकांनी आपापल्या वाचनानुभवावर लिहिलेले निबंध यात आहेत. त्यात संशोधक-चिकित्सक दृष्टीचे लेख आहेत, तसे निखळ स्मरणरंजनात्मक लेखही आहेत. एकूणच वाचणे या गोष्टीची आपण अनुभवलेली जादू हे लोक मन:पूत सांगताहेत.

माझ्या सध्याच्या विचारचक्राला गती देणारं हे पुस्तक होतं. वाचण्याशी असलेले संबंध तपासून पाहणं पार्श्वभूमीला चालू आहे. अशा वेळी अनेक संदर्भपुस्तकांची नावं मिळणं, काही गोष्टी इतरांच्या अनुभवांशी ताडून पाहता येणं, गोष्ट आणि न-गोष्ट या वाचनातला फरक नोंदताना त्याच्याशी संबंधित विदा मिळणं, काही थेटच पुस्तकं वाचायजोगी-शोधायजोगी हाती लागणं… अशा अनेक प्रकारे. पण त्यातला खरा महत्त्वाचा भाग कोणता असेल, तर माझी तळ्यात्मळ्यातावस्था संपवणारा. वाचन महत्त्वाचं आहे, ते हातचं निसटून जाता कामा नये, ही माझी भावना होती. पण तिला कोणता आधार आहे, असं कुणी विचारलं, तर मी निरुत्तर असे. तंत्रज्ञानातले बदल माध्यमबदलात परिणित होणारच, कालचक्राला थांबवणारे तुम्ही कोण, असा आक्रमक प्रश्न आल्यावर मला काही सुचत नसे. आपण निव्वळ स्मरणरंजन म्हणून तर पुस्तकं हातची जाऊ देत नसू, असा प्रश्न डोक्यात वळवळत राही. त्याला एक ठोस उत्तर मिळालं. मागे एकदा एका मित्राशी बोलताना तो एक अतिशय महत्त्वाचं वाक्य बोलून गेला होता. ’आपल्यासारख्या हावरट लोकांना भावनिक भूकही तीव्र असते. ती भागवणारी माणसं कायम सोबत असणं अशक्यच असतं. काही अंशी भूक माणसं भागवतात. पण उत्तम सिनेमे आणि उत्तम पुस्तकं - म्हणजे फिक्शन हो, नाहीतर काढाल कुरुंदकर बाहेर - ही भूक विस्तारतात, सखोल करतात आणि बहुतांशी भागवतात. उगाच का आपल्याला इतकं सगळं हपापून बघा-वाचावं लागतं?’ त्या वाक्याचा एक लहानसा ढग डोक्यात कुठेतरी ब्याकग्राउंडला तरंगत होता. हे पुस्तक वाचताना कधीतरी तो बरोब्बर डोक्याच्या वर येऊन थांबला. आणि एका नियत क्षणी पाऊस पडून मी भिजले. एरवी ज्या शिस्तीला ’सो व्हॉट?’ म्हणून खांदे उडवून दाखवण्यात धन्यता मानली जाते, ती कामापुरती कबूल करून मी अनेक फिक्शनी पुस्तकं नेटानं पुरी केली. मग कुठल्यातरी टप्प्यावर त्यातला ’नेट’ संपला. मी अल्लाद पुस्तकात शिरले.

हे पुस्तक म्हणतं त्यानुसार - अक्षरं म्हणजे अलीबाबाच्या गुहेचं दार असतं. ज्याला ती डीकोड करता येतात; तो दार ओलांडून पल्याड जातो. नवीन जगात दाखल होतो. ते जग जगतो. अशी अनेक जगं, अनेक आयुष्य जगतो. 

मी मधला बराच काळ पासवर्ड विसरले होते. तो मला आठवला. आठवला म्हणण्यापेक्षा - बरेचदा आपली बोटंच पासवर्ड लक्ष्यात ठेवून असतात. तो जाणिवेत न ठेवता नेणिवेत कुठेतरी नेऊन टाकतात. तो परत वर आणायचा, तर गुहेच्या बाहेर चिकाटीनं रेंगाळावं लागतं. - तसं रेंगाळायला या पुस्तकानं ढकललं. आणि बात बन गई.

by Meghana Bhuskute (noreply@blogger.com) at September 21, 2016 08:32 PM

" ऐसी अक्षरे मेळवीन !"

F. R. I. E. N. D. S. creating friends !

अंधेरी स्टेशन ते सिप्झ मेन गेट ! जेमतेम वीस मिनिटे किंवा ट्रॅफिक असेल तर जास्तीत जास्त अर्धा तास.

सद्ध्या रोजचा अनुभव आहे माझा. सकाळी पनवेल ते अंधेरी लोकल ट्रेन आणि अंधेरी स्टेशन ते सिप्झ मेन गेट असा प्रवास बसने. सुदैवाने आता एसी बसेसची फ्रिक्वेन्सी चांगली आहे. तर झाले असे आज बस निघाली, माझ्या शेजारी एक २४ – २५ वर्षांचा तरुण मुलगा बसलेला. हातात स्मार्टफोन, कानाला हेडफोन. बहुतेक मोबाईलवर काहीतरी विनोदी बघत होता. त्याला हसू आवरत नव्हते आणि तो ते दाबतही नव्हता. त्याच्या स्वतःच्या कानाला हेडफोन असल्याने कदाचित त्याला जाणवले नसावे पण तो अगदी मोठ्या-मोठ्याने मनमुराद हासत होता. बस मधल्या , सॉरी.. एसी बसमधल्या प्रतिष्ठित प्रवाशांना ते खटकायला लागले बहुदा. जो तो त्याच्याकडे वळून-वळून बघायला लागले. आमच्या पुढच्या सीटवर बसलेल्या एका कन्यकेने ‘बावळटच’ दिसतोय, इडियट ‘ असे म्हणूनही घेतले. मला मात्र त्याचा प्रचंड हेवा वाटत होता. तो मस्त, मोकळेपणाने हसत होता.

पण चकाला येईपर्यंत बसमधल्या लोकांनी इतक्या वेळा वळून बघितलं कि ते त्याच्याही लक्षात आलं असावं. लोक आपल्याकडे बघून हसताहेत हे त्याच्या लक्षात आलं आणि तो नकळत वरमला. आपसूक त्याचं ते मनमुराद हसणं बंद झालं. मोबाईलमधली ती क्लिप बघणं चालूच होतं त्याचं, फक्त आता तो हसणं दाबण्याचा प्रयत्न करत होता आणि त्याला ते खूप कठीण जात होतं.

आता मात्र मला राहवेना. मी त्याच्या खांद्यावर हलकेच थोपटलं, तसं त्याने कानातील हेड फोन बाहेर काढला आणि मला म्हणाला ” सॉरी सर, मी बंद करतो क्लिप.”

मी म्हटले, “का रे बाबा? मोबाईल तुझा आहे? कान तुझे, हेडफोन तुझा. मग क्लिप कशाला बंद करतोयस? डोन्ट वरी इतका वेळ एकटा होतास म्हणून लोक वळून पाहत होते, now you are not alone!
Btw myself Vishal Kulkarni. Friends?” हसत त्याने हात पुढे केला. त्याच्या हेडफोनचे एक टोक त्याच्या उजव्या कानात आणि दुसरे टोक माझ्या डाव्या कानात !

…… आणि मग दोन नव्याने दोस्त झालेली बावळट, इडियट माणसं आजूबाजूच्या सॉफीस्टिकेटेड गर्दीला फाट्यावर मारत बिनधास्त खिदळत मोबल्यावरची रेकॉर्डेड ‘F.R.I.E.N.D.S.’ ची क्लिप एन्जॉय करायला लागली.

160120-news-friends

विशाल कुलकर्णी

 

 


Filed under: प्रासंगिक, सहज सुचलं म्हणुन....

by अस्सल सोलापुरी at September 21, 2016 03:23 AM

September 20, 2016

AnnaParabrahma

A PEEK INTO THE KOLI MONSOON KITCHEN, AUGUST 10, 2016

Men sitting on the verandah, one end of the fishing net tied to the pillar and the free ends being mended, women cleaning dried fish for the day’s curry is a common scene in Thal during AagoT or monsoon. Life is slow and gloomy. Everything smells damp, the walls, clothes and even the fishing nets with their saltiness of the sea still intact. A Koli home in Thal has that omnipresent smell

by Anjali Koli (noreply@blogger.com) at September 20, 2016 11:23 AM

GANPATI SPECIAL: CHICKEN CURRY WITH EGGS FROM THE KOLI KITCHEN, September 8, 2016

“Gauri Ganpati che sanala, go Baihini, baygin sange chal maherala.” Come Ganpati-Gauri festival and this iconic song is played everywhere in the Koliwadas. Most Koli women married within the community and many in the same village in the olden days, unlike me who married a Parsi... Click here to read more. http://indiafoodnetwork.in/2016/09/08/

by Anjali Koli (noreply@blogger.com) at September 20, 2016 11:19 AM

आनंदघन

स्वयंपाकघरातले विज्ञान आणि तंत्रज्ञान - भाग १२ - चविष्ट भोजन

स्वयंपाकघरातले विज्ञान आणि तंत्रज्ञान .... (खास पुरुषांसाठी) मागील भाग ---
 भाग १ - प्रस्तावना
http://anandghan.blogspot.in/2016/05/blog-post.html
 भाग २ - प्रयोजन आणि नियोजन
http://anandghan.blogspot.in/2016/05/blog-post_15.html
 भाग ३ ... पूर्वतयारी
http://anandghan.blogspot.in/2016/05/blog-post_24.html
भाग ४ - चिरणे, किसणे वगैरे
http://anandghan.blogspot.in/2016/06/blog-post.html
भाग ५ - - भाजणे, तळणे, शिजवणे
http://anandghan.blogspot.in/2016/06/blog-post_11.html
भाग ६ - अग्निदिव्य -१
http://anandghan.blogspot.in/2016/06/blog-post_21.html
 भाग ७ - अग्निदिव्य - २
http://anandghan.blogspot.in/2016/07/blog-post.html
भाग ८ - अग्निदिव्य - ३
http://anandghan.blogspot.in/2016/07/blog-post_21.html
भाग ९ - विजेचा उपयोग
http://anandghan.blogspot.in/2016/07/blog-post_26.html
भाग १० - थंडगार
http://anandghan.blogspot.in/2016/08/blog-post.html
स्वयंपाकघरातले विज्ञान आणि तंत्रज्ञान - भाग ११ - स्वय़ंपाक आणि आरोग्य
http://anandghan.blogspot.in/2016/08/blog-post.html

"The Proof of the pudding is in the eating." अशी एक इंग्रजी म्हण आहे. खवैयांनी पुडिंग खाणे हाच ते रुचकर झाले असण्याचा मुख्य पुरावा आहे असा त्याचा अर्थ होतो. पुडिंगचे भांडे चाटून पुसून खाऊन त्याचा चट्टा मट्टा केला गेला तर मग ते नक्कीच अप्रतिम झालेले असणार. स्वयंपाकघरातले सगळे विज्ञान शिकून घेऊन आणि सारी तंत्रे वापरून स्वयंपाक केला तरी अखेर जेंव्हा खाणारे लोक तो आवडीने खातात तेंव्हाच तो स्वयंपाक करणा-या पाककर्त्याला त्याने केलेल्या श्रमाचे सार्थक आणि समाधान वाटते.

"पिंडे पिंडे रुचिर्भिन्ना" असेही एक संस्कृत सुभाषित आहे. खाण्यापिण्याच्या आवडीनिवडी पूर्णपणे वैयक्तिक स्वरूपाच्या असतात. त्यात विज्ञानाप्रमाणे सूत्रे किंवा नियम नसतात. एकाद्या माणसाला वांग्याचे भरीत खूप आवडते तर दुसरा त्याच्याकडे ढुंकून पहायलाही तयार नसतो, त्याला पुरणाची पोळी प्रिय असते तर तिसरा कोणी पुरणपोळी म्हणताच नाक मुरडतो. अशा ज्याच्या त्याच्या निरनिराळ्या आवडीनिवडी असल्या तरी बिघडलेला स्वयंपाक कोणालाच आवडणार नाही. चार लोक जेवायला येणार म्हणून चार पदार्थ केले आणि त्यातले वडे करपून गेले, मसालेभात खारट झाला, रस्सा फारच झणझणित झाला आणि सुकी भाजी कच्चीच राहिली, यामुळे कोणालाही काहीच आवडले नाही असेही होऊ शकते. चविष्टपणातले थोडेसे शास्त्र या भागात सांगून मी या मालिकेची सांगता करणार आहे.

आपल्यासमोर जेवणाचे ताट आल्यावर आधी ते आपल्या दृष्टीला पडते, ताज्या अन्नाचा घमघमाट आपल्या नाकपुड्यांमध्ये शिरतो, आपल्या हाताच्या बोटांनी त्यातला एक एक घास करून आपण तो तोंडात टाकतो. जिव्हा हे जरी अन्नाला चाखून बघण्याचे प्रमुख इंद्रिय असले तरी जेवणाची चंव जिभेला कळायच्या आधीच डोळे, नाक आणि बोटांची त्वचा यांनी त्याचे परीक्षण केलेले असते आणि त्यांची संमती मिळाल्यानंतर आपण त्या खाद्य पदार्थांचा आस्वाद घेतो आणि जिभेनेही तिची पसंती दिल्यानंतर तो घास घशाखाली ढकलतो, नाहीच आवडला तर कदाचित तो थुंकून टाकतो. अशा प्रकारे शरीराने अन्नग्रहणावर केवढे गुणवत्ता परीक्षण (क्वालिटी कंट्रोल चेक्स) ठेवले आहे हे पाहून मन थक्क होते. या सगळ्या ज्ञानेंद्रियांकडून मिळालेली माहिती पडताळून पाहून त्यावरील अखेरचा निर्णय घ्यायचे काम मात्र मेंदूमधली बुद्धी करते. एकाद्या पदार्थाचे रूप, रंग, वास, स्पर्श किंवा रुचि आवडली नसली तरीसुद्धा इतर कारणांमुळे कधी कधी आपण तो खातो किंवा आपल्याला तो खावाच लागतो.

एकादा पदार्थ करपून काळा ठिक्कर पडला असला किंवा त्याचा रंग निळा, भगवा, लालचुटुक असा अपेक्षेपेक्षा खूप वेगळा असला, त्यात किडा किंवा अळी दिसली तर आपण तो पदार्थ खायचा विचारही करणार नाही. चपातीचा आकार आफ्रिका किंवा ऑस्ट्रेलिया खंडासारखा असला तरी त्यातले कर्बोदक किंवा प्रथिने तितकीच असतात, तिच्यापासून तेवढ्याच कॅलरीज मिळतात यामुळे आपण ती निस्संकोचपणे खाऊ शकतो, तरीही ती चांगली दिसावी यासाठी तिला शक्यतो वर्तुळाकार करण्याचा प्रयत्न केला जातो. भाताची गोल आकाराची मूद घालून तिच्या माथ्यावर वरणाची सजावट केली, भाजीच्या फोडी एकसारख्या आकाराच्या असल्या तर ते पदार्थ आकर्षक दिसतात. पोहे किंवा मसालेभात यावर खोवलेले खोबरे आणि बारीक चिरलेली कोथिंबीर यांचा एक हलकासा थर पसरवतात, आइस्क्रीमवर पिठीसाखर आणि लोणी यांचे आइसिंग करतात. यामध्ये त्या पदार्थांची रुची वाढवत असतांना त्यांना आकर्षक (प्रेझेंटेबल) करण्याचा हेतूसुद्धा असतो. अन्नपदार्थ वाढतांना अशा प्रकारची थोडी आकर्षक सजावट केली तर ते खाण्याची इच्छा प्रबळ होते.

जेवणावळींमध्ये सर्वात शेवटी तूप वाढायची पद्धत आहे. साजुक तुपाचा सुवास मनाला प्रसन्न करतो. शिजवलेल्या ताज्या भाज्या, तळलेले गरमागरम वडे, भजी असे पदार्थ त्यांच्यासोबत खमंग वाससुद्धा घेऊन येतात. बासमती, आंबेमोहोर वगैरे सुवासिक जातींच्या तांदुळाच्या भाताचा घमघमाट सुटतो. केशर, वेलदोडे, लवंगा, जायफळ वगैरे सुवासिक मसाले पदार्थाची लज्जत वाढवतात. आजकालच्या नव्या खाद्य पदार्थांमध्ये व्हॅनिलासारखे इसेन्स घालतात. स्वयंपाकघरात तयार होत असलेल्या खाद्य पदार्थांपासून दरवळणारा गंध घरभर पसरतो आणि त्यांच्या आगमनाची चाहूल देतो. यातले विज्ञान असे आहे की प्रत्येक सुवासिक किंवा दुर्गंधी पदार्थांमधून त्याचे अत्यंत सूक्ष्म असे कण निघून वातावरणात पसरत असतात. ते आपल्या नाकपुडीमध्ये शिरताच तिथे असलेल्या अत्यंत संवेदनशील (सेन्सिटिव्ह) त्वचेला त्यांचा स्पर्श होतो आणि त्या गंधाचा एक विशिष्ट संदेश मेंदूकडे पाठवला जातो. माणसाच्या मेंदूमध्ये शेकडो निरनिराळे वास ओळखून आठवणीत ठेवण्याची क्षमता असते. गरम खाद्यपदार्थांपासून निघणारा हा सुगंध ते निवत असतंना आणि वेळेनुसार कमी कमी होत जातो. त्यातूनही तो पदार्थ उघडा ठेवला तर त्याचा सुवास लवकर उडून जातो. यामुळे या कारणासाठी सुद्धा ताजे अन्न पदार्थ नेहमी झाकून ठेवावेत. ते फ्रिजमध्ये तर ठेऊ नयेतच कारण फ्रिजमध्ये हवेचा प्रवाह सतत खेळत असतो. आणि त्यात ठेवलेल्या सगळ्या पदार्थांचा सुगंध किंवा दर्प एकमेकांमध्ये मिसळून एक विचित्र असा वास आतल्या सगळ्याच पदार्थांना लागतो. तो वास आकर्षक असण्याऐवजी नकोसा वाटतो.

आपल्या नकळतच आपल्या समोर आलेला अन्नपदार्थ दिसतो आणि त्याच्यापासून निघणारा गंध आपल्याला समजतो. त्यानंतर आपण त्या अन्नाला स्पर्श करतो. त्या पदार्थाला बुरा आला असेल किंवा घाणेरडा वास येत असेल तर तो नासका कुजका पदार्थ आपण टाकून देतो. काही लोकांना कांदा व लसूण खाणे वर्ज्य असते तर काहीजणांना मुळा, शेपू वगैरे उग्र दर्प असलेल्या भाज्या आवडत नाहीत. या गोष्टी पाहून किंवा वासाने समजून येतात. आजकाल काट्याचमच्याने खाणे रूढ होऊ लागले असले तरी अजूनही बरेचसे भारतीय लोक हातानेच जेवतात. खायला दिलेला पदार्थ किती गरम किंवा थंड आहे, तो मऊ आहे की निबर आहे, कोरडा आहे की ओला किंवा लिबलिबीत आहे, तेलकटतुपकट किंवा बुळबुळित आहे की चिकट आहे यासारख्या अनेक गोष्टी आपल्याला आपल्या हाताच्या बोटांना स्पर्शानेच कळतात. ते पाहून झाल्यानंतर आपण तो घास तोंडात घालतो. हे सगळे आपल्या इतक्या सवयीचे झाले आहे की एरवी लक्षातही येत नाही, पण त्यात काही तरी खटकले तर मात्र आपण लगेच सावध होतो. आपल्या तोंडातल्या त्वचेच्या मानाने बोटाची त्वचा अधिक कणखर असते आणि तिला दुखापत झालीच तर त्यावर औषध लावणे सोपे असते. यामुळे तोंड भाजून घ्यायचे नसेल तर बोटाने घास करून खाणे फायद्याचे असते.

आपली जीभ अत्यंत संवेदनशील असते. खाद्यपदार्थांच्या सूक्ष्म कणांचा तिला स्पर्श होताच त्यांचा संदेश मेंदूकडे पाठवला जातो आणि पूर्वीच्या अनुभवांच्या आठवणीमधून त्या पदार्थाची चंव आपल्याला समजते. लहान मुले त्यांना दिसेल तो पदार्थ उचलून तोंडात घालत असतात त्याच्या मागे चंव घेऊन पहाण्याची नैसर्गिक स्वयंप्रेरणा (इन्स्टिंक्ट) असते. आपल्या मेंदूमध्ये हजारो प्रकारच्या रुचींची आठवण साठवून ठेवण्याची क्षमता असते. नाकाने घेतलेला वास किंवा जिभेने घेतलेली चंव या गोष्टी शब्दांमध्ये व्यक्त करणे अशक्य असते, त्यांचा अनुभवच घ्यावा लागतो. गुलाबाचा सुगंध किंवा मोरीमधला दुर्गंध अशा उदाहरणांमधून ते वास व्यक्त करता येतात, त्यांचे विशिष्ट प्रकार केलेले नाहीत. रुचींचे मात्र गोड, तिखट, आंबट, खारट, तुरट आणि कडू असे सहा ढोबळ स्वरूपाचे गट केलेले आहेत आणि साखरेसारखा गोड, मिरचीसारखा तिखट, मिठासारखा खारट, कारल्यासारखा कडू अशा काही प्रमाणभूत (स्टँडर्ड) चवींशी तुलना करून त्यांचा प्रकार आणि त्यांची तीव्रता सांगता येते.

चविष्टपणाची प्रत्येक माणसाची व्याख्या वेगवेगळी असते हेच पिंडे पिंडे रुचिर्भिन्ना या सुभाषितात सांगितले आहे. माणसाच्या एकंदर आवडीनिवडींमधील निम्म्यापेक्षा जास्त त्याच्या खाण्यापिण्याच्या बाबतीतल्या असाव्यात. यामुळे रुचि हा शब्द इतर बाबतीतसुद्धा वापरला जातो. कुठल्या प्रकारची पुस्तके वाचायला आवडतात, नाटकसिनेमे पहायला आवडतात, संगीत ऐकावेसे वाटते हे सगळेसुद्धा 'अभिरुचि' या शब्दात येते. सहा रुचींमधली गोड ही रुचि चांगलेपणाचे लक्षण असते. सुरेख लहान बाळे गोड दिसतात, मधुर आठवणी सुखावतात, संगीत कानाला सुमधुर वाटते वगैरे. याउलट कडू म्हणजे वाईट. कुणाच्या बोलण्यातला 'कडवट'पणा आपल्याला खुपतो, नकोसे वाटणारे 'कटु' प्रसंग आपण टाळतो, निराशाग्रस्त माणसाच्या स्वभावात 'कडवट'पणा येतो वगैरे. तिखट ही झोंबणारी रुचि आहे. जास्त तिखटपणामुळे जिभेची आग होते. "कानामागून आली आणि तिखट झाली", "लवंगी मिरची कोल्हापूरची" वगैरे म्हणी व वाक्प्रचार माणसांच्या वागण्यातला झणझणीतपणा दाखवतात. पण अशी गंमत आहे की तिखट ही चंव किंचित त्रासदायक असली तरी अतीशय आवडीची सुद्धा असते. आपण रोज उठून नुसते गोड गोड खाऊ शकत नाही. तिखटपणा हीच रोजच्या जेवणातल्या आमटी, भाजी, चटणी, कोशिंबीर वगैरे पदार्थांची मुख्य रुचि असते. खारटपणा ही फार विशिष्ट चंव असते. ती अजीबात नसली तर पदार्थ एकदम बेचंव आणि आळणी लागतो आणि जास्त झाली तर खाऊन उलटी सुद्धा होऊ शकते. त्यामुळे तो तोलून मापून आणावा लागतो. आंबटपणा ही चंव थोडासा रुचिपालट करण्यापुरती वापरली जाते. त्यातही नुसताच आंबटपणा फारसा रुचत नसला तरी गोड आणि तिखट या दोन्ही प्रकारच्या काही पदार्थांची लज्जत त्याने भरपूर वाढते. श्रीखंड आणि जिलबीसारखे गोड पदार्थ थोडे आंबटही असावे लागतात तर चिंच, आमचूर किंवा आमसुलांमुळे भाज्या, आमटी, सांभार वगैरे चविष्ट होतात. जेवणातल्या इतर पदार्थांवर लिंबू पिळले की त्याची झकास चंव त्या पदार्थांची मजा वाढवतात. तुरटपणा या चंवीला कोणीच फारसे महत्व देत नाही. ही चंव कोणाला विशेष आवडण्यासारखीही नसते आणि त्रासदायकही नसते. स्वयंपाक चविष्ट बनवण्यासाठी त्यात तुरटपणा आणण्याचा कोणीच प्रयत्न करत नाही. उलट तिखट, मीठ, मसाला वगैरेंमधून तो झाकूनच टाकला जातो.

इंद्रधनुष्यातले सात रंग आणि त्यांच्या अनेक छटांच्या प्रकाशलहरींची लांबी (वेव्हलेंग्थ), कंपनसंख्या (फ्रिक्वेन्सी) आणि तीव्रता प्रयोगशाळेत मोजता येतात आणि आंकड्यांमध्ये मांडता येतात. त्यानुसार हे प्रकाशकिरण आपण कृत्रिमरीत्या निर्माण करू शकतो. टेलिव्हिजन व काँप्यूटरच्या स्क्रीनवरील विविध रंगांचे ब्राइटनेस, कॉन्ट्रास्ट यांचे नियंत्रण करता येते. ध्वनिलहरींच्या वेव्हलेंग्थ, कंपनसंख्या (फ्रिक्वेन्सी) आणि तीव्रता सुद्धा प्रयोगशाळेत मोजता येतात. सात सूर आणि बावीस श्रुतींच्या आधारावर शास्त्रीय संगीत उभे राहिले आहे. हे स्वर किंवा ध्वनिसुद्धा यंत्रांमधून निर्माण करता येतात. या दोन्ही बाबतीत भरपूर प्रमाणात विज्ञान आणि तंत्रज्ञान यांचा विकास झाला आहे. पण गोडी किंवा कटुता वगैरे चंवींचे मोजमाप करणारी उपकरणे मिळत नाहीत. एकादा पदार्थ तयार करण्याची कृती (रेसिपी) लिहितांना एक कप अमूक आणि दोन चमचे तमूक असे गणित सांगितले जाते. याऐवजी इतके ग्रॅम व तितके मिलीलिटर लिहिले तर ते जरा शास्त्रीय वाटेल, पण त्यातून तयार झालेला पदार्थ जिभेने चाखून पहाण्याला पर्याय नाही. माझ्या माहितीत तरी रुचिचे मोजमाप करणारे यंत्र अजून तयार झालेले नाही. चहाची भुकटी तयार करणा-या लिप्टन आणि ब्रुपबाँडसारख्या कंपन्या प्रत्येक लॉटमधील चहाचे सँपल चाखून पाहण्यासाठी मानवी 'टी टेस्टर' नेमतात म्हणे. हे काम यंत्र करू शकत नाही.

गोड, तिखट, खारट वगैरे चंवींपेक्षा निराळ्याही काही रुचि आहेत आणि लोकांना त्या खूप आवडतात. कुठलाही पदार्थ भाजल्यामुळे किंवा तळल्यामुळे कुरकुरीत आणि खमंग होतो, मग तो गोड असो किंवा तिखट. चणे आणि शेंगादाणे जात्याच रुचकर असतात, ते भाजून, तळून किंवा शिजवून अख्खे खाल्ले तरी छान लागतात आणि त्याचे पीठ करून ते बेसन किंवा दाण्याचे कूट कुठल्याही पदार्थात मिसळले की तिला चंव आणतात. खंवलेला नारळ (ओले खोबरे) हा देखील असाच पदार्थ आहे. ज्या प्रदेशात यातला जो पिकतो तिकडे तो अधिक प्रमाणात वापरला जातो. तीळ आणि परवडत असतील तर काजू व बदाम यांचा ही उपयोग चंव वाढवण्यात होतो. चणे सोडल्यास यातले सगळे पदार्थ स्निग्ध या सदरात मोडतात. कांदा, लसूण, आले, कोथिंबीर आणि कढीलिंब या भाज्यांना एक विशिष्ट चंव असते ती बहुतेक सगळ्यांना आवडते. यामुळे इतर भाज्यांना रुचकर बनवण्यासाठीसुद्धा यांचा सढळ हाताने उपयोग केला जातो. मसाल्याचे पदार्थ अगदी अल्प प्रमाणात वापरल्याने चंवीत मोठा फरक घडवून आणतात. हिंग, धणे, जिरे, मिरे, लवंगा, दालचिनी, वेलदोडे वगैरे हे पदार्थ नुसतेच खाल्ले तर चंवीला उग्र लागतील, पण योग्य त्या प्रमाणात मिसळले की अन्नाला बेमालूम रुचकर करतात.

दूध हे तर पूर्ण अन्न समजले जातेच, पण दही, ताक, लोणी, तूप आदि दुग्धजन्य पदार्थसुद्धा पोषक तसेच रुचकरही असतात. त्यांचा उपयोग केल्यामुळे स्वयंपाक चविष्ट तसेच पौष्टिक होतो. त्यात काही परंपरागत संकेत पाळले जातात. दुधाचा उपयोग खीर, बासुंदी यासारख्या गोड पक्वान्नासाठी करतात तसेच लाडू, शिरा या सारखे गोड पदार्थ तुपात केले जातात. चटणी, कोशिंबीर, भरीत यासारख्या तिखट चंवीच्या पदार्थात दही मिसळतात. ताकामध्ये साखर मिसळली की गोड लस्सी आणि मीठ टाकले की खारी लस्सी होते. ताकापासून कढी हा आंबट, तिखट पदार्थ करतात आणि काही पालेभाज्या, पिठले वगैरेंमध्येसुद्धा ताक घालून त्याची चंव वाढवतात. "तक्रम् शक्रस्य दुर्लभम्" अशी त्याची ख्याती आहे. नासलेले दूध तापवतांना आपोआप फाटतेच, पण चांगल्या ऊष्ण दुधांतसुद्धा एकादा आंबट पदार्थ मिसळला तरी ते फाटते, म्हणजे त्यातली घनरूप प्रथिने आणि बाकीचे द्रव वेगवेगळे होतात. महाराष्ट्रात हे फारसे लोकप्रिय नाही, पण उत्तर भारतात असे मुद्दाम केले जाते. त्यातून निघालेल्या घनरूप 'छेन्या'मधून रसगुल्ले, सोंदेश यासारख्या गोड बंगाली मिठाया तयार केल्या जातात तर पंजाबमध्ये त्याला 'पनीर' म्हणतात आणि आलू पनीर, पालक पनीर यासारख्या लोकप्रिय चविष्ट भाज्या बनवतात.  

अन्नाला चविष्ट बनवण्यात विज्ञानाचा वाटा कमी असतो आणि कला व कौशल्याचा खूप जास्त असतो हे वरील विवेचनावरून लक्षात येतेच. पण स्वयंपाकाचा हा भाग सर्वाधिक महत्वाचा असल्यामुळे त्याचा एक अत्यंत त्रोटक आढावा घेण्याचा प्रयत्न मी या भागात केला आहे. तर पुरुषमित्रांनो, आता स्वयंपाकघरात बिनधास घुसा आणि आपल्याला हवा तो पौष्टिक आणि चविष्ट पदार्थ करायला लागा. त्यातून काही अडले तर मदतीला मी आहेच.            

     
.  . . . . .  . . . . . . . . . .   (समाप्त)

by Anand Ghare (noreply@blogger.com) at September 20, 2016 10:47 AM

Lakshmi Sharath

Indonesia travel diary with Huawei P9

Travel photography tips with Huawei P9 review

On a recent trip to Indonesia with a group of bloggers, I was reviewing the Huawei P9 as a travel photographer. Coming up – my Indonesian travel diary and some travel photography tips.

Indonesia travel diary – a photofeature with Huawei P9 

Last month, I was travelling with a group of bloggers from seven different countries on a twelve day trip to Indonesia. Four destinations, half a dozen flights, a sailing expedition and lots of laughter. There was culture and adventure, markets and monuments, mountains and oceans, temples and spas, food and beer, dragons and turtles. Such an amazing melange of experiences in less than a fortnight. And each one was a story in itself. However as the saying goes, a picture is worth a thousand words. And so, here is my Indonesian travelogue presented to you as a photo feature with some travel photography tips. My travel companion is the Huawei P9 and here is the review .

Indonesia-travel photography tips -Huawei P9

Couple getting hitched in a monkey temple in Indonesia

 Mobile photography tips for Huawei P9

As a travel photographer, I am a great fan of mobile photography. It’s easy to carry, can shoot on the go, quick to edit and share on social media – the smart phone has just made life so much easier when you are on the road.  So, I rarely go out now and invest on lenses, but instead, I look for new camera phones and battery packs.

Let me introduce you to my latest favourite – the sleek and stylish Huawei P9. Almost every photograph or video of Indonesia has been shot on the P9. I have over 1200 photographs shot over 12 days, but am going to share just a few of them, to show you the versatility of the P9. A disclaimer, however –  I am not a tech blogger or a technical photographer, so dont look for reviews. But I can tell you as a travel photographer why I fell in love with it and give you some mobile photography tips.

People make places

Travel for me is all about people and as a travel photographer, I love to capture the mood and expressions of people. The mobile is less intimidating than a DSLR as you do not have to thrust a lens on to their faces. People are more comfortable posing for a mobile camera, although it is fun to get some candid pictures sometimes. This is one of my favourite travel photography tips – people make places. I personally believe that people give you a perspective of a place than monuments  or landscapes and you will see a lot of faces in my albums.

Indonesia-travel photography tips -Huawei P9

Kids performing at Bali

Indonesia-travel photography tips -Huawei P9

All ready for a performance

The Huawei P9 has a great camera which lets you capture the portraits so well. If you look at the P9, you will see two lenses behind and yes, they are Leica lenses. Interestingly while one works on the colour, the other shoots monochrome images and the software blends the two together. So, the images are strikingly beautiful . I will come to the monochrome mode and lens a bit later.

Street photography

Every street in a city speaks to me – the colours, the flavours, the energy, the emotions, the culture . Some are old and crumbling, some are bustling with life, some are filled with markets, others with monuments. The P9 is extremely handy in shooting street photography, not only can you change modes in a moment, you can also create a bokeh effect when you want the subject to stand out and blur the background – all by just a touch of a button.  Great for night photography too as you can see. For me street photography is also about markets, food and lots of energy and this is one of my favourite travel photography tips. Find a street you like , a market you fancy and shoot.

Indonesia-travel photography tips -Huawei P9

Cooking on the streets of Indonesia

Indonesia-travel photography tips -Huawei P9

Street food in Indonesia

Indonesia-travel photography tips -Huawei P9

Markets and street food

Culture is everywhere

You do not always have to go looking elsewhere to some exotic place to capture the cultural flavour of a city. It is all around you. One of the travel photography tips that I suggest is to just look at your own backyard, in street corners, on doorways, shops, statues, parks. Temples, shrines, carvings – Indonesia has them all. I found life sized puppets walking around, ghosts haunting me, kids singing on the streets, locals cycling around monuments. I tried various modes on the P9, especially the bokeh effect to blur the backgrounds.

Indonesia-travel photography tips -Huawei P9

Puppets in Indonesia

Indonesia-travel photography tips -Huawei P9

Engraved on a door in Ubud

Indonesia-travel photography tips -Huawei P9

A temple in a village in Bintan

Capturing landscapes

There is more to a destination than just sunrises and sunsets. Green, yellow, blue, pink, brown – almost every colour of the vibgyor comes alive on the P9. You can shoot on raw and edit it , change your settings to even vivid mode when it comes to colours. Most of the landscapes that I saw in Indonesia was around water- oceans, lakes, rivers, beaches. And every one of them looked different .

Indonesia-travel photography tips -Huawei P9

Indonesia – Pink Beach

Indonesia-travel photography tips -Huawei P9

A beach in Bintan

Indonesia-travel photography tips -Huawei P9

Sailing around Komodo Island

I used a bit of the pro mode here, changing ISO , aperture and shutter sometimes when I had the time. It also comes with an image stabliser mode. I also played around with the beauty mode, not just to take selfies but beautiful colours of the landscape too.

Indonesia-travel photography tips -Huawei P9

Mangroves in Bintan

There are several filters as well and I played around with quite a few of them. But the natural colours were so beautiful that it calls for little editing.

Travel is all about moments

Sometimes you just want a moment to pause for ever.  There is a haunting feel about it. I remember walking around the botanical garden in Bogor in Jakarta and we took a detour, only to find myself in an ancient cemetery. Time seemed to stand still there. And I decided to play around with the monochrome mode. It is great for experimentation and the moods vary from stark to haunting. In a mobile camera, this is so much easy – to just play around with modes other than just selfie and auto 🙂 I personally love black and white photographs. I also researched a bit later and realized that the lens that was capturing more details than the one focussing on colour.

Indonesia-travel photography tips -Huawei P9

Cemetery inside a garden

Indonesia-travel photography tips -Huawei P9

The greys of a garden

So next time you are out travelling, leave your big bulky camera and your lenses at home and carry the sleek Huawei P9 with you. It is a great travel companion and the battery, believe me, lasts. I hope you liked my Indonesian photo feature and my travel photography tips.  Would you like to suggest any more travel photography tips ?

This post was written in partnership with Huawei P9 as I was reviewing it for travel photography. I visited Indonesia last month on invitation from Ministry of Tourism for the Trip of Wonders.

More Indonesia stories

Sighting the Komodo Dragon in Komodo National Park

A road trip in Bali exploring islands

A volcanic trail in Bandung

Fifteen reasons why you should visit Jogja

Six experiences in Bali that you must visit

Five cultural experiences you must visit

Why Indonesia should be on your bucket list

Mt Bromo – a photo feature 

 

 

 

 

 

 

The post Indonesia travel diary with Huawei P9 appeared first on Lakshmi Sharath.

by Lakshmi Sharath at September 20, 2016 07:27 AM

September 19, 2016

" ऐसी अक्षरे मेळवीन !"

एका खेळियाने : दिलीप प्रभावळकर

एका मनस्वी आणि चतुरस्त्र कलावंताचा नितांतसुंदर प्रवास !
कमलहसन आणि दिलीपजी हे दोघेही माझे प्रचंड आवडते कलावंत. सतत काहीतरी वेगळं करण्याचा, नवेनवे प्रयोग करण्याचा प्रयत्न आणि सहजसुंदर अभिनय हे दोघांचे प्लस पॉईंट. वेगवेगळी रूपे साकारण्याचे दोघांचेही वेड…fb_img_1474307422125

पण नंतर कमलहसन त्या मेकअपच्या फारच आहारी गेला. मेकअपचा अतिरेक इतका वाढला की त्याच्या बोलक्या चेहऱ्यावरचे भावही दिसेनात. पण प्रभावळकरांना मात्र सुवर्ण मध्य साधणे जमलेले आहे. माफक मेकअप करून बाकी सगळी भिस्त कायिक-वाचिक अभिनयावर ठेवण्यात त्यांना यश आले.

रत्नाकर मतकरींच्या बालनाट्यातील क्रूर चेटकीण ते लोभसवाणे टिपरेआजोबा असा प्रवास साकारताना त्यांनी नाना तऱ्हेच्या भूमिका साकारल्या. मग त्यात नातीगोती मधला असहाय बाप असो की चौकटराजाचा वेल्हाळ नंदू , प्रत्येक भूमिका तितक्याच समरसतेने त्यांनी निभावली. मग त्यात साळसुदचा घातकी खलनायक असो की एनकाउंटरचा कुरूप पुनाप्पा , ते उठून दिसले !

विशेष म्हणजे ‘भूमिका जगणे’ हि संकल्पनाच त्यांना मान्य नाही. त्यांच्या मते एखादी भूमिका करत असताना एका त्रयस्थ प्रेक्षकांच्या नजरेने स्वतःला अवलोकता येणे जास्त महत्वाचे असते. मी करतोय ती एक भूमिका आहे. तो मी नव्हे याचे भान असणे गरजेचे असते.

अशा या मनस्वी कलावंताने रसिकांशी मांडलेला हा संवाद !

एका खेळियाने …
लेखक : दिलीप प्रभावळकर
प्रकाशक : अक्षर प्रकाशन


Filed under: पुस्तक परिचय

by अस्सल सोलापुरी at September 19, 2016 05:55 PM

मी मराठी

संगीत कानसेन

संगीत कानसेन ------------------ संकल्पना आणि लेखन : सुनील सामंत  ---------------------------- #esahity #ebook #संगीत  भारतीय शास्त्रीय संगीताचा...

[[ This is a content summary only. Visit my website for full links, other content, and more! ]]

by VIDYA PALKAR (noreply@blogger.com) at September 19, 2016 04:41 PM

विवेक पटाईत / कविता, ललित लेख इत्यादी

पाकिस्तानला धडा शिकविण्याचे काही अहिंसक उपाय


पाकिस्तानला  चांगले ठाऊक आहे, भारतीय नेता गीदड भभकी देण्यापलीकडे काही करत नाही.  भारतीय संसदेवर आक्रमण झाले, मुंबई हल्ला  झाला तरी आपण काहीच केले नाही. पाकिस्तानशी कसे वागावे यावर सल्ला देणारा भारतीय थिंक टेंक म्हणजे आंग्ल भाषा जाणारे अधिकारी, विशिष्ट विश्वविद्यालयांंत शिकलेले विचार जंतू.  या  लोकांना देशापेक्षा स्वत:च्या हिताची जास्त चिंता असते. पाकिस्तानशी संबंध सुधारण्यासाठी  भारताने नमते घ्यावे असाच त्यांचा नेहमी सल्ला असतो. आपले राजनेता त्यांच्यावर जास्त विश्वास ठेवतात आणि त्यानुसार रणनीती आखतात. शिवाय भारतीय बुद्धीजीवी (बुद्धी नसलेले) आणि मिडिया (?) पाकिस्तानशी संबंध कसे  चांगले करावे यावरच जोर देतात. 

युद्ध हा शेवटच पर्याय असतो.  कधी कधी युद्धात विजयी सुद्धा पराजित ठरतो. हजारोंच्या संख्येने सैनिकांचा जीव जाऊ शकतो. देशाला हि अतोनात नुकसान होते.  पण आपल्या सैनिकांचे रक्त काही पाणी नाही. त्याकडे आपण दुर्लक्ष  करणे हि उचित नाही  (आतापर्यंत आपण हेच करत आलो आहे).  पाकिस्तानला धडा शिकविण्यासाठी युद्धाशिवाय जे काही उपाय करता येणे शक्य आहे, शीघ्र केले पाहिजे. 

भारताने स्पष्ट करावे जो पर्यंत पाकिस्तान आतंकवादी हाफिज सईद, मसूद अझहर इत्यादींना भारताच्या हवाली करत नाही तो पर्यंत कुठली हि वार्ता भारत पाकिस्तानशी करणार नाही. अर्थात अश्या घोषणांचा पाकिस्तानवर काहीही प्रभाव पडणार नाही. मग पुढे काय?

गांधीजीनी अहिंसा आणि असहयोगचा मंत्र दिला होता.  आपण गांधीचींचा असहयोग मंत्राचा वापर 'सरकारात इच्छा शक्ती असेल तर उद्याच पासून सहज करू शकतो.  म्हणतात न,  प्रेमात आणि युद्धात सर्व क्षम्य असतो. पाकिस्तान जर  नंगा झाला आहे तर  असहयोग मंत्राचा वापर करताना नीती मर्यादा विसरून नग्न व्हायला हरकत नाही. पाकिस्तानी जनतेला कळेल असे उपाय केले पाहिजे. 

बॉलीवूडचा प्रभाव पाकिस्तानी जनतेवर आहे. पाकिस्तानी कलाकार आणि गायकांना भारतात काम करायला तत्काळ पाबंदी लावली पाहिजे. या शिवाय त्यांचे गाणे इत्यादी भारतातल्या कुठल्याही प्रसार माध्यमांत दाखविण्याची बंदी मग गुलाम अली का असोना.

पाकिस्तान बरोबर क्रिकेट खेळणे सोडावे व  देशात प्रसार माध्यमांना पाकिस्तानी क्रिकेट दाखविण्यावर पाबंदी लावावी.  या शिवाय जो  देश पाकिस्तान सोबत क्रिकेट संबंध ठेवेल किंवा मालिका खेळेल त्या सोबत भारत  खेळणार नाही असे धोरण आखण्यात क्रिकेट बोर्डला बाध्य करणे. मग वर्डकप का असेना. (८०% रेवेन्यु आपण देतो, बेशरम बनायला हरकत नसावी).  

जगाला स्पष्ट सांगावे सिंधू नदी समझौता भारताला मान्य नाही. आज पासून भारत आपल्या गरजेचे पाणी वापरल्यानंतर उरलेलेच पाणी पाकिस्तानला देणार. तत्काळ रावी -व्यास लिंक नहर बनविण्याची घोषणा करावी. (उद्याच करता येते). युनो किंवा इतर अंतराष्ट्रीय मंचावर पाकिस्तानने किती हि ओरड केली तरी त्या कडे लक्ष्य देण्याची गरज नाही. या घटकेला कुठलाही देश आपल्यावर दबाव टाकू शकत नाही. स्पष्ट  सांगावे आतंकवाद पोसाणार्यांना आम्ही पाणी देऊ शकत नाही.  पाणी =आतंकवादी  हे गणित पाकिस्तानला मान्य करावेच लागेल. युद्ध पुकारणे पाकिस्तानच्या बसचेही नाही, हे ध्यानात ठेवा. तसे असते तर काश्मीर वरून केंव्हाच युद्ध सुरु केले असते. 

शिवाय इतर अन्य उपाय पण उद्या पासून अमलात आणू  शकतो, उदा: वाघा बोर्डर वरची सेरेमनी बंद करता येते. केलीच पाहिजे.  समझौता गाडी, बस सर्विस तत्काळ प्रभावाने बंद करावी. या सेवा बंद झाल्याने जास्त नुकसान पाकिस्तानचे आहे. 

अर्थातच  तथाकथित  बुद्धीजीवी  वरील उपायांचा विरोध करतील.  पण अश्या मूर्खांची पर्वा करायची गरज नाही.  क्रिकेट आणि पाण्याची भाषा पाकिस्तानी जनतेला व राजनेत्यांना  चांगलीच कळेल.  

by VIVEK PATAIT (noreply@blogger.com) at September 19, 2016 02:23 PM

MAHEKS KITCHEN

THALI WITH FISH ...

Hello friends
Today the Thali which I share with you is a fusion and shows how diverse our culture and food habits are


The menu is…

Chole or chickpea curry which is a north Indian dish which is very commonly cooked all over India
Karela or bitter gourd stir fried with a little spicy masala powder
Surmai and prawn fry . Here fish is fried in a typical Gaon way by applying chilli, haldi, garlic paste got together with a little tamarind water.
you have to then shallow fry the fish.

Roti, I had also made Rice and dal which is not in the picture as I serve it when the Rotis are eaten. Like Rice is the second course in the main course..




by Mahek (noreply@blogger.com) at September 19, 2016 10:04 AM

युनिक फीचर्स - Unique Features & News Pvt. Ltd.

सामाजिक कुंपणाची ऐशीतैशी - गुरुदास नूलकर

सार्वजनिक साधनसंपत्तीचा तुटवडा ही आजच्या घडीला आपल्यासमोरची सर्वांत मोठी समस्या आहे. त्यामागची कारणं समजून घेण्याचा हा प्रयत्न.

(या लेखावरील वाचकांच्या मतमतांतरांचं स्वागत आहे.)

by gauri at September 19, 2016 09:59 AM

September 18, 2016

साधं सुधं!!

Trapped - भाग २



अंतरिक्षयान पाहिल्यानंतर बरेच दिवस योगिनी आपल्याच विश्वात मग्न होती. स्वामीच्या वागण्यातील काही विशिष्ट खासियत सापडते का ह्याचा ती अभ्यास करत होती. आपल्याकडून संसारातील सर्व कर्तव्ये पार पाडण्याचा कसोशीनं प्रयत्न करत होती. स्वामी जर खुश झाला तर त्याच्या आपल्याबरोबरच्या वागण्यात काही फरक पडेल का ह्याचा अंदाज घेण्याचा प्रयत्नसुद्धा करत होती. 

हे सर्व वाटतं तितकं सोपं नव्हतं. स्वामीच्या स्वभावातील विक्षिप्तपणा मधुनच उफाळून येई! अशावेळी आपला शांतपणा कायम ठेवण्यासाठी तिला कसोशीनं प्रयत्न करावा लागे. पण ह्या सर्व कठीण परिस्थितीतुन तिनं आपले प्रयत्न सुरुच ठेवले होते. स्वामीच्या आवडीचा स्वयंपाक करणं, त्याला आवडणारं संगीत लावणं अशा छोट्या छोट्या गोष्टीतून तिनं आपले प्रयत्न सुरु ठेवले होते. बाहेरच्या जगाशी संपर्क साधताना आपल्याला हे सारं काही आठवत नाही ह्याविषयी मनःस्ताप करणं सुद्धा तिनं हळूहळू सोडुन दिलं होतं. म्हणायला गेलं तर आपल्या विश्वातील इतका मोठा बदल तिनं जवळजवळ पुर्णपणे पचवुन टाकला होता. अचानक एके दिवशी तिच्या मनात विचार आला, "असंच आयुष्य जगायला काय हरकत आहे?" मग मात्र ती खडबडुन जागी झाली. सहजासहजी अशी हार मानणाऱ्यातील ती नव्हती. 

स्वामीच्या वागण्यात काहीसा फरक तिला जाणवु लागला होता. त्याचं वागणं पुर्वीइतकं निष्ठुर राहिलं नव्हतं. एकदा तर तिला अंगात किंचित ताप असताना त्यानं चक्क तिला चहा बनवुन दिला होता. हळुहळू तिचा धीर वाढू लागला होता. असंच एके दिवशी रविवारी सकाळी दोघं चहा शांत बसले होते. आपला खरा स्वामी अशावेळी आपल्या सोबत असता तर, ह्या विचाराला तिनं प्रयत्नपूर्व दूर लोटलं. सारं धैर्य एकवटून तिनं त्याला विचारलं, "स्वामी माझ्या मनावर तू कसं नियंत्रण करतोस?" मागील साऱ्या महिन्यातील आपली चांगली वागणुक तिनं ह्या प्रश्नाद्वारे पणाला लावली होती. जर स्वामी संतापला असता तर त्याच्या प्रतिक्रियेच्या संतप्तपणाने कोणतीही परिसीमा गाठली असती. आपल्याला हे सारं कळलं आहे हे स्वामीला आपल्या तोंडाने सांगण्यात फार मोठा धोका आहे असं ती समजत होती. 

स्वामीनं एक मोठा निश्वास घेतला. तो क्षणभराचा शांततेचा काळ योगिनीला एका युगासारखा वाटला. "मी तुझ्या मनावर कसं नियंत्रण करतो हे मी तुला सांगू शकत नाही! पण जे काही चाललं आहे ते तुला समजतं आहे हे मी जाणुन आहे!" आफ्रिकेवरुन परतल्यानंतर इतक्या महिन्यांच्या कालावधीनंतर स्वामी सलगपणे इतकं काही बोलला होता. हा संवाद सुरु करण्यासाठी आणि तो कसा होईल ह्याविषयी विचार करुन करुन योगिनीनं इतका तणाव घेतला होता की ह्यापुढं संवाद चालू ठेवणं तिला शक्य झालं नाही. 

दिवस पुढं चालले होते. मागचा तो संवाद म्हणजे ह्या दोघांच्या विश्वातील एका मोठं पाऊल होतं. स्वामीने त्या दोन वाक्यांत बऱ्याच गोष्टींची कबुली दिली होती. योगिनी पुढील काही दिवसात त्या संवादाच्या छायेतुन बाहेर निघाली होती. तिला हल्ली एका गोष्टीचं बरं वाटू लागलं होतं. घरी एकटं असताना विचार करण्याची तिची क्षमता आता पूर्वीइतकी प्रभावी झाल्याचं तिला जाणवु लागलं होतं. 

अशाच एका संध्याकाळी योगिनी आपल्या विचारशक्तीच्या स्पष्टतेबद्दल स्वतःशीच आनंद व्यक्त करत बसली होती. नेहमीप्रमाणं स्वामी घरी परतला. तो चहाचा कप घेऊन सोफ्यावर बसला होता. अचानक काय झालं ते योगिनीला समजलं नाही पण तिच्या तोंडुन उद्गार निघुन गेले, "स्वामी मला असं हे नियंत्रित विचारशक्तीचं जीवन जगुन वैताग आला आहे. मी माझं जीवन संपवायच्या निर्णयाप्रत येऊन पोहोचले आहे!"  स्वामीच्या चेहऱ्यावर तिला काही खास आश्चर्याचे भाव दिसले नाहीत. त्यानं आपला चहाचा कप संपवायला नेहमीइतकाच वेळ घेतला. 
" तू ह्या पृथ्वीवरील आपलं जीवन संपवुन माझ्या नियंत्रणातून मुक्तता मिळवु शकशील असा तुझा समज असेल तर तो पुर्ण चुकीचा आहे!" चहाचा कप टेबलावर ठेवत तो म्हणाला. आणि मग त्यानं काही क्षण योगिनीकडे रोखुन पाहिलं. 

योगिनीला अचानक ग्लानी येऊ लागली होती. तिचे डोळे मिटले गेले आणि अचानक तिच्या डोळ्यासमोर वेगळंच चित्र येऊ लागलं. तिचे सर्व नातेवाईक शोकाकुल होते. हे सर्व शोकाकुल का आहेत ह्याचा विचार करत असतानाच तिला पांढऱ्या कपड्यात आच्छादलेला आपला निष्प्राण देह खोलीच्या एका कोपऱ्यात दिसला. तिथं बाजुलाच स्वामीसुद्धा बसला होता. हे सर्व पाहत असताना ती खरोखर त्या चित्रात शिरली. तिथल्या योगिनीच्या देहातून ती बाहेर पडली होती आणि प्रचंड वेगानं ती एका प्रचंड अंधाऱ्या पोकळीत तिचा प्रवेश झाला होता. शरीरविरहित असं आपलं अस्तित्व तिला जाणवत होतं. आपल्या मनातील विचारांशिवाय तिला कोणाचीच सोबत नव्हती. अगदी स्वामीची सुद्धा! त्या विचारानं तिला अगदी हायसं वाटलं होतं आणि त्याच क्षणी तिला आपल्या बाजुला एक वायुमय अस्पष्टशी आकृती दिसली होती. आणि तिनं योगिनीशी संपर्क साधला होता. इतक्या प्रचंड आणि कोणत्याही मितीचं अस्तित्व असल्याचं खुण नसलेल्या ह्या विश्वात ही आकृती कोण असावी असा विचार करतानाच हा स्वामीच आहे हे तिला त्या संदेशावरुन समजलं होतं आणि तिला भयंकर धक्का बसला होता. 

"समजलं, ह्या विश्वापलीकडं सुद्धा मी तुझ्यावर कसं नियंत्रण ठेवू शकेल ते? सोफ्यावरुन उठत स्वामीनं तिच्या पाठीवर हलकंसं धोपटत तिला म्हटलं होतं. 

ह्या अनुभवातून बाहेर येण्यासाठी योगिनीला बरेच दिवस लागले होते. तिचा आत्मविश्वास काहीसा कोलमडला होता. आणि ज्या वेळी ती काहीशी सावरली होती त्यावेळी तिला जाणवलेली पहिली गोष्ट होती ती म्हणजे आपण विचारलेला हा प्रश्न 

"स्वामी मला असं हे नियंत्रित विचारशक्तीचं जीवन जगुन वैताग आला आहे. मी माझं जीवन संपवायच्या निर्णयाप्रत येऊन पोहोचले आहे!

खरंतर हा आपण विचारलेलाच नव्हता. स्वामीनेच तो आपल्या तोंडुन वदवून घेतला होता. त्याच्या क्षमतेची आपल्याला जाणीव करुन देण्यासाठी! प्रचंड उद्वीगतेनं तिनं टेबलावर आपली मूठ आपटली होती. 
ह्या जीवनातच नव्हे तर त्यापलीकडील विश्वात सुद्धा आपण अडकून गेलो आहोत ह्या प्रचंड वेदनादायक भावनेनं तिला व्यापुन टाकलं होतं. 
 
(क्रमशः)

by Aditya Patil (noreply@blogger.com) at September 18, 2016 12:09 PM

संजय सोनवणी (Sanjay Sonawani)

मृत्युंजयी शोकांतिका!


छत्रपती संभाजीराजे म्हणजे शौर्याचं प्रतीक! शिवाजी सावंत, विश्‍वास पाटील अशा काही लेखकांनी मांडलेला संभाजी आपण वाचला, अनुभवला. 1 फेबु्रवारी 1689 ला संभाजीराजांना संगमेश्‍वरात कैद करण्यात आले. 11 मार्च 1689 ला त्यांची व कवी कलशाची हत्या करण्यात आली. या दोघांच्याही अटकेपासून हत्येपर्यंतचा प्रवास चिरवेदनांचा आहे. अनंत यातना देऊन त्यांचा शिरच्छेद केला गेला. या 39 दिवसातील संभाजीराजांच्या भावनांची दखल आजपर्यंत कोणीही घेतली नव्हती. ‘ते 39 दिवस’ धावत्या आणि प्रभावी शैलीत, इतिहासाशी प्रामाणिक राहत वाचकांसमोर आणण्याचे काम केले आहे सुप्रसिद्ध इतिहास संशोधक आणि लेखक संजय सोनवणी यांनी. सोनवणी यांची ‘मी मृत्युंजय मी संभाजी’ ही कादंबरी पुण्यातील ‘प्राजक्त प्रकाशन’च्या जालिंदर चांदगुडे यांनी प्रकाशित केली आहे. अवघ्या 125 पानात संभाजीराजांच्या भावभावना जिवंतपणे साकारण्यात सोनवणी यांना यश आले आहे. या कादंबरीत एका सशक्त चित्रपटाची कथाबिजे आहेत. या विषयावर नाटक आल्यास तेही रंगभूमीवर विक्रमी ठरेल.

 संभाजीराजे म्हणजे साक्षात मृत्युवरही मात करणारे वीरपुरूष! घनघोर जंगलात असलेल्या, दर्‍याखोर्‍यांनी वेढलेल्या संगमेश्‍वर या सुरक्षित ठिकाणी त्यांना अटक झाली आणि त्यांचा मृत्युकडचा प्रवास सुरू झाला. मोगलांची अचानक पडलेली धाड, राजांना व कवी कलशाला झालेली अटक आणि पुढील 39 दिवसातील प्रवास वाचताना वाचक भारावून जातात. 

‘झपाटलेपण’ हे तर लेखक संजय सोनवणी यांच्या व्यक्तिमत्त्वाचे अविभाज्य अंग. वाचकही ही कादंबरी वाचताना झपाटून जातात. शिर्क्यांची खोड मोडून राजे संगमेश्‍वरला आले होते. संगमेश्‍वर दुर्गम आहे, दर्‍याखोर्‍यात आणि अरण्यात वेढलेले आहे, म्हणूनच नव्हे तर येथे येणारे मार्ग पूर्ण सुरक्षित केले गेलेले आहेत म्हणून सारेजण निगुतीत होते. मात्र स्वराज्याच्या शत्रुंनी, रायगडावरील मुत्सद्यांनी, काही घरभेद्यांनी कटकारस्थाने केली आणि कवी कलशासह संभाजीराजांना अटक झाली. सोनवणी लिहितात, ‘मानवी विश्‍वासाला सीमा असतात. स्वप्नातही कल्पना येणार नाही अशी आकस्मित संकटे माणसावर येतात. क्षणार्धात होत्याचे नव्हते होते. 
संभाजीराजे म्हणजे आजवर अनवरत संघर्षांच्या तांडवांना छाताडावर झेलत स्थिरचित्त राहणारा साक्षात सह्याद्रीचा पहाड! पण दुष्टबुद्धीचे लोक विरोधात एकत्र आले की पहाडांनाही गलितगात्र व्हावे लागते हा मानवी जगाचा नियम! तो चिरकालिक नियम बनावा हे मानवजातीचे दुर्भाग्यच नव्हे काय?’ संभाजीराजांना अटक झाल्यानंतरही त्यांना सुटकेची आशा वाटत असते. त्यांच्या सहकार्‍यांवर त्यांचा विश्‍वास होता. कात्रज, शिरवळ, सातारा कुठूनतरी आपले शूरवीर मराठे चाल करून येतील, शत्रुचा नायनाट करून आपल्या बेड्या काढून टाकतील असे त्यांना वाटत राहते. मराठ्याच्या राजाला अत्यंत अपमानास्पदरित्या फरफटत नेले जाते; मात्र कुणीही मराठे त्यांना सोडवायला येत नाहीत. हातापायात बेड्या, चेहर्‍यावर पट्टी बांधलेली... संभाजीराजांना कुठे नेत आहेत हेही त्यांना ठाऊक नसते! या मानसिकतेतही त्यांची असहाय्यता, अगतिकता, उफाळून येणारा संताप, ठणकणार्‍या वेदना, आप्तस्वकियांकडून झालेली फसगत, त्यातूनच आलेली बेफिकीरी, मृत्युला दिलेले आव्हान असा सारा आशावादाकडून हतबलतेकडचा झालेला प्रवास वाचताना वाचकांच्या अंगावरही शहारे येतात. त्यांचे रक्त तापू लागते. मराठ्यांनीच ‘मराठा’ राजाची केलेली फसवणूक मांडणारा ‘काळाकुट्ट इतिहास’ आजच्या मराठ्यांनी जरूर वाचला पाहिजे. आपण मृत्युंजयी संभाजीराजांचे वारसदार आहोत की तेव्हाच्या गद्दार आणि ‘घरबुडव्या’ मराठ्यांचे वारस आहोत हे आता तपासून पाहिले पाहिजे. कटकारस्थाने रचत संभाजीराजांना मृत्युच्या दरीत ढकलणारे ब्राह्मण नव्हे तर तत्कालीन मराठेच होते हे सत्य या कादंबरीद्वारे अधोरेखित होते. 

संगमेश्‍वरातून बाहेर पडल्यानंतर संभाजीराजे कवी कलशाला उद्देशून वाचकांशी संवाद साधतात. ओघवती भाषाशैली आणि जेधे शकावली, साकी मुस्तैदखान (मासिरे आलमगिरी), ईश्‍वरदास नागर (फुतहाते आलमगिरी) असे अस्सल संदर्भ देत संजय सोनवणी यांनी ही कलाकृती फुलवली आहे. त्यासाठी त्यांनी आत्मनिवेदनात्मक शैली वापरल्याने संभाजीराजे त्यांच्या आयुष्यातील अनेक रहस्ये उलगडून दाखवतात. हिंदवी स्वराज्याचे संस्थापक छत्रपती शिवरायांचे स्वराज्य, संभाजीराजांच्या बालपणीच्या आठवणी, महाराजांची आग्रा भेट, महाराजांच्या सुचनेनुसारच त्यांच्या विरोधातही केलेल्या लढाया, सत्तालोलूपांनी आखलेली आणि दुर्दैवाने तडीस गेलेले डावपेच, औरंगजेब, मोगल यांना दिलेल्या झुंजी, संभाजीराजांच्या अटकेनंतर राजारामाचा झालेला राज्याभिषेक, येसूबाईंच्या आठवणी हे सारे मुळातून वाचण्यासारखे आहे. खुद्द संभाजीराजे असहाय्यपणे ही सारी परिस्थिती वाचकांसमोर मांडतात असेच ही कादंबरी वाचताना वाटते.

 संभाजीराजांचे भावविश्‍व साकारण्यात संजय सोनवणी पूर्णपणे यशस्वी ठरले आहेत. संवादी भाषा, विषयाची अभ्यासपूर्ण मांडणी, संतोष घोंगडे या तितक्याच मनस्वी कलाकाराच्या कुंचल्यातून साकारलेले जबरदस्त मुखपृष्ठ, सुबक आणि आकर्षक छपाई हेही या पुस्तकाचे वैशिष्ट्य आहे. संभाजीराजे मावळ्यांना उद्देशून म्हणतात, ‘‘अरे या... लढा मर्दाप्रमाणे! आमची पर्वा नका करू! पर्वा करा आबासाहेबांनी तुम्हाला मिळवून दिलेल्या स्वातंत्र्याची! आम्ही मेलो तर राजारामाला गादीवर बसवा... औरंग्याला नष्ट करा... दिल्लीवर सत्ता गाजवा! या आभाळातून आम्ही कवतुकाने तुमचे सोहळे पाहू! अरे देह नश्‍वर आहे! गडबडून जाऊ नका. एक संभा पडला तर या मातीतून लाखो संभा पैदा होतील. होय... ही आमची महाराष्ट्रभूमी आहे!’’ मात्र महाराजांचा हा आशावाद सपशेल खोटा ठरतो. वेदनांच्या काळडोहात लोटणारे क्षण त्यांना अस्वस्थ करतात. वाचकही ते वाचून सुन्न होतात. संभाजीराजे जिवंत असताना राजारामांचा झालेला राज्याभिषेक त्यांच्या भावनांना साद घालतो. ‘आम्ही मुक्त असू, स्वराज्याचे पाईक असू’ हा आशावाद संपवतो. राजांना साखळदंडात बांधून बळजबरीने ओढत नेले जाते. त्यांच्या काळजाच्या चिंध्या होतात. वेदनांचा कल्लोळ उसळतो. त्यांच्या अंगावर विदुषकी कपडे घातले जातात. त्यांचा अपमान करण्याची एकही संधी सोडली जात नाही. त्यांना उंटावर बसवून, नगारे वाजवत धिंड काढली जाते. बघ्यांची गर्दी जमते. लोक हसतात, चित्कारतात. एका राजाला गुलामाप्रमाणे वागणूक दिली जाते. मृत्यू अटळ आहे हे समोर दिसू लागते. तरीही त्यांना सोडवण्याचे कोणतेही प्रयत्न होत नाहीत. डोळ्यांसमोर फक्त आणि फक्त अंधारच असतो. 

‘‘संभा, उद्या सकाळी तुझे हात-पाय तोडून मग मस्तक छाटायची आज्ञा आलमगिरांनी दिली आहे. तुझा मित्र कलशालाही हीच सजा फर्मावण्यात आली आहे’’ असे त्यांना सांगण्यात येते. तेव्हा उद्विग्नपणे संभाजीराजे म्हणतात, ‘‘मरणा... ये लवकर. स्वागत आहे तुझे! पण लक्षात ठेव... आम्ही मृत्युंजय आहोत. जिवंतपणे कैकदा मेलो आम्ही. कधी आप्तांच्या हातून, कधी घरभेद्यांच्या हातून. आताचा हा मृत्यू म्हणजे आमच्या मृत्युवृक्षाला आलेले अंतिम फळ. आम्ही आनंदी आहोत कारण आम्ही तुझ्यावरही जीत मिळवणार आहोत.’’ 

संजय सोनवणी हे इतिहास संशोधक आहेत. त्यांची जवळपास 85 पुस्तके प्रकाशित आहेत. अमेरिकेतील ‘व्हाईट हाऊस’मध्ये ‘रेफरन्स बुक’ म्हणून ज्यांची पुस्तके ठेवलीत असे ते एकमेव मराठी लेखक आहे. त्यांच्या कादंबर्‍यानी इतिहास घडवला. भल्याभल्या इतिहासकारांना हजारो पानात जे मांडता आले नाही ते ‘मी मृत्युंजय मी संभाजी’ या कादंबरीत त्यांनी केवळ सव्वाशे पानात मांडले आहे. एका जाज्ज्वलनतेजस राजाची शोकांतिका त्यांनी अत्यंत प्रभावी शैलीत मांडली आहे. भाषेच्या पातळीवर हे पुस्तक सामान्यात सामान्य वाचकालाही वाचावेसे वाटेल. इतिहासापासून प्रेरणा घेतानाच संभाजीराजांसारख्या महापुरूषाची झालेली उपेक्षा, अवहेलना, फितुरी हे सारे समजून घेतले पाहिजे. केवळ संभाजीराजांचे नाव घेऊन ‘बी’च काय कोणत्याही ‘ग्रेड’चे राजकारण करणे म्हणजे मराठ्यांची फसवणुकच आहे. इतिहासापासून काही बोध घेण्याऐवजी आजही तोच प्रकार खुल्लमखुल्ला सुरू आहे. कृतघ्नतेची परिसिमा ओलांडणार्‍यांचे बुरखे सोनवणी यांनी या कादंबरीत टरटरा फाडले आहेत. मृत्युला आव्हान देऊन पराक्रमाची परंपरा तेवत ठेवणारी आणि प्रत्येक मराठी माणसात नवचैतन्याचे स्फूल्लिंग पेटवणारी संजय सोनवणी यांची ही कादंबरी प्रत्येकाने वाचलीच पाहिजे. पाने - 125, मूल्य - 140 
 
प्रकाशन - प्राजक्त प्रकाशन, पुणे (9890956695) 

- घनश्याम पाटील, 
संपादक, 'चपराक', पुणे ७०५७२९२०९२

by Sanjay Sonawani (noreply@blogger.com) at September 18, 2016 02:37 AM

September 17, 2016

Narendra Damle

Consent

All men and women, lets get clear with ‘consent’. She HAS to say Yes 
  • very clearly and explicitly
  • to you
  • to what you want to do
  • to do it NOW
  • till the end you are done doing it
  • when she was conscious and alert

It is unimportant whether 
  • she appeared to be saying yes
  • she did not say no
  • she had said yes in the past
  • she has agreed to say yes in future
  • whether she is hungry / thirsty for it
  • she has said yes to 1000 others
  • she has said yes 100 times to you
  • she is your wife or mistress
  • she was asleep and could not have said yes
  • had said yes , but changed her mind
  • she is dating your son
  • her husband / brother has insulted your father   


No, all that is irrelevant

She HAS to consciously say YES, to You, Now, to whatever you intend doing.

And there HAS TO BE consent

That’s it !








by Narendra Damle, words to speak and a heart to listen (noreply@blogger.com) at September 17, 2016 09:58 AM

September 16, 2016

वटवट सत्यवान !!

पापी पेट : आपली पहिली नॅनो फिल्म

अँड फायनली.. आलेली आहे... आपली पहिली नॅनो फिल्म !! "पापी पेट" It's so nano that it'll be over even before you know it. So do watch it closely. आणि हो. फक्त फिल्मच नॅनो आहे. बाकी सगळं एकदम जोरदार. सो एन्जॉय !!

by हेरंब (noreply@blogger.com) at September 16, 2016 09:26 AM

September 15, 2016

इतिहासातील सत्याच्या मागावर…

Unexplored History – Episode 3 – Peshwas of the Maratha Kingdom

Dear Readers, Thank you for the great response that was provided to our previous English video release. Here is our Third video of the series based on Peshwas of the Maratha Kingdom. Again, If you haven’t subscribed to our YouTube channel, now is the best time to do so Thanks & Stay Excited. Pranav – Umesh […]

by प्रणव महाजन at September 15, 2016 07:44 PM

एम. डी. रामटेके.

तलाक ! काळाच्या २०० वर्षे पुढील विचार (तरतूद).



सध्या भारतात तीन तलाक वरून बरीच चर्चा चालू आहे व त्या त्या क्षेत्रातील तज्ञ आपलं मत मांडताना विविध वाहिन्यांवरून दिसत आहेत. बरं यात सर्वात मजेदार गोष्ट अशी दिसते की जवळपास सगळेच ३ तलाकला अमानवी नि स्त्रीवर अन्याय करणारी एक अघोरी प्रथा/व्यवस्था असल्याचा ठपका ठेवून मोकळे होताहेत. परंतू तीन तलाचा खोलात जाऊन विचार केल्या व त्यावर थोडे चिंतन केल्यास असे दिसते की ही तर जगातील सर्वात आधुनिक व अत्यंत प्रगत तरतू असून १५००वर्षाआधी इतका आधुनिक विचार मांडल्या बद्दल पैगंबराचे आपण सर्वानी आभार मानायला हवे. आज आपल्याला हा तीन तला अन्यायकारक वाटणे हे निव्वड आपला मागासलेपणा असून माणू म्हणून विकसीत होताना आपण आजूनही रानटी अवस्थेत असल्याचं  लक्षण आहे. आजच्या आपल्या अवस्थेचं अवलोकन केल्यास तीन तलाक पध्दत ही येणा-या दिड-दोनशे वर्षानंतरच्या आधुनिक समाजासाठी मांडलेली व्यवस्था असल्याचे सिद्धा होते. म्हणजे आपण इतक्या आधुनिक विचाराला स्विकारण्यास आजतरी अपुरे पडत असून दोष तीन तला पद्धतीत नसून आपल्या अविकसीत अवस्थेत आहे, एवढेच म्हणेन.
सातव्या शतकात पैगंबरानी मांडलेला हा विचार जो पुढे जाऊन मुस्लिम कायद्यात रुपांतर झाला व आज सर्वदूर मुसलमानांद्वारे घटस्फोटासाठी वापरला जातो आहे ही अत्यंत क्रांतीकारी तरतूद आहे पण आपणाला मात्र हा घोळ वाटतो. या घोळ वाटण्या मागचे नेमके कारण काय याचा शोध घेऊ या.
निकाह सिव्हिल कॉंट्रक्ट आहे.
मुस्लिम कायद्यात विवाहाला ’सिव्हील कॉंट्रक्ट’ (करार) मानल्या जातं. म्हणजे दोन पक्ष ए विशिष्ट हेतूसाठी एकत्र येतात व ’निकाह’ नावाचा करार करतात ज्याचा उद्देश १) सेक्सची गरज पुरविणे २) संतती निर्माण करणे ३) व संसार सांभाळणे  असा आहे. मुस्लिम कायद्याची विशेषता अशी आहे की यात इमोशनल घोळ दिसत नाही तर उद्देशांची सुस्पष्टता नेमक्या शब्दात मांडलेली दिसते. निकाह म्हणजे पवित्र बंधन, मोक्षप्राप्तीचा विधी वगैरे घोळ मुस्लीम कायद्यात दिसत नाही. त्यामुळे निकाहची गरज, उद्देश, परिणाम वगैरे अगदी सुस्पष्ट आहेत. म्हणजेच याचा दुसरा अर्थ असा निघतो की वरील उद्देशातील एखादी गोष्ट निकाहातून दिली जात नसल्यास तो निकाह तसा कराराचे उल्लंघन करत असून मोडण्याच्या अवस्थेला जाऊन पोहचला असा होतो. मग जी गोष्ट बिनकामाची आहे त्याला  जिवंत ठेवून आयुष्य कुजवत जगण्यापेक्षा ती विनाविलंब संपुष्टात आणून पुढे चांगलं जिवन जगणे हे अधिक तर्कसुसंगत आहे नि पैगंबरानी त्यामुळेच या अवस्थेला पोहचलेलं नातं रेटत नेण्यापेक्षा वा फरफटत जाण्यापेक्षा लवकरात लवकर तोडून टाकण्याचा व दोघानी परत मुक्त जिवन जगण्याचा जो पर्याय दिला तो अत्यंत आधुनिक असाच पर्याय आहे.

तलाकाचे  प्रकार सांगितले आहेत ते येणेप्रमाने
१)     अतिपवित्र:
या तलाकात एकदा तलाक म्हटल्यावर तीन महिने वाट पाहणे. या दरम्यान बाईच्या  तीन पाळ्या येऊन गेल्या व दरम्याना शारिरीक संबंध ना घडल्यास हा तलाख ग्राह्य धरला जातो.
२)     पवित्र:
या तलाकात एक-एक महिन्याच्या अंतरानी तीन वेळा तलाख म्हणायचे असते. दरम्यान बायकोच्या तीन पाळ्या येऊन जायला हव्यात. तसेच या काळात शारिरीक संबंध घडायला नको. तो घडल्यास तलाक पुर्ण न होऊ देता पुरुषानी मोडला असे मानल्या जाते.
३)     अपवित्र तलाख:
या तलाकात स्त्रीला कोणताही वेळ न देता एकाच झटक्यात तीन वेळा तलाक…तलाक….तलाक म्हणायचे असते व निकाह संपुष्टात येतो.
तर ही झाली तलाक बद्दलची माहिती. 
थोडक्यात निकाहला कुठलाही इमोशनल डायमेन्शन न देता मोडता येतो ते अपवित्र तलाकपद्धतीत म्हणजेच तीन तलाक पद्धतीत. पण तीचा वापर किती होतो हा खरोखरच संशोधनाचा विषय आहे. वरील दोन तलाक मात्र तीन महिन्याचा काळ घेत असल्यामुळे विवाह  ताडकन तुटणार नाही याची पुरेशी खबरदारी घेतली  गेली आहे.  यातिल वैशिष्ट्य म्हणजे खरच नकोसं झालेलं नातं खूप रेटून नेत आयुष्य कुजणार नाही याचाही ताळमेळ ठेवण्यात आला आहे. म्हणून मुस्लिम तलाक वा घटस्फोट पद्धती ही जगातील सर्वात सुंदर तरतूद ठरते व आज ना उद्या जगातल्या सर्व धर्माना अशा फास्ट-ट्रॅक पद्धतीचा अवलंब करावा लागणार आहे.  त्याला पुढचे ५०० वर्ष लागतील की १००० वर्ष लागतील हे सांगणे कठीण आहे. पण एवढं नक्की की तुटलेल्या नात्याचं ओझं फार दिवस वाहायला आधुनिक पिढी तशी तयार नसणार व तलाक सारखा तीन महिन्यात सोक्षमोक्ष लावणारा विचार नव्या पिढीला जास्त तर्कसुसंगत वाटणार हे निर्विवाद सत्य आहे. म्हणून या विचाराचा जनक पैगंबर किमान या बाबतीत तरी सगळ्यांचा  पितामाह ठरतो. आज न्यायपालिकाही फास्ट-टक पद्धतीचा आग्रह धरत असून सिव्हिल मॅटरमध्ये कोर्टाचा रोल कमी करत फ़ॅमिली कोर्टची स्थापना केली. ट्रिब्युनल्सची निर्मीतीही याच गरजेतून झाली आहे. एवढच नाही तर आता तर गावो गावी जाऊन सामुहिकरित्या निवाडे देणे चालू झाले आहे. हे सगळं पाहता सिव्हील प्रकरणात कोर्टाचं रोल कमी करणे ऑलरेडी चालू झाले आहे. मग पैगंबारानी यापेक्षा वेगळं काय सांगितलं आहे? याचा विचार करण्याची वेळ आली आहे. सिव्हिल मॅटर कोर्टाच्या बाहेर तडकाडकी मार्गी लावण्यासाठी जी आज आपण धडपड करत आहोत त्याची तरतूद पैगंबरानी दिहजार वर्षाधीच लावून दिली आहे. मग खरा धुनिक कोण?

हिंदू मानसिकता व घटस्फोट
तीन तलाकची बदनामीचे दुसरे कारण म्हणजे हिंदू मानसिकता व त्यांची वेळखाऊ घटस्फोट पद्धती. खरंतर हिंदू धर्मशास्त्रात घटस्फोटाची तरतूदच नाही. म्हणजे बाईनी एकदा लग्न केलं की सासरहून तीची अर्थीच उठेल… बाकी जग इकडचं  तिकडे होऊन जाऊद्या, बाईला मुक्ती नाही. पण इंग्रजी राजवटींनि आम्हाला ’रिफॉर्म’ नावाचा शब्द शिकविला व त्यातूनच १९५६ साली हिंदू विवाह कायदा अस्तित्वात आला. या कायद्यात घटस्फोटाची तरतूद घातल्यामुळे हिंदू स्त्रीला विवाहातून मुक्त होण्याचा मार्ग सापडला. १९५६ पर्यंत हिंदू स्त्रीला घटस्फोट काय असतो हे पृथ्वीच्या जन्मापासून कधीच माहित नव्हते. ते १९५६ साली पहिल्यांदा कळले.पण हा मार्ग दोन गोष्टींनी खडतर करून ठेवला. एक म्हणजे विवाह हे पवित्र बंधन असून बायको ही अर्धांगिनी असते व तिच्याविना मोक्ष नाही या हिंदू मान्यतेने. अन दुसरं म्हणजे आपली वेळखाऊ न्यायव्यवस्था. पहिल्या गोष्टितील पवित्र बंधनानी बायकांवर मानसिक गुलामगिरी बळकट करत नवरोबाचा देवोबा असं भलतच खुळ डोक्यात भरलं तर दुस-या बाबिनी नको बा ती कोर्टाची पायरी म्हणत त्या विलंब वेदनेपेक्षा या देवोबाची वेदना बरी असा विचार करायला भाग पाडले. आता पुरुषांची गोची होण्याचं कारण म्हणजे सो कॉल्ड पवित्र बंधन तोडल्याचा ठपका घेऊन समाजात जगणे तेवढं सोपं नाही ही पहिली अडचण, अन दुसरं म्हणजे कोर्टात गेलं तरी घटस्फोट किती वर्षानी मिळणार याचा काहिच अंदाज नाही. मग कोण करणार उद्योग? त्यापेक्षा राहू द्या हिच. मधेच गचकलो बिचकलो तर किमान मोक्षतरी मिळेल. म्हणजे दोन्ही गोष्टीतून हे सिद्ध होते की हिंदू घटस्फोटेच्छूकाना तो घेण्यासाठी फेअर चॉन्स देण्यात आलेला नाही. त्या मानाने मुस्लिमाना तो घेण्यासाठी दिलेला चॉन्स हा तीन मासिक पाळ्यांचा म्हणजेच तीन महिन्याचा असून तो फेअर आहे व जस्टिफायसुद्धा होतो.
याचाच अर्थ असा आहे की आमच्या धार्मिक समजुती व प्रथांचा घोळ त्या अर्थाना बराच मागासला नि अविचारी असल्यामुळे मुस्लिमांची तीन तलाक पद्धत आपल्याला अन्यायकारक वाटते.
पण विवाहाचा उद्देश व त्याची उपयोगिता लक्षात घेतल्यास त्यातील पवित्र बंधन व मोक्ष या दोन गोष्टी तद्दन फसवे नि मानवी समाजाची दिशाभूल करणारे असल्याचे सिद्द होते. त्या आधारे नाते रेटत नेणे हा सुद्धा मग अघोरीपणाच ठरतो. त्या बाबतीत मुस्लिम आपल्यापेक्षा कैक पटिने आधुनिक ठरतात. ते कसे आधुनिक ठरतात हा प्रश्न सोडवायचा असल्यास आधी आपल्याला वरील दोन समजुती ’पवित्रबंधन’ व ’मोक्ष’ हे डिफेक्ट्स रिमुव्ह करावे लागतील.

भावनात्मक गुंतवणुकीचं काय? असा प्रश्न पडू शकतो. त्यावर खूप मोठी चर्चा होऊ शकते पण थोडक्यात बोलायचं झाल्यास असं म्हणेन की तलाकची वेळ आली म्हणजे नात्याला एका बाजूनी तडा गेलेलं आहे. हे वास्तवं दुस-या पक्शानी मान्य करणे गरजेचं आहे. एकदा ते मान्य केलं की भावनांचं काय करायचं याचा मार्ग सापडू लागतं. मग दिलेला तीन महिन्याचा काळ तसा पुरेसा नसला तरी अगदीच कमी आहे असे नाही. कारण नात्याचं -हास नक्कीच यापेक्षा धीच सुरु झालेलं असेल. खूप वेळ घेण्यात अर्थ नाही कारण वर्षोन वर्षे केस चालून जेंव्हा घटस्फोटाचा कागद हातात येतो तेंव्हा वयानी कूस बदललेली असते. नव्या विवाहाच्या शक्यता शंकेच्या ट्प्प्यात आलेल्या असतात. मग नाकं मुरडत तडजोड करावी लागते. हे सगळं ज्या व्यवस्थेतून घडतं ती व्यवस्था नक्कीच समर्थनीय होऊ शकत नाही. पण मुस्लिम कायद्यातील तीन तलाकातून हे सगळं सहज टळतं व तुटलेल्या नात्याचं ओझं वेळीच उतरुन जातं. पुनर्विवाह नाही केला तरी उरलेलं आयुष्य स्वत:च्या अटीवर जगण्याचा दिवस दुस-या पाऊलावर तुमची वाट बघत असतो. तो कसा असतो ?(चांगला/ वाईट) हा प्रश्न गैरलागू आहे. अजून एक बाब म्हणजे पोटगीवर जगणा-या बायका बदलत्या समाज व्यवस्थेमेळे कमी होताना दिसत आहेत. (त्याचा टक्का किती याचं दळण दळण्यात अर्थ नाही) हा बदल अधिक व्यापत जाईल याचा विचार होणे गरजेचे आहे.  म्हणजे आधुनिक काळात स्त्रीचं होत चाललेलं सक्षमिकरण, तिची आर्थीक धास्तिही पिटाळून लावत आहे. येणा-या २०० वर्षात हा बदल इतका टोकदार होत जाईल की जगातील सर्व घटस्फोट कायद्यातून ’पोटगी’ नावाचा शब्द हद्दपार होईल आणि तेंव्हा आपल्याला हे कळेल की पैगंबरानी दिलेली व्यवस्था किती आधुनिक होती.  

खुला:
बरं ट्रिपल तलाकवर तोंडसुख घेणारे खुला बद्दल चकार शब्द बोलायला तयार नाहित. काय आहे खुला? तर मुस्लिम स्त्रीला ्वेच्छेनी घटस्फोट घेण्याची मुस्लिम कायद्यातील तरतूद आहे. आता ही बाब वेगळी की खुला वापरण्यात मुस्लीम बायका पुढे सरसावताना दिसत नाही. पण त्या कायद्यात नुसतं पुरुषाना नाही तर स्त्रीयांनाही हवं तेंव्हा तलाक घेण्याचा अधिकार आहे. एवढच नाही तर नव-याच्या गैरहजेरीत काजीच्या साक्षीने हा तलाक देता येतो. आता बोला. नव-याची संमती असावी असा आजवर समज होता पण नुकत्याच घडलेल्या एका केसमध्ये त्याची गरज नसल्याचे सिद्ध करण्यात आले आहे. त्यामुळे घटस्फोटाचा कायदा आता जगातील सर्वात धुनिक कायदा बनला  असे म्हणायला हरकत नाही. ज्याना लेटेस्ट केस लॉ वाचायची असेल त्यानी दि. ११ सप्टेबर २०१६ रोजीचा टाईम्स ऑफ इंडिया, पृ.११(नागपूर) वाचावा. मुंबईतील वकील निलोफर अख्तरनी खुला कसा मुस्लीम कायद्याला धरून आहे हे सिद्ध करून दाखविले आहे.

थोडक्यात काय तर तीन वेळा तलाक हा नव-याला दिलेला अधिकार असून खुला हा बायकोला दिलेला कायदेशिर अधिकार आहे. काळाची गरज पाहता हे दोन्ही तरतुदी अत्यंत प्रगत असून मुस्लीमच नाही तर इतर समाजातील सर्वांसाठी लागू करावेत असे आहेत. आज नाही तरी अजून १५०-२०० वर्षानी येणारी पिढी याची मागणी करेल एवढे नक्की.

by M. D. Ramteke (noreply@blogger.com) at September 15, 2016 01:01 PM

my first blog आणि नवीन लेखन

डूबेंगे शर्ममें बारबार -- (दिल्ली गँगरेप केस)



डूबेंगे शर्ममें बारबार -- (दिल्ली गँगरेप केस)

दिल्ली एक बार फिर शर्म में डूबी। " निर्भया" के गँगरेप के मुद्देपर फिर हाहाकार हुआ -- चूँकि संसद चल रही थी तो कई सांसदों को अपना दुख, क्रोध, हतबलता व्यक्त करने का मौका मिला। लेकिन मैं चाहती हूँ और देश चाहता है कि इतनेभरको कर्तव्यपूर्ती समझकर चुप मत बैठो। आज संसदमें लोकसभा अध्यक्ष मीरा कुमार है, काँग्रेस अध्यक्ष सोनिया गांधी है, विपक्ष नेता सुषमा स्वराज है। कल तक राष्ट्रपति प्रतिभा पाटील थी, इनसे मैं कहूँगी -- आज लम्बेचौडे प्लान बनानेका, नया कानून गढनेका वक्त नही है। जो कानून हैं, उन्हें शीघ्रतासे क्रियान्वित करनेकी जरूरत है। वह नही हो रहा इसी कारण राष्ट्रपति भवनके सामने इतने विशाल प्रदर्शन के बाद भी देशभरसे अन्यान्य बलात्कार की घटनाएँ सामने आ रही हैं।

शीघ्र क्रियान्वयन के अजेंडे में पीडितोंका बयान और पकडे गये आरोपियोंका भी बयान मॅजिस्ट्रेट के सामने दर्ज कराना सबसे प्रमुख आवश्यकता है -- क्योंकि इसी खामी के कारण कई मुकादमोंमें सजा नही हो पाती है। दूसरी आवश्यकता है कि जब भी ऐसा कांड हो, तब उसका तत्काल संज्ञान लेकर हायकोर्ट किसी सेशन जज को इस काम की ड्यूटी सौंपे कि उसके पास हर दिन सुनवाई चलेगी -- जो भी गवाह मिलें उनकी साक्ष ली जायगी। तीसरी बात है मॉनिटरिंग की। यदि हाइकोर्टोंके पास इसके लिये समय नही है तो राष्ट्रीय महिला आयोग व राज्य महिला आयोगोंको को यह काम सौंपो कि वे हर महीने रिपोर्ट बनाकर सभी महिला सांसदोंको और हाईकोर्टको भी दे -- उनके साथ देशके लॉ कालेजेस को भी जोडो कि वे अपने चुनिन्दा प्रतिभाशाली छात्रोंके
माध्यम से यह काम करें-- खास कर " निर्भया" के गँगरेप में तो ऐसी मॉनिटरिंग की व्यवस्था बनाओ और देशको भी परख लेने दो कि यदि हम जी-जान जुटा लें तो कितनी जल्दी कारवाई हो सकती है। 

लेकिन हमें दूरगामी सुधार भी चाहिये और केवल कमिटी गठन कर देनेसे कुछ नही होगा। एक सदस्य कमिटी ने पीसीआर वॅनपर सवाल उठाये लेकिन पिछले पंद्रह दिनों में उसपर क्या कारवाई हुई ? वास्तविकता यह है कि पिछले पाँच दस वर्षोंमें सरकार के पास आये इतने सारे रिपोर्टोंपर कुछ भी नही हुआ न उसपर सांसदोंने प्रश्न उठायें और न सरकार ने कोई कारवाई आरंभ की। अब वर्मा कमिटीकी रिपोर्ट तो आ गई लेकिन कारवाई के लिये क्या समयसीमा है ? और जैसाकि जस्टिस वर्माने स्वयं कहा है कि यदि व्यवस्थामें सुधार न हो तो कानून में सुधार या सजामें बढोतरी से कुछ नही होगा

सुधार की शुरुवात दिल्ली पोलिस कमिशनरके कार्यालयकी मनोवृत्ति से होनी चाहिये। दिल्ली पोलिसका प्रायः हर अधिकारी मानता है कि रेप-समस्याका समाधान केवल दो ही उपायोंसे हो सकता है -- पहला कि औरतें घर से बाहर निकलें ही नहीं -- दूसरा कि वे माँ की कोखसे भी निकलें ही नहीं। इसलिये वे यदि इन गुनाहोंकी तहकीकात करते भी हैं तो बेमनसे -- यह सोच कर कि देखो इन औरतोंने जनम लेकर हमपर काम का बोझ कितना बढा दिया है। सो पहले हमें ढूँढना पडेगा कि दिल्ली पुलिस में कितने अफसर मिलेंगे जो मनोयोग से और औरतोंके हक को दिलसे (केवल दिमागसे नही) समझ कर उस गुनाह को रोकने की कोशिश करेंगे। यह काम कोई भी कानून बनाकर नही बल्कि प्रशिक्षण से ही संभव है परन्तु देशके नीति-निर्धारण में प्रशिक्षण की चर्चा या व्यवस्था अत्यंत कम है।

उपायोंकी एक लम्बी फेहरिस्त है। वर्ष २००० में मैंने एक महिलाओके प्रति होनेवाले अपराधोंका विश्लेषणात्मक  अध्ययन किया था। उस दौरान पाया था कि रेपका कोई भी केस जिसमें अभियुक्तको सजा हुई हो, वह सर्वोच्च न्यायालय तक जाता ही है। उसका अंतिमतः निपटारा होनें में औसतन १५ वर्ष लगते हैं और केवल तीस प्रतिशत के आसपास ही सजा होती है, बाकि आरोपी मुक्त हो जाते हैं। जिन्हें सजा होती है, उन्हें भी बहुत कम सजा होती है। अक्सर आरोपी इसलिये छूटते हैं ---
  • कि इंडियन एविडंस ऍक्ट की एक अत्यंत अतार्किक धारा के अंतर्गत बलात्कार पीडीत महिला को पहले इस अग्निपरीक्षासे गुजरना पडता है कि सामनेका वकील उसपर जितना चाहे कीचड उछालकर उसीको दुष्कर्मी साबित करने की पूरी कोशिश कानूनन कर सकता है। यह प्रावधान तत्काल हटाना या संशोधित होना आवश्यक है। क्यों ऐसी महिला के लिये प्रॉसीक्यूट्रिक्स शब्द का इस्तेमाल किया जाता है -- मानों अपराध सिद्ध हो या न हो उसकी बला से -- राज्यको इससे क्या ।
  • कि जिस महिला की साक्ष्य ली जाती है, उससे ४-६ वर्षों बाद यह अपेक्षा की जाती है कि वह इतने दिनों बाद भी अपने दर्दका  वर्णन उसी गहराई से कर सकेगी जिस गहराई से उसने वह दुख झेला था । तो दुनियाका कोई भी आदमी बताये कि क्या उसने कभी अपने पुराने दर्दको उसी गहराई से झेला है -- यह अनैसर्गिक अपेक्षा क्यों । इसीलिये आवश्यक है कि उसका बयान तत्काल रेकॉर्ड किया जाय और आरोपी को उसे जो भी क्रास एक्झामिन करना हो वह ३० दिनों के अंदर किया जाय। 
  • फॉरेन्सिक डॉक्टर्स अत्यंत सतर्कता रखनेके चक्कर में बलात्कारके  भारी से भारी चिह्न पाये जानेपर भी यही लिखते हैं कि "possibility of rape cannot be ruled out" वे क्यों नही लिखते कि "There is 70% या 90% possibility of rape" । पूछनेपर कहते हैं हम भगवान थोडे ही हैं जो १०० %  सही सही बता सकें । तो  भैया  हम भी कब कहते हैं । लेकिन ऐसी भाषा भी मत अपनाओ कि लगे कि शायद ५-१० प्रतिशत ही संभावना है और उसी आधार पर आरोपी बरी हो जाय।
यह तो हुए कुछ मुख्य कारण कि आरोप क्यों नही साबित हो पाता। लेकिन गुनाह घडनेका मुख्य कारण है  कि हम आरोपीको सजा देनेमें ही विश्वास नही रखते -- वह मानसिकता ही नही है। कब आपने सुना कि संसदमें किसी भी अपराधकी गंभीर चर्चा हुई है और उपाय के कारगर होनेपर ही सांसदोंने दम लिया है -- उलटे गृहमंत्री इस प्रतिक्षा में रहते हैं कि लोग तो भूलते ही हैं, सो थोडा मन-बहलाव के शब्द आज कह दो -- फिर तो लोग भूल ही जायेंगे। 

दिल्ली पुलिस कमिशनरने तो स्पष्ट कह दिया कि पुलिस इन घटनाओंको नही रोक सकती। सरकारके किसी वरिष्ठने आपत्ति नही जताई। उसने हजारों कारण भी गिनाये। हो सकता है कि वे सभी कारण सही हों। लेकिन यदि कमिशनर ही ना कहे कि हम इन्हें रोकनेका पूरा प्रयास करते रहेंगे तो तमाम आक्रोश का क्या फल निकला ? अब उसके ज्यूनियरोंमें किसीको कुछ भी नही करना पडेगा -- जो चलता रहा है वही चलेगा। आज हमें बीडा उठा सकनेवाले अफसर चाहिये लेकिन सरकारके पास ऐसे अफसर परखनेका भी कोई तरीका नही -- और न उनकी मनोवृत्तिपर कोई प्रशिक्षण की व्यवस्था है।

मैं तो मानती हूँ कि इस समस्या के अंत के लिये  यह भी जरूरी है कि दिल्ली में आवागमन का, चलने-फिरनेका रिवाज बढे। आज की दिल्ली पैदल चलनेवालोंके लिये पूर्णतया असुरक्षित है। हमें एक ऐसा कल्चर, एक ऐसी संस्कृति वापस लानी पडेगी कि लोग खूब घूमें -- पैदल या साइकिल पर। गली-मुहल्ले में घुमन्तु संस्कृति को बढाना ही इस समस्या का सही हल है। छोटी- बडी टोलियाँ बनाकर घूमने का रिवाज बनाना होगा। ऐसी टोलियाँ जो पारिवारिक हों, जिसमें महिला पुरुष, बच्चे बूढे सभी हों । कभी कभी तो मुझे लगता है कि बहुत समय पहले दिल्लीमें जो खोमचे-ठेले लगाकर खरीद-विक्री होती थी शायद वही अधिक सही था क्योंकि तब शहर भरमें देर रात तक भी चहलपहल रहती थी। ऐसी घुमन्तु संस्कृति लानेमें मीडिया भी सहायक हो सकता है । उदाहरण स्वरूप मान लो कि दिल्लीमें लगातार छोटी छोटी चलने व साइकलिंगकी रॅलियाँ कराई जाये और भाग लेनेवाले महिला-पुरुषोंको करोडपती प्रोग्राम में शामिल होने का मौका दिया जाय तो क्या घुमन्तु संस्कृति नही बढेगी


चाहे कितने भी उपाय सुझायें जायें पर जब तक क्रियान्वयन नही होगा और पूरे दिलो-दिमाग के साथ नही होगा तबतक केवल बातें बनाई जायेंगी, राजकीय माइलेज भी जुटाने का प्रयास होगा पर असली समस्या वही रहेगी और हम बारबार शर्ममें डूबते रहेंगे। 
-----------------------------------------------------------------------------


by Leena Mehendale (noreply@blogger.com) at September 15, 2016 12:40 PM

September 14, 2016

Global Vegan

Matthew Kenney - Vegan Chef and Cookbook Author

Matthew Kenney is an inspiring vegan chef and entrepreneur. Few decades ago,  Matthew Kenney grew up eating meat almost every day in United States.

Today, Matthew Kenney is giving inspiring talks about advantages of plant-based lifestyle.  Thanks to his vegan cookbooks , and enticing vegan dishes, many people are exploring the wonderful taste of plant-based diet. You will fall in love with plant-based diet when you see Matthew Kenney's twitter.
(@MKlifestyle)

Recently, I read and saw a couple of interesting articles and videos about Matthew Kenney...

1. http://observer.com/2016/09/matthew-kenney-why-im-vegan/

2. https://www.youtube.com/watch?v=_MT5zE5plno

3. http://www.vogue.com/13391662/chef-matthew-kenney-plant-based-food-revolution/

4. http://www.mensjournal.com/food-drink/chefs-restaurants/vegan-chef-matthew-kenney-gets-a-place-at-the-table-20141112


by Kumudha (noreply@blogger.com) at September 14, 2016 08:18 PM

Lakshmi Sharath

A tryst with the Komodo Dragon at Komodo Island

The Komodo National Park

‘Hello Ms. India, please come here, ” says the forest ranger at the Komodo National Park in Indonesia, obviously referring to my bright and chirpy travel companion. The Indonesians’ fixation with India and everything Bollywood is almost as crazy as the tourists’ fascination for the large pre historic komodo dragon that inhabits these islands. In fact virtually every Indonesian that I have met in my trip seems to be excited about Bollywood heroes, with Shahrukh and Salman topping the list. But for today, the centre of attraction in the Komodo National Park is the komodo dragon, the dinosaur of lizards, the largest living species of lizards in the world that can grow up to ten feet and weigh over 70 kgs.

It is a hot and humid afternoon and I will do anything right now for a can of Bintang beer. Instead I follow the ranger’s gaze and see through the montage of woods. But it is not the monstrous dragon, but its favourite prey, the Timur deer that gazes back at me, sitting quietly, camouflaging with the browns and greens of the landscape.

KOmodo Island , Komodo Dragon Komodo National Park

View of the Komodo Island from the boat

This is neither my first visit to Komodo Island nor my first sighting of the komodo dragon. I had visited the Komodo National Park last year and had hiked around here as well.The national park , comprising of volcanic islands Komodo, Rinca , Flores and an archipelago of 25 smaller ones is a mix of savanna grasslands, dry and thorny shrublands with patches of deciduous and cloud forests, making it an ideal habitat for the world’s largest lizard species, the komodo dragons.

Komodo Island Komodo Dragon Komodo National Park

Searching for Komodo Dragons in Komodo National Park

My first sighting of the Komodo Dragon

I can vividly recall my first sighting of these larger creatures.  Windswept and refreshed, we had barely got out of the two hour ferry from Labuan Bajo last year and had just entered Loh Liang, when we were greeted by the many hues of the emerald tinged Komodo island. It was a beautiful day, the breeze was blowing through my hair and I was walking around the jetty in  gay abandon, when I heard my fellow travellers call.

Komodo Dragon Komodo Island Komodo National Park

Entering Komodo National Park in Komodo Island

A large male komodo dragon was approaching us with its tongue darting, sniffing for blood. As it crossed our paths, it stared at us, long and hard for a while and then slowly dragged itself, in the opposite direction, crouching on all fours and moving at its own pace, dominating the entire island that it virtually owns .

Komodo Dragon Komodo Island Komodo National Park

Crossing our path – My first sighting of the Komodo Dragon

Legends around the Komodo Dragon

Stories fill the air. Dragons are the kind of stuff that legends are made of and the komodo is no exception. They are called ‘Ora’ and the original inhabitants of the islands, called Ata Modo still live here. This is a story straight out of their folklore – the tale of a dragon princess , Putri Naga who fell in love with a human, Najo. She had twins, one of them was a handsome little boy called Si Gerong and the other, a lizard named Ora. Both of them were however separated at birth.

Komodo dragon Komodo Island Komodo National Park

A close up of the Komodo dragon..see the claws

Several years later, Gerong went into the forest and  was hunting a deer when a large lizard appeared from nowhere and attacked him. As Gerong decided to kill the wild creature, his mother, the dragon princess interrupted the foes and narrated the story. She asked Goreng to consider the komodo dragon as his equal and to be affectionate . And so the people even today accept the komodo as their own and protect it, despite the fact that these dragons can attack and kill humans too.  Even today, the locals believe that the dragon princess hovers around the cave , where her husband was buried and where she gave birth to the first komodo dragon, her Orra.

Komodo National Park Tours

The sea breeze floats in, lifting our spirits.  Back in the present, we are still looking for the komodo dragon. The ranger points to some burrows in the ground, where the female komodo lays eggs. In fact she does not need a male to reproduce and fertilise eggs, he adds. And the young komodos are deft climbers and they climb trees almost as soon as they are born. They can be eaten by their own parents or hunted down by adult komodos. So, you will find them on trees until they are at least four years old, he adds. I instantly look up, wondering if there is one sitting right above my head.

Komodo Dragon- Komodo Island - Komodo National Park

Komodo dragons can grow to over ten feet in length

We keep walking, looking for the komodo dragon but there is no sign of it. The ranger continues to interest us with some more facts. They have a strong sense of smell and can hunt down preys, including humans. They can smell blood even from a distance and they have venom in their bite, says the ranger . I also read that they feed on corpses, sometimes humans as well and the locals used to cover the graves to protect them from the dragons.

Komodo Island, Komodo dragon , Komodo National park

The Rangers here are usually trained and its always safe to be around them than wander alone

Recent kills by the komodo dragon

I ask the ranger if there were any recent kills. He is silent for a while and then admits that some people have been attacked recently. The first is a tragic story of an eight year old boy whose stomach was ripped out . This happened about eight years ago, the first in 33 years . And then there there is the story of an European who went into the waters and was never found, but for his sunglasses. The komodos are great swimmers, he adds . They may seem very slow but can suddenly run at a very high speed, almost like a dog,” he explains. He insists that no one strays alone without a ranger around. I wonder if their forked stick is protection enough, but he smiles and says that they have enough training and they do share a rapport in their own way.

We continue our hike. The landscape slowly changes from stunted shrubs to a few scattered trees. The oceans paint a beautiful background as I lose myself in the landscape. The weather is a bit cool We see more deer, monkeys and even jungle fowls and then suddenly he hushes us. Basking in the afternoon sun on the sun-dappled floor of the park was a large male komodo dragon, that  looks rather disinterestedly at us, while we go crazy on the shutter. A nervous silence fills the air, except for the occasional hiss from the lizard. My ranger quietly gestures me to stand behind it, as he takes the photograph. Its the probably the only celebrity I have ever posed with.

komodo dragon, komodo island, komodo national park

The Komodo dragon and I

Facts about the Komodo Dragon

Scientists believe that the komodo dragon, one of the largest prehistoric predator may have arrived in Indonesia from Australia based on evidence got from fossils.

They were believed to be the inspiration for the movie King Kong

Early cartographers used to draw pictures of mythical creatures like dragons and say Here Be Dragons to warn people of dangers. It is believed that one such map exists marking places around the present Komodo island. Perhaps it was a reference to the larger than life predators.

The locals called it ora or land crocodile and they used to feed and protect it.

The komodos are found today only in about four islands in Indonesia.

Komodo Island , Komodo Dragon , Komodo National Park

Komodo Island is also a marine bio diversity hotspot

Komodo Island and Komodo National Park

The Komodo National Park spread over the volcanic islands of Flores, Komodo, Rinca and an archipelago of smaller islands house over 5000 komodos as of date.

The park also houses deer, monkeys, wild buffaloes, several species of snakes and birds

The Komodo National Park is now a designated World Heritage Site and Komodo Island is now a marine biodiversity hotspots and part of the Coral Triangle.

The original inhabitants of the island called Ata Moda are very few in number today .There is more to Komodo Island than just komodo dragons. Snorkeling, scuba diving, sun bathing and island hopping are very popular here.

Getting to Komodo Island

Labuan Bajo in Flores is where you begin your journey. Flights from Bali connect to Labuan Bajo

You can rent a sailing boat and visit the Komodo National Park and then go island hopping and snorkeling

A typical itinerary for a two day sailing trip would include a visit to Komodo National Park, cruising from Labuan Bajo to Rinca, Padar, Kalong, Kanawa Island. You can snorkel at Pink Beach and head to Manta Point to see Manta Ray as well. Meals are served on board.

Although it is ideal to stay in the boat , accommodation is also available at the park and you can contact the rangers.

Komodo dragon, komodo island, Komodo national park

Komodo Dragons are very good swimmers

Some tips while on Komodo National Park

Dress lightly and bring a lot of water as it gets very hot here

Do not wander away on your own and stay close to the ranger and your group

When you see a komodo dragon, stay still and quiet. Do not attract its attention with your movements

This is for women . You are advised not to come if you have your periods as apparently the dragons have a strong sense of odour

 

More on Indonesia

Why Indonesia should be on your bucket list

Six Experiences in Bali you must experience

A volcanic trail in Bandung

Five cultural shows you must not miss

15 Reasons you must visit Yogyakarta

Climbing Mt Bromo – a photofeature

A road trip in Bali exploring temples

 

Note – I was in Indonesia last month, courtesy the Ministry of Tourism, ” Indonesia.Travel”  who had invited me on the #tripofwonders trip to Jakarta, Bintan, Komodo Island and Bali.  

The post A tryst with the Komodo Dragon at Komodo Island appeared first on Lakshmi Sharath.

by Lakshmi Sharath at September 14, 2016 05:28 PM

आतल्यासहित माणूस

लंब बेटावरील बर्फाळ चहा! (Long Island Ice Tea)

दारू या शब्दाने डोके फिरत असेल तर पुढचे वाचू नका.  ही केवळ एक रेसिपी आहे. ज्याला दारू केवळ आस्वादासाठी प्यायची माहितीये त्यांच्यासाठीच आहे.
----------------------------------------------------------------------------------
लागणारा वेळ: 
५ मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 
बर्फाचे तुकडे
कोकाकोला
लिंबू
पुदिन्याची पाने
उंच ग्लास
दारवा
५ व्हाइट दारवा
१. व्हाइट रम
२. सिल्व्हर टकिला
३. व्होडका
४. जीन
५. ट्रिपल सेक किंवा कॉइंत्रु किंवा व्हर्माउथ/ व्हर्मूथ( vermouth) (शक्यतो ऑरेंज लिक्योर्स)
क्रमवार पाककृती: 
उंच ग्लासाच्या कडेला जेमतेम मीठ लावून घेणे.
ग्लासात २/३ पातळीपर्यंत बर्फाचे तुकडे भरायचे.
मग काचेच्या स्टररवरून एकेक अल्कोहोल सोडायचे.
पाचही अल्कोहोल्सचे प्रमाण १:१:१:१:१ असे हवे.
नवखे असाल तर प्रत्येकी १५ मिलि च घ्या. मिडियम टॉलरन्स असेल तर २० मिलि चालेल. टाकी असाल तर ३० मिलि प्रत्येकी घ्यायला हरकत नाही.
दारवा ग्लासात स्थानापन्न झाल्यावर मग हळूहळू कोक सोडायचा. फुगायला जागा राहील इतपत. लिंबाचे चार थेंब टाकायचे.
गार्निशला एकदोन पुदिन्याची पाने.
ग्लासला लिंबाची चकती खोचायची.
आणि मग चांगभलं!! 
वाढणी/प्रमाण: 
असा एक ग्लास करायचा. :)
अधिक टिपा: 
आपण प्यायलेल्या दारूची मजा आपल्यालाच मिळायला हवी. इतरांचे मनोरंजन हा हेतू नाही त्यामुळे बॉटम्स अप करायचं नाही. हळूहळू पित जायचं. पाची द्रव्यांपैकी प्रत्येकाची वळणे, चवी ओळखत घोळवत ग्लास संपवायचा.
यानंतर चुकूनही ड्रायव्हिंगच्या फंदात पडायचे नाही. आपला टॉलरन्स वाला इगो चपला काढल्यासारखा बाजूला ठेवायचा.
माहितीचा स्रोत: 
माझ्या अ‍ॅSथेन्स, जॉSज्या च्या डाऊनटाऊनात द ग्लोब म्हणून बार होता(अजूनही असेल कदाचित!). आजवर चाखलेल्या लंब बेटावरच्या बर्फाळ चहांपैकी सर्वात उत्तम त्या ठिकाणी असायचा. तिथल्या रेसिपीला इंटरनेटवरच्या रेसिपीने गुणून ही रेसिपी झालेली आहे.

- नी

by Nee Pa (noreply@blogger.com) at September 14, 2016 05:38 AM

कैरी मार्गारिटा व कैरी आंबा मार्गारिटा

दारू या शब्दाने डोके फिरत असेल तर पुढचे वाचू नका.  ही केवळ एक रेसिपी आहे. ज्याला दारू केवळ आस्वादासाठी प्यायची माहितीये त्यांच्यासाठीच आहे.
----------------------------------------------------------------------------------
लागणारा वेळ:  
तयारी + ५ मिनिटे
लागणारे जिन्नस: 
बर्फ
कैरीचा रस
पिकलेल्या आंब्याचे तुकडे वा रस (ऑप्शनल)
मीठ
मिक्सर
दारवा
व्हाइट/ सिल्व्हर टकिला
कुठलीही ऑरेंज लिक्यॉर - ट्रिपल सेक(Triple Seq) किंवा कॉनत्रॉ/ कॉनत्रु/ कॉन्ट्रो(Cointreau)
क्रमवार पाककृती: 
लागणारा वेळ हा कैरीचा रस काढायला लागणारा वेळ न लक्षात घेता दिलेला आहे. कैरीचा रस ही पूर्वतयारी आहे. तो विकतचा असल्यास (असतो का हे माहित नाही) त्याचे प्रमाण चव घेऊन मग ठरवावे. शक्यतो स्वतःच करावा.

कैरीचा रस काढायची पद्धत -
कैरीची साले काढून तुकडे करायचे. ते तुकडे मिक्सरमधून अगदी गंधासारखे बारीक वाटण होईल एवढे फिरवायचे. यासाठी थोडे पाणी घालावेच लागेल. पण गरजेपेक्षा जास्त पाणी घालू नये.
हे वाटण कापडातून गाळून घ्यावे. पटकन सगळे गाळले जाणार नाही तर सरळ कापडात पुरचुंडी करून चक्क्यासारखे टांगून खाली पातेले ठेवायचे. तास दीड तास ठेवून द्या आणि कंटाळा आला की शेवटी ती पुरचुंडी पिळून घ्या.
हा रस बाटलीत/ डब्यात भरून फ्रिजात (त्याच दिवशी बनवायची असेल तर) किंवा डिप फ्रिजात (दोन तीन दिवसांनी करायची असेल तर) ठेवून द्या.
आंबा फ्लेवरही आणायचा असेल तर आपल्या आवडीप्रमाणे हापूस/ पायरीच्या व्यवस्थित पिकलेल्या आंब्याचे तुकडे वा रस करून ठेवावे. हे मात्र आयत्यावेळेलाच कारण पिकलेल्या आंब्याची चव कापून ठेवल्यावर उतरते हे आपल्याला माहित आहेच.
शक्य झाल्यास प्रत्यक्ष सर्व्ह करायच्या तासभर आधी मार्गारिटाच्या ग्लासांच्या कडा कैरी रसाने किंचित ओल्या करून त्यावर मीठ लावून ते ग्लासेस फ्रीजमधे ठेवून द्यावे.
आता प्रत्यक्ष सर्व्ह करायच्या वेळेस करायच्या गोष्टी
एरवी मार्गारिटामधे लिंबाचा रस असतो. इथे आपण कैरीचा रस हा लिंबाच्या रसाऐवजी वापरत आहोत. लिंबापेक्षा कैरीचा रस आंबट जास्त असतो त्यामुळे आपण काढलेल्या रसाची चव घेऊन मग पाणी घालून थोडा डायल्युट करावा. मात्र डायल्युट करून स्टोर करू नये. ते आयत्या वेळेलाच करावे.
टकिला (२ भाग) + ऑरेंज लिक्योर(१ भाग) + कैरीचा डायल्युटेड रस(दीड भाग) + बर्फ (१ भाग) असे मिक्सरात घालावे एकदा फिरवावे. बर्फाचा चुरा होणे गरजेचे. हेच हॅण्ड ब्लेण्डरनेही करता येऊ शकते.
मग फ्रिजातले फ्रॉस्ट केलेले ग्लासेस काढून त्यात हे मिश्रण ओतावे. एका ग्लासामधे एकूण साधारण ७५ मिली एवढे मिश्रण ओतावे.
बर्फाऐवजी बर्फचुरा तयार असेल तर तो १ भाग बर्फचुरा आधीच प्रत्येक ग्लासात भरावा. मग मिक्सरात/ ब्लेंडरमधे वेगळा बर्फ घालू नये.
असे गारेगार झालेले ग्लास लग्गेच लोकांना प्यायला द्यावे.
आंबा फ्लेवर मार्गारिटा -
वरच्या सगळ्या मिश्रणात अर्धा भाग एवढे आंब्याचे तुकडे/ रस घालावे. मिक्सरमधून फिरवताना तुकडे/ रस अगदी एकजीव व्हायची गरज नाही. पण पिताना मोठे मोठे तुकडे किंवा रसाच्या गुठळ्याही यायला नकोत मधे मधे एवढेच फिरवावे.
चीअर्स!!!
वाढणी/प्रमाण: 
अंदाजपंचे दाहोदरसे!
अधिक टिपा: 
ओरिजिनल मार्गारिटामधे टकिला : ऑरेंज लिक्योर : लिंबाचा रस : फ्लेवर याचे प्रमाण थोडे वेगळे असते. हे प्रमाण आपण आपल्या टॉलरन्स आणि चवीप्रमाणे कमी जास्त करू शकतो. कैरी-आंबा मार्गारिटा साठी मी वर दिलेले प्रमाण माझ्यासाठी आणि माझ्या मित्रमंडळींच्यात आवडलेले आहे. तुम्ही प्रयोग करून टकिला वाढवू शकता 
माहितीचा स्रोत: 
इंटरनेट, विविध ठिकाणी घेतलेली मार्गारिटाची चव, प्रयोग

- नी

by Nee Pa (noreply@blogger.com) at September 14, 2016 05:31 AM

September 13, 2016

gappa

Loo Architecture as if people mattered.....


Many years ago, in my working days at an Institute of National Importance,  there was a flurry of new constructions, and set ups, after years and years of making do with existing stuff.  Alumni remembered the Alma Mater, donated, the government too gave decent budget allocations, and our department got a new building , designed by a prize winning architect, who was featured on the cover of a professional journal .  

The most prominent feature of the new building was the open spaces inside , the great heights of ceilings, some kind of wide uncovered iron beams across classrooms way up,  a few labs without a single window , and a central staircase approachable from 2 sides (which made it interesting to chase people) , and the very roomy loos .

It needs to be understood that folks came to work from the far off suburbs by bus and train, be it  rain or shine, and often got completely drenched , quite normal for the Mumbai monsoon.  It helped to have a loo where there was a dry area for folks to change into dry  sarees and other outfits. .

A few months down the line, it became clear that the western style toilets were not exactly popular with the ladies, and since there was a provision for more than one toilet,  there was a move to petition the authorities to convert one to an Indian style toilet.

Such a simple request. But a letter was written, which went with all the signatures through the Head , to the Institute Estate Office that oversaw construction. Mind you, no one thought it necessary to consult the actual users of the building when the designs were being prepared and specifications of fixtures etc were being finalized. In something that always happens , things are approved at rarefied levels without involving the actual users and inviting their input.

One fine day, a committee of folks from the estate office, came by to inspect, various papers in hand.  Some of the ladies were called and listened to. Then nothing happened over a period of time.  Suddenly one day, some guys turned up and the loo was inaccessible to the ladies for a month or more, while all kinds of banging, scraping, hammering , drilling went on , incidentally , right next to a lab.

One fine day, the ladies got a loo of their choice.

I have never understood the concept where designing with western sensibilities is considered a step up in the world. I mean we were not a multinational. constantly entertaining and working with folks across the world,  but a simple request had to go through a Head, had examining committees, comments in writing by people  in authority, and so on, before the first demolition could happen.

From buying a system worth lakhs and crores, to a lowly bathroom modification, there were committees. No distinction between professional needs and personal needs.

Years before this , I worked for what was then the leading IT company in India. It is the same today too. Situated in the then iconic high rise Air India building , all the floors had identical patterns where office space and toilets were concerned, the latter consisting of an anteroom , and the actual toilet complex.

The place was centrally air conditioned, and one fine day , on entering the loo, one saw a pair of feet high up on a bunch of AC pipes that ran close to the ceiling and through it. The building was possibly getting AC maintenance done , but this was unacceptable. You couldn't have folks walking around at a height on pipes, in a ladies loo.  When our requests were ignored , we wrote to the then GM of our company, who later on was to become one of the most respected people in IT and was once called the Bhishma Maharshi Pitamaha of IT.

An hour after receiving the letter , he himself came with two HR people  to check out the situation, invited us to tell our problems, and a letter was sent off to the building management, protesting the whole thing, and asking them for better schedules and procedures of maintenance.  The next day onwards, people stopped walking on the pipes high up, and privacy was restored.

Perhaps , it was something that organization inculcated and learned from its founders. There are things where a solution is obvious, and there are situations which require deliberations .

Perhaps this story, illustrates something. (Story courtesy my friend Shanta Konaje)


Ratan Tata was holding a weekly meeting with Tata Steel staff at a football ground in Jamshedpur.

While watching the football match, to strike a conversation, a worker took up an issue.

He told Tata that the toilets for workers was terribly bad with leaking taps, clogged commodes and unbearable stink. No maintenance was being done for workers toilets, whereas the maintenance of officers toilet was very good, with air purifiers, dryers, hand towels, etc

Ratan Tata asked his top executive how much time he would need to set it right. He said 1 month. 

Ratan Tata said, " I would rather do it in half a day" and asked for a carpenter.

Next day the toilet sign board on workers toilet was changed to officers and officers to workers. There were instructions to change it back every fortnight.

Quality of both toilets became good.


Excellent example of Efficient Management  and Effective Execution.

:-)

by Ugich Konitari (noreply@blogger.com) at September 13, 2016 12:51 PM

वटवट सत्यवान !!

गुडघ्याला बाशिंग : भाग २

गुडघ्याला बाशिंग : भाग १ इथे वाचता येईल. ------------------------------------------------------------------------- नवीन आणलेल्या ड्रॉइंग बुकवर नाव घालण्याचा युवराजांचा कार्यक्रम चालू होता. एकीकडे आईसाहेबांच्या अक्षर चांगलं काढण्याबद्दलच्या सूचना चालू होत्या. नाव घालायला घेणार इतक्यात युवराज थबकले. युरा : आई, हे काय लिहिलंय इथे? आसा : काय लिहिलंय? युरा : मास्टर की मिस्टर काहीतरी

by हेरंब (noreply@blogger.com) at September 13, 2016 10:03 AM

युनिक फीचर्स - Unique Features & News Pvt. Ltd.

प्रयत्न छोटे पण आशादायी - कौस्तुभ आमटे

बीड, यवतमाळ आणि सातारा-सांगलीतील मागास भागांमध्ये ‘आनंदवन समाजभान अभियाना’मार्फत शेती-पाणी-रोजगार निर्मिती याबाबतीत काम सुरू आहे. समाजभान अभियानामार्फत केलेल्या छोट्या हस्तक्षेपांमुळे होऊ घातलेल्या छोट्या; पण आशादायी बदलांच्या या नोंदी.

by gauri at September 13, 2016 07:37 AM

साधं सुधं!!

Trapped - भाग १


स्वामी आला. योगिनीनं जेवणाचं ताट टेबलावर ठेवलं होतं आणि सर्व पदार्थ नुकतेच गरम करुन शेजारीच मांडून ठेवले होते. अंगात कणकण होती म्हणून बिछान्यावर पडली आणि नेमका डोळा लागला. 

"आई गं !" डोक्यात एक सणकून कळ गेली तशी योगिनी कळवळली. तापाने लालसर झालेले डोळे तिनं उघडले तर स्वामीने तिच्या डोक्यावर रोखून धरलेली टॉर्च तिच्या नजरेस पडले. त्यातील किरणांनी तिच्या मस्तकात ही कळ निर्माण केली होती. अंगातला ताप वगैरे विसरुन योगिनी झटकन उठली. भात, भाजी, वरण सर्व काही स्वामीला हवं तसं गरम आहे ना ह्याची तिनं खातरजमा करुन घेतली आणि मगच ताट वाढलं. 

एखाद्या वाघासमोर बांधलेल्या शेळीनुसार स्वामी जेवेस्तोवर योगिनी त्याच्या बाजुलाच बसुन होती. "कोणी मेल्यागत असला रडका चेहरा का घेऊन बसलीस माझ्यासमोर! " स्वामी कडाडला. एका क्षणात योगिनीच्या चेहऱ्यावर ओढुनताणून आणलेलं हसु होतं. "ऑफिसात सर्व काही व्यवस्थित होतं ना आज?" तिनं प्रश्न विचारला. "ह्या वर्षात ८२ वेळा हा प्रश्न विचारुन झाला आहे. आजची ही ८३ वी वेळ!" स्वामीने निर्विकार चेहऱ्यानं तिला जाणीव करुन दिली. भाजी त्याच्या अगदी मनासारखी झाली असावी म्हणून त्यानं असा निर्विकार प्रश्न विचारला असावा, योगिनीने मनाची अटकळ बांधली. 

थोड्या वेळातच जेवण वगैरे आटपून स्वामी गाढ झोपी गेला सुद्धा! पण योगिनी मात्र तळमळत जागीच होती. 

त्यांच्या लग्नाला आता तीन वर्षे होत आली होती. सुरुवातीला राजाराणीचा संसार अगदी दृष्ट लागण्यासारखा चालला होता. अगदी मनासारखा पती लाभला म्हणुन योगिनी अगदी "सातवे आसमान" वर होती. पण एकदा ऑफिसच्या कामानिमित्त म्हणुन स्वामी आफ्रिकेच्या दौऱ्यावर गेला. सुरुवातीला आठवडाभराचा म्हणुन असणारा दौरा चांगला तीन महिने लांबला. 

तीन महिन्यांच्या विरहानंतर स्वामी परतणार म्हणून योगिनी अगदी आनंदात होती. स्वामी परतला तो मध्यरात्री दोन वाजता! काहीतरी बदलल्याची जाणीव नक्कीच योगिनीला झाली होती, पण तीन महिन्यांच्या प्रवासाचा शीण आल्यानं स्वामी मूडमध्ये नसेल आणि आपण सुद्धा झोपेत असू म्हणून आपल्याला असं वाटून गेलं असणार अशी तिनं मनाची समजूत काढली होती. 

पण तिची ही समजुत क्षणिक होती. दुसऱ्या दिवशी सकाळपासुन योगिनीचा हा बंदिवास सुरु झाला होता. जे काही चाललं होतं ते विश्वास ठेवण्याच्या पलीकडचं होतं. शरीर स्वामीचच असलं तरी तो नक्कीच स्वामी नव्हता. तीनच महिन्याचा कालावधी झाला असला तरी योगिनी आपल्या स्वामीला चांगली ओळखुन होती. आणि आफ्रिकेच्या प्रवासानंतर परतलेला स्वामी म्हणजे त्याच्या देहात वास्तव्य करणारी दुसरीच कोणी व्यक्ती आहे ह्याची योगिनीला पूर्ण खात्री होत होती. 

पहिले काही दिवस आपला हा संशय जवळच्या कोणाला तरी बोलुन दाखवावा असं तिला वाटत होतं. पण असा संशय बोलून दाखवावा तर आपल्यालाच लोक वेड्यात काढतील अशी तिला भिती वाटू लागली होती. हा भूतांखेतांचा प्रकार असावा असा विश्वास ठेवण्यास तिचं आधुनिक मन तयार होत नव्हतं. शेवटी एक दिवशी स्वामी ऑफिसात गेला असताना तिनं मनाचा हिय्या करुन आपली धाकटी बहीण नमिता हिला भ्रमणध्वनीवरुन आपला संशय मेसेज करुन सांगायचं ठरवलं. तिनं जसा मेसेज टाईप केला आणि तो पाठविण्यासाठी send बटन दाबायचा प्रयत्न केला तसं अचानक सर्व अक्षरे एका मागोमाग एक नाहीशी होताना दिसू लागली. जसं कोणी backspace बटणं दाबावीत तसं! 

योगिनी अगदी हादरुन गेली होती. त्या दिवशी सायंकाळी परतलेला स्वामी आपल्याकडे काहीसा खुनशी नजरेनंच पाहतो आहे हे तिला जाणवलं होतं. तीन दिवसानंतर तिनं आईला फोन करुन हे सांगायचं ठरविलं तर अचानक तिच्या मोबाईलच कव्हरेजच बंद झालं होतं. योगिनीचा हा बाह्य जगताशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न अजुन काही दिवस चालला होता. पण प्रत्येक प्रयत्नाच्या वेळी कोणतीतरी अज्ञात शक्ती तिचा हा प्रयत्न हाणुन पाडत होती. 

अजून एक भयाण वास्तव तिच्यासमोर आलं होतं. स्वामीने सुरुवातीचे काही दिवस काहीतरी बहाणा करुन तिचा सार्वजनिक प्रसंगातील वावर अगदी किमान ठेवला होता. आणि जेव्हा त्यानं तिला अगदी मनसोक्तपणे समारंभात वावर करण्याची मुभा दिली होती तेव्हा मात्र तिच्या स्मरणशक्तीचा काही ठराविक भाग तिला अज्ञात बनत होता. आपलं भय, संशय तिला अशा प्रसंगी अजिबात आठवत नसे. आणि मग सर्व काही आटपून घरी परतल्यावर मात्र तिला आपण अशी नामी संधी वाया घालवली ह्याची हळहळ लागुन राही. आणि स्वामीच्या चेहऱ्यावरील ते छद्मी हास्य तिची अगतिकता अजुनच वाढवी. 

एकटी बसली असताना मग ती ह्या सर्व घटनांची तर्कसंगती लावण्याचा प्रयत्न करीत असे. आपण एका जाळ्यात अडकलो आहोत आणि आपला हा लढा केवळ आपल्यालाच लढायचा आहे हे ती समजुन चुकली होती. सार्वजनिक ठिकाणी गेल्यावर आपल्या मेंदूवर ताबा मिळवु शकणारा स्वामी आपल्याला एकटी असताना मात्र मुक्तपणे कसा विचार करुन देतो ह्याचंच तिला राहूनराहून आश्चर्य वाटत होतं. हे स्वातंत्र्य जितका वेळ आहे तोवर त्याचा पुरेपूर वापर करुन घेतला पाहिजे ह्याची देखील तिला जाणीव होती. 

स्वामीच्या देहात वावरणारा नक्की आहे तरी कोण ह्याचा छडा लावणं हे योगिनीच्या जीवनाचं एकमात्र ध्येय बनून राहिलं होतं.  

योगिनीचं असं विचारचक्र सुरु असतानाच तिला त्यांच्या बंगल्याच्या बागेमध्ये काहीशी चकाकणारी गोष्ट दिसली. रात्रीच्या वेळी बागेत असं चकाकणारी कोणती गोष्ट आली म्हणून योगिनी बाहेर उठून पाहावयास गेली तर एका क्षणार्धात वस्तु तिच्या नजरेआड झाली होती. पण त्या काही मिलीसेकंदात त्या वस्तूचा आकार तिच्या मनः पटलावर कायमचा नोंदला गेला होता. शालेय जीवनात वाचलेल्या परग्रहवासियांच्या गोष्टी तिच्या चांगल्याच लक्षात होत्या. आणि त्यातील अंतरिक्षयान आज काही वर्षांनी तिच्या मनःपटलावर पुन्हा एकदा नोंदलं गेलं होतं. तिचा मेंदू जागरुक होता म्हणुन ती एका क्षणार्धात बिछान्यावर झोपून गेली. 

तिचा संशय खरा ठरला होता. स्वामी अगदी खडबडत उठला होता. धावत जाऊन त्यानं बागेत जाऊन नजर टाकली होती. तिथल्या मोकळ्या जागेकडं पाहून तो अगदी वैतागला होता. मग पुढील पाच मिनिटं तो संशयानं अगदी रोखुन झोपलेल्या योगिनीकडं पाहत राहिला होता. एकदाचा तो जाऊन पुन्हा झोपला तेव्हा कुठं तिनं सुटकेचा निश्वास टाकला होता. 

आपला स्वामी म्हणजे परग्रहवासी आहे की काय ? कृष्णपक्षातील उशिरानं उगवलेल्या चंद्राकडं पाहत योगिनी आपल्या मनातील संशयाच्या वादळाला आवर घालायचा आटोकाट प्रयत्न करत होती 

(क्रमशः) 

by Aditya Patil (noreply@blogger.com) at September 13, 2016 05:42 AM

September 12, 2016

नभाचा किनारा

चौघीजणी समुद्रकिनाऱ्यावर

अनिता: मूळच्या अत्यंत समंजसपणामुळे साधारणतःसदैव कशा ना कशावर किंवा कोणा ना कोणावर चिडलेली वनिता: घरचा विरोध मोडून मुंबईला, अक्षरशः हातावर पोट घेऊन नोकरी करताना उदंड उत्साह्याला ओहोटी लागली तरी मनाचे पीळ ना सुटलेली सुनीता: हिची प्रचंड पुस्तकी बुद्धिमत्ता तिच्या एकूण भावनिक विकासाच्या आड येत असल्यामुळे सतत भेटलेल्या यशातही स्वतःच्या क्षमतांबद्दल साशंक प्रणिता: आपली, कृपाभिलाषी. अर्थात,

by विशाखा (noreply@blogger.com) at September 12, 2016 11:59 PM

रणजित पराडकर Ranjeet Paradkar (....रसप....)

'स.न.वि.वि. - एक उत्स्फूर्त अनौपचारिक संवादी मैफल'

~ ~ 'स.न.वि.वि. - एक उत्स्फूर्त अनौपचारिक संवादी मैफल' ~ ~ स. न. वि. वि. फोनवर एकमेकांशी थेट बोलणं, व्हिडीओ चॅटिंग करणं आताशा इतकं सहज शक्य आणि स्वस्त झालं आहे की गेल्या दोन पिढ्या कुणी एकमेकांना कधी पत्र वगैरे लिहिलं असेल असं मला तरी वाटत नाही. ई-मेल, मेसेंजर, चॅटिंग वगैरेचा जमाना आहे हा. फेसबुक, व्हॉट्सअ‍ॅप, हाईक वगैरेचा काळ आहे. जिथे आपण एकमेकांशी मराठीतून बोलतानाही रोमन लिपीत लिहितो, तिथे '

by Ranjeet Paradkar (noreply@blogger.com) at September 12, 2016 02:13 PM

मी अनु

शेरलॉक होम्स साकारणारा शापित यक्ष

१२ सप्टेंबर.उंचपुऱ्या देखण्या जेरेमी ब्रेट ला जगातून गेल्याला आज २१ वर्षं होतील.अजूनही रामानंद सागर महाभारत पाहिलेल्यांच्या डोळ्यासमोर कृष्णाचं नाव काढलं की फक्त नितीश भारद्वाज येतो तसं शेरलॉक होम्स म्हटलं की जगातल्या बहुतांश लोकांच्या डोळ्यासमोर फक्त आणि फक्त जेरेमी ब्रेट येतो.
 
आर्थर कॉनन डॉयल च्या या पात्राने अनेक निर्मात्या दिग्दर्शकांना आव्हान दिले.शेरलॉक होम्स स्टेज आणि मोठ्या छोट्या पडद्यावर अनेकांनी साकारला.यात सर्वात जास्त प्रसिद्धी मिळवलेले सादरीकरण ग्रॅनडा टेलिव्हिजन च्या शेरलॉक होम्स चे.प्रचंड खर्च, मेहनत आणि पूर्वतयारीनिशी ग्रॅनडा ने शेरलॉक होम्स आणि वॊटसन चा व्हीक्टॉरियन इंग्लंड चा काळ जिवंत केला.त्या घोडागाड्या, ब्रॉअम(छोटी घोडागाडी),वीज नसल्याने मेणबत्त्या आणि कंदील हातात घेऊन सर्वत्र फिरणारी माणसं,बारीक कमरेच्या पेल्पम(वेस्ट लाईन ला पूर्ण कपड्याच्या रंगाची उठावदार झालर असलेली ड्रेस किंवा स्कर्ट टॉप ची फॅशन) ड्रेस आणि डोक्यावर फुलांची हॅट किंवा बॉनेट वाल्या 'संकटातल्या सुंदऱ्या'(डॅम्सेल इन डिस्ट्रेस),शहरात रेशमी अस्तरवाली उंच टॉप हॅट आणि गावाकडे गेल्यावर डिअर स्टॅकर कॅप घालणारी आणि सर्वत्र वेस्टकोट, खिश्यात सोनेरी पॉकेट वॊच,वर लांब फ्रॉक कोट मध्ये फिरणारी माणसं हे सर्व बघायला खूप रोचक आहे.त्या काळातल्या वाफेची इंजिनं आणि प्रत्येक कुपेला स्टेशनवरून चढण्यासाठी स्वतंत्र दार असलेल्या आगगाड्या,काळ्या ड्रेस वर पांढरा ऍप्रन बांधून टोपीसदृश स्कार्फ चे दोन पट्टे केसावरून मागे सोडलेल्या पार्लरमेड,मोठी मोठी ऐसपैस लॉन्स असलेली घरं हे सर्व पाहून 'एकदा तरी त्या काळात जन्माला येऊन इंग्लंड ला जायला पाहिजे होतं राव' असं नक्की वाटून जातं.
ग्रॅनडा टेलिव्हिजन्स निर्मित शेरलॉक होम्स सर्वात आधी पाहिला तो कॉलेजात असताना हिस्टरी चॅनल वर हिंदी डबिंग सह.कोणीतरी हल्ला करणार या भीतीत होम्स कडे आलेल्या गृहस्थाने पूर्ण कथा सांगितल्यावर त्याच्याकडे रोखून बघून थंड शांतपणे 'मुझे सच बताईये'(टेल मी द ट्रुथ) म्हणून त्याने खरी गोष्ट सांगितल्याशिवाय त्याला कोणतीहि मदत न करणारा होम्स.आणि तेव्हा पासून आणि कोणताही माणूस होम्स म्हणून पाहणे डोळ्याला पटणारच नाही.मन ही मन मैने उसको अपना होम्स मान लिया.
आर्थर कॉनन डॉयल ने साकारलेला हा 'प्रायव्हेट कन्सल्टिंग डिटेक्टिव्ह' त्याच्या पुस्तकामध्ये दिसतो तो असा: कृष, काटक, थोड्या पांढरट निस्तेज त्वचेचा(अर्थातच कामाच्या नादात जेवणाखाणाच्या आणि झोपेच्या वेळा कधीच पाळत नसल्याने),भेदक नजरेचा,थोड्या मोठ्या कपाळाचा,सरळ टोकदार नाकाचा आणि कोरीव चेहऱ्यामोहऱ्याचा. सिडनी पॅगेट ने डॉयल च्या कथांसाठी काढलेली चित्रं असा दिसणारा होम्स दाखवतात.हा होम्स जिवंत होतो तो शेरलॉक होम्स च्या जेरेमी ब्रेट ने साकारलेल्या, विशेषतः पहिल्या सीझन मधल्या भागातल्या होम्स ला पाहिल्यावर.जेरेमी ब्रेट चे शेवटी वळलेले पोपटनाक,कायम टापटीप असलेले वेगवेगळ्या रंगाचे वेस्टकोट आणि फ्रॉक कोटस,क्षणात परत गंभीर चेहरा धारण करणारी त्याची प्रसिद्ध 'नॅनोसेकंड स्माईल्स',रेखीव आणि सगळीकडे समान मांस असलेला देखणा चेहरा,प्रचंड चपळ हालचाली(जेरेमी ब्रेट ची एका भागात सोफ्याच्या पाठीवरून वॅटसन ला परत बोलावून आणायला मारलेली उडी पाहिली तरी पटतं की तो या भूमिकेत अक्षरशः झोकून द्यायचा.),ते फ्रॉक कोट फलकारून बाजूला करून मग एखाद्या स्टुलावर बसणं,केस डोळे मिटून ऐकत असताना मध्येच डोळे उघडून एखाद्या सुंदरीला 'प्रे कंटीन्यू' सांगणं(म्हणजे तशी आधीपासून ती कंटीन्यूअसच बडबडत असते, श्वास घ्यायला थांबते त्या वेळात हा शहाणा हे वाक्य म्हणतो),चालत्या घोडागाडीत उडी मारून बसणं,बॉक्सिंग ची एक विशिष्ठ लकब,कोण्या गुंडाशी अचानक मारामारी करावी लागून नेहमी जेलने चप्प बसवलेले केस विस्कटलेले हे सर्व पाहणं हा नितांत आनंद आहे.याला पाहिलं की मग मला भारतातल्या नायकांना रक्ताने पत्र लिहिणाऱ्या किंवा एकदा पाहायला मिळावं घरात चोरासारखं घुसून मग अटक करवून घेणाऱ्या फॅन्स च्या कथा अती वाटत नाहीत.ज्या काळात जगला त्या काळात हा प्राणी पण फॅन्स ना याच उत्कटतेने आवडत असेल.

जेरेमी ने शेरलॉक च्या भूमिके साठी प्रचंड मेहनत घेतली.६ किलो वजन कमी केलं आणि केसही वाढवले.शेरलॉक होम्स चे एपिसोड हे जवळ जवळ १००% डॉयलच्या मूळ कथेशी प्रामाणिक असावेत हा त्याचा आग्रह असायचा.शेरलॉक नक्की कसा होता,अमुक प्रसंगी तो कसा वागला असता,त्याच्या मनात एखाद्या प्रसंगाच्या वेळी काय विचार असतील,त्याचा डॉयल ने न लिहिलेला भूतकाळ कसा असू शकेल यावर जेरेमी सतत विचार करायचा.शेरलॉक चं वागणं बोलणं सवयी यावर त्याने ७७ पानी बेकर स्ट्रीट जर्नल बनवलं होतं.सेट वरील इतर लोक दुपारच्या जेवणासाठी गेल्यावर पण जेरेमी बेकर स्ट्रीट जर्नल चा अभ्यास करत असायचा.निव्वळ शेरलॉक चं पात्रच नाही, तर व्हीक्टॉरियन लंडन कसं असेल याबाबत जेरेमीने बरंच वाचन केलं.एपिसोड लिहिणाऱ्यानी पण बरेच कष्ट करून डॉयल च्या लिखाणात जरा कंटाळवाण्या वाटणाऱ्या जागा मूळ लिखाणाशी जास्त फारकत ना घेता रंगतदार बनवल्या.ग्रॅनडा च्या संपूर्ण टीम ची मेहनत म्हणजे हे शेरलॉक चे भाग, ज्यांना आजही चॅनेल्स कडून मागणी आहे.मनमोकळ्या दिलखुलास जेरेमी साठी असा एकलकोंडा,कमी बोलणारा,अलिप्त होम्स रंगवायचा म्हणजे एक मोठं कसोटीचं काम होतं.पण जेरेमीने असा होम्स नुसता उभाच नाही केला, तर त्यात स्वतःच्या काही विशिष्ठ लकबी टाकून तो डायनॅमिक आणि आकर्षक बनवला.स्पेकल्ड बँड, ग्रीक इंटरप्रीतर,कॉपर बीचेस,नॉरवूड बिल्डर,मुसग्रेव रिच्युअल हे काही अतिशय सुंदर एपिसोड.
एका उच्च कुटुंबातून आलेल्या पीटर जेरेमी हगीन्स ला अभिनयाची आवड कॉलेज पासून होतीच.लहानपणापासून डिसलेक्सीया आणि बोलण्यातला दोष(आर नीट उच्चारता न येणे) या आजारांबरोबर राहून पण जेरेमी कॉलेज मध्ये गायकांमध्ये होता.अभिनयात येताना 'या क्षेत्रात जाऊन कुटुंबाचं नाव लावून खराब करू नकोस' अशी वडिलांची भूमिका असल्याने स्टेज वर त्याने हगीन्स सोडून आपल्या सुटाचं लेबल आणि शिंप्याचं आडनाव असलेलं 'ब्रेट' नावामागे लावलं आणि तेच शेवटपर्यंत टिकवलं.२५ व्या वर्षी ऍना मेस्सी शी लग्न, आणि मुलगा डेव्हिड लहान असतानाच २९ व्या वर्षी डिव्होर्स घेऊन गॅरी बॉण्ड बरोबर समलिंगी संबंध, परत १९७६ मध्ये जोन विल्सन शी लग्न अश्या अनेक उलथापालथी त्याच्या व्यक्तिगत जीवनात चालू होत्या.शेरलॉक होम्स साठी नाव नक्की झालं तेव्हा जेरेमी आधीच एक यशस्वी अभिनेता होता.अनेक नाटकं आणि 'माय फेअर लेडी' सारख्या भूमिकेची प्रसिद्धी त्याच्या नावावर जमा होती.पण शेरलॉक होम्स हाती घेतल्यापासून 'शेरलॉक म्हणजे जेरेमी आणि जेरेमी म्हणजे शेरलॉक' असं समीकरण नक्की झालं.
१९८५ मध्ये शेरलॉक होम्स चे चित्रीकरण जोरात चालू असताना फक्त नऊ वर्षांच्या प्रेमळ संसारानंतर जोन कॅन्सर ने वारली.जोन वर जेरेमीचं प्रचंड प्रेम होतं.त्यांचे विचार पण जुळायचे.जोन च्या मृत्यू नंतर जेरेमी मानसिक दृष्ट्या कोसळला.आधीपासून असलेल्या बायपोलर डिसऑर्डर ने उग्र स्वरूप धारण केलं.प्रचंड प्रमाणात मूड चे चढ उतार,उदासी याबद्दल त्याला उपचार घ्यावे लागले.१९८७ मध्ये परत शेरलॉक होम्स च्या चित्रीकरणासाठी तयार झाला तेव्हा तो बायपोलर डिसऑर्डर च्या उपचारासाठी लिथियम वर होता.त्याने त्याच्या वजनात खूप वाढ झाली.पूर्वीचा सोफ्यावरून उडी मारून दाराकडे धावत जाणारा देखणा चपळ होम्स जाऊन आता बऱ्याच मंदावलेल्या हालचाली आणि वाढलेलं वजन घेऊन फिरणारा होम्स दिसायला लागला.लिथियम मुळे वजन वाढतच गेलं.एकदा खिन्नतेच्या भरात त्याने स्वतः स्वतःचे केस कात्रीने वेडेवाकडे कापून टाकले.बायपोलर डिसऑर्डर ची माहिती माध्यमांपर्यंत जाऊ दिली नव्हती, त्यामुळे माध्यमांनी या जाड आणि मंद झालेल्या नव्या सीझन्स मधल्या होम्स वर टीका चालू केली.सिगारेट पिणे दिवसाला ६० सिगारेट पर्यंत गेले.या सगळ्यात शेरलॉक होम्स चं चित्रीकरण चालू होतंच.जेरेमी ऑक्सीजन सिलिंडर घेऊन व्हील चेअर वरून सेट वर यायचा.योगायोगाने डाईंग डिटेक्टिव्ह या भागाच्या चित्रिकरणा दरम्यान जेरेमीचं हृदय काही काळ बंद पडलं होतं.त्याच्या आजाराची नीट माहिती असलेला कोणीही मनुष्य या वाढलेल्या वजनाच्या मंद जेरेमीच्या एपिसोडस चा तिरस्कार करू शकणार नाही.लिथियम चालू ठेवलं तर वजन वाढतं,फुफ्फुसात पाणी भरतं, आणि लिथियम बंद केलं तर मॅनिक डिप्रेशन परत नव्या दमाने डोकं वर काढतं अश्या पेचात डॉक्टर मंडळी सापडली होती.जेरेमी एकदा सॅनिटोरियम मध्ये असताना काही पापाराझी पत्रकार मंडळी त्याला हॉस्पीटल मध्ये चोरून घुसून 'तुम्ही एडस होऊन मरता आहात का' विचारुन गेली.या सगळ्यांशी लढत १२ सप्टेंबर १९९५ ला जेरेमी ने झोपेतच हृदय निकामी होऊन जगाचा निरोप घेतला.

शेरलॉक होम्स चाहत्यांसाठी मात्र जेरेमी कायम जिवंत आहे.अजूनही जेरेमी ब्रेट चा शेरलॉक सर्व वयोगटातल्या प्रेक्षकांकडून तितकाच समरसून पाहिला जातो.जेरेमी चं त्याच्या सुंदर क्लायंटस ना स्पर्श करून त्यांच्या व्यवसायाबद्दल अंदाज व्यक्त करणं असूदे,त्याची केस विस्कटून आणि चेहऱ्यावर धूळ चोपडून केलेली माळी,प्लंबर ची वेशांतरे, किंवा त्याची र थोडा खेचण्याची लकब, सुंदर योग्य खर्जातला स्पष्ट आवाज असूदे, ब्रिटिश ऍसेन्ट आणि थोडासा स्वतःचा 'ब्रेटीश' ऍसेंट वापरून 'ब्रोज' ला 'ब्राज्ज' म्हणणे असूदे, स्पेकल्ड बँड मध्ये विषारी मण्यार येण्याची वाट पाहत अंधारात थरथरत्या हाताने उभा होम्स असूदे,जेरेमीला ला परत परत बघताना त्याचे चाहते कधीच थकत नाहीत, आणि त्यातला एक तरी कळवळून 'जेरेमी आता या काळात हवा होता राव!मरायला नको होता हा माणूस!' अश्या भावना व्यक्त करतोच.
जेरेमी, जिथे कुठे असशील आणि हे कोणत्यातरी दिव्य जाणीवेने वाचू ऐकू शकत असशील तर:
धन्यवाद दोस्ता, तुझ्यामुळे आवडता शेरलॉक होम्स इतका चांगला बघायला मिळाला,देव तुझं भलं करो!!मिस यु अ लॉट..
-अनुराधा कुलकर्णी

(डिसक्लेमरः यात टाकलेली चित्रे कॉपीला प्रतिबंधित नसली तरी फ्रीवेअरही नाहीत.जेरेमीची फ्रीवेअर चित्रं शोधायचा प्रयत्न केला पण मिळाली नाही.चित्रं नाही टाकायची म्हटलं तर जेरेमीचा लेख आणी फोटो नाहीत??? जेरेमीला भेटून जेरेमीची स्वतः छायाचित्रं काढून इथे टाकण्याचे म्या पामराचे अहोभाग्य असते तर इथे लेख लिहीत बसले असते का?तर, मुद्दा हा की चित्रांवर कोणी हरकत घेतल्यास ती सखेद आणि माफीसह काढून टाकली जातील.)

by Anuradha Kulkarni (noreply@blogger.com) at September 12, 2016 08:38 AM

अब्द शब्द

२४२. ‘धागे अरब जगाचे’: गुंतागुंतीच्या जगाची ओळख (पुस्तक परिचय)


मी अफगाणिस्तानमध्ये असताना शिया-सुन्नी, वहाबी-सलाफी, इराण-सौदी अरेबिया ही द्वन्दवं जगात आहेत याचा जाणीव ठळक झाली होती. त्यानंतर इस्लाम आणि अरब जगाबद्दल कुतूहल वाढलं होतं. बरेच प्रश्नही पडत होते. अरब जगाबद्दल मला दोनच गोष्टी माहिती होत्या – इथलं तेल आणि इथला कडवा इस्लाम.

अरब जगातल्या बहुसंख्य देशांनी अफगाणिस्तानमधल्या तालिबान राजवटीला मान्यता दिली नव्हती हे मला आश्चर्यजनक वाटलं होतं. यामागे नेमकं काय कारण असेल? शिया आणि सुन्नी हे दोन्ही इस्लामचे पंथ आहेत, मग त्यांच्यात भांडणाचा मुद्दा तरी काय आहे? इस्त्रायलला आपण (भारत) पाठिंबा देतो खरा, पण ते सारखे हल्ले का करतात पॅलेस्टाईन जनतेवर? अरब देशांचे आणि अमेरिकेचे संबंध कसे आहेत? त्यांचा नेमका काय इतिहास आहे? तेल सापडायच्या आधी कसं होतं जगणं अरब देशांचं? या देशांमध्ये राजेशाही कशी काय टिकली इतकी वर्ष? ट्युनिशियामध्ये, इजिप्तमध्ये क्रांतीनंतर इतक्या लवकर का भ्रमनिरास झाला तिथल्या जनतेचा?

अरब जगाबद्दल हे असे कितीतरी प्रश्न. या प्रश्नांची उत्तर शोधायची तर भरपूर वाचायला हवं. त्यासाठी मुळात आधी काय वाचायचं ते समजायला हवं. सगळी नुसती गुंतागुंत होती.

विशाखा पाटील यांनी लिहिलेलं धागे अरब जगाचे हे पुस्तक वाचलं आणि वरच्या ब-याचशा प्रश्नांची प्राथमिक उत्तरं मिळाली. काही नवे प्रश्नही पडले – हे त्या पुस्तकाचं यश म्हणता येईल. पुस्तक साध्या-सोप्या भाषेत आपल्याला माहिती देतं आणि पुस्तकाचा आवाका प्रचंड आहे.

पुस्तकाचा प्रारंभ होतो २००८ मधल्या दमास्कस (सिरिया) इथल्या अरब संघाच्या बैठकीच्या वर्णनाने.  वेगवेगळे अरब देश; त्यांचे नेते; त्यांचे घडोघडी बदलणारे परस्परसंबंध; अमेरिका-ब्रिटन-रशिया-संयुक्त राष्ट्रसंघ आणि मुख्य म्हणजे इस्रायल – अशी अनेक वळणं घेत निवेदन पुढं जातं. विचारांचा गुंता वाढत जातो. सध्याची तिथली परिस्थिती समजते आहे असं वाटायला लागतं. सतरा अरब देश आणि त्यांचे आपापसात तितकेच गुंतागुंतीचे व्यवहार. एका क्षणी गळ्यात गळे घालणारे कधी एकमेकांचं तोंड पाहायचं नाकारतील, इतकंच नाही तर एकमेकांविरूद्ध उभे ठाकतील याचा भरवसा नाही. आणि पुन्हा कधी एकत्र येतील तेही सांगता येत नाही.

ज्यू, मुस्लिम आणि ख्रिश्चन या धर्मांचा इतिहास एकमेकांशी जोडलेला आहे. अब्राहम हा या तिघांचाही पुराणपुरूष. पण पुढं रस्ते बदलले. या बदलाचा फटका अरब जगाने आधी इतरांना दिला पण त्याची झळ त्यांनाही भोगावी लागली. ज्यू आणि इस्लाम धर्मांच्या इतिहासाची रंजक माहिती या पुस्तकात मला वाचायला मिळाली. त्यामुळे शिया-सुन्नी यांच्यातला संघर्ष, इस्रायल-पॅलेस्टाईन संघर्ष कळायला बरीच मदत झाली. इस्रायलच्या राष्ट्रवादाबद्दल एके काळी मला असलेला आदरयुक्त दरारा संपत आलाच होता. या पुस्तकामुळे इस्रायलची युद्धखोर बाजूही मला चांगलीच कळली (तो लेखिकेचा हेतू आहे असं मी म्हणणार नाही). ज्यू समाजाला जे भोगावं लागलं त्याबद्दल सहानुभूती नक्की आहे, पण इस्रायलच्या सर्व कृत्यांचं आंधळं समर्थन मात्र नाही. असो. हे विषयांतर झालं, त्यामुळे थांबते.

अरब देशांचं भौगोलिक स्थान आणि अर्थातचं तेलामुळे आलेलं महत्त्व यांचा सविस्तर ऊहापोह पुस्तकात आहे.

पुस्तकाचा पट इतका मोठा आहे की मला आणखी एकदा हे पुस्तक वाचावं लागणार हे नक्की.

पुस्तकात अनेकदा भूतकाळ- वर्तमानकाळ – भविष्यकाळ यांचा सांधा जोडला गेलाय, त्यामुळे माझा गोंधळ झाला. उदाहरणार्थ पान ३०-३१ वर इसवी सन ६८० मधल्या करबला लढाईचा इतिहास चालू असताना मध्येच पान ३१ वर एका परिच्छेदात १९७९ मध्ये इराणमध्ये क्रांती घडवून आणलेल्या अयातुल्ला खोमैनींचा उल्लेख मला नीटसा समजला नाही.

पुस्तकाच्या अखेरीस शब्दकोष दिला आहे तसाच नामकोष पण असता तर मदत झाली असती. पुस्तकात अनेक नावं असल्याने कुणाचा कोण, शत्रू की मित्र, ज्यू की मुस्लिम, शिया की सुन्नी हे चटकन लक्षात येत नाही. मला काही नावांसाठी मागची पानं पाहावी लागली. पुढच्या आवृत्तीत नावांचा कोष अल्प माहितीसह जरूर द्यावा.

अरब देशातल्या या सगळ्या घडामोडींचा परिणाम भारतावर काय झाला, होतो आणि होईल याविषयी या पुस्तकाने उत्सुकता जागी केली आहे. धागे अरब जगाचे हे पुस्तक एकदा तरी वाचावं आणि  संग्रही ठेवावं असं आहे इतकं नक्की.


धागे अरब जगाचे: विशाखा पाटील

राजहंस प्रकाशन

किंमत:  रूपये ४००/-



मुखपृष्ठ प्रकाशचित्र राजहंस प्रकाशनच्या संकेतस्थळावरून साभार


by aativas (noreply@blogger.com) at September 12, 2016 07:39 AM

आतल्यासहित माणूस

सबटायटल्सच्या नावानं!!

एवढ्यातच सबटायटल्स किती विचित्र असतात यासंदर्भातले उदगार वाचायला मिळाले. ते वाचून सबटायटल्स या प्रकाराबद्दल ’जे जे आपल्यास ठावे, ते ते इतरांना सांगावे, शहाणे करून सोडावे सकळ जन!’ या भावनेने सबटायटल्स बद्दल काही प्रवचन करणार आहे.
तुम्हाला चित्रपट ज्या भाषेतला आहे ती भाषा येत असेल तर ती सबटायटल्स तुम्ही वाचण्यासाठी नाहीत. सिनेमा बघा. सबटायटल्स वाचण्यात आपला वेळ घालवू नका. पण ते करायचेच असेल तर निदान काही मुद्दे लक्षात घ्या.
पुस्तकाचे भाषांतर व सबटायटल्स यात भाषांतर हा समान धागा असला तरी जमीन अस्मानाचा फरक असतो. पुस्तकाचा आस्वाद घेताना पुस्तकातील मजकूर हे एकमेव साधन असते. जे मूळ भाषेत लिहिले असेल ते दुसर्‍या भाषेतही नेमकेपणाने पोचवण्यासाठीही भाषांतरीत मजकूर हेच साधन असते. त्यामुळे तो मजकूर जास्तीत जास्त नेमकेपणाने, मूळ भाषेचा लहेजा सांभाळत पण दुसर्‍या भाषेतही आपसूक वाटेल अश्या प्रकारे आणावा लागतो. कधी कधी काही संकल्पना ज्या मूळ भाषेशी निगडीत संस्कृतीत अगदीच रोजच्या असतात त्या दुसर्‍या भाषेत जाताना त्या संस्कृतीला अनोळखी असतील तर थोड्या विस्ताराने समजावून द्याव्याही लागतात. तसेच मूळ भाषेत एखादे वाक्य ४ शब्दांचे असेल तर त्याचे भाषांतर करताना ७ शब्द करण्याची मुभा नक्कीच असते.
सबटायटल्स ही चित्रपटातली मौखिक भाषा न समजणार्‍याला टेकू म्हणूनच केवळ आलेली असतात/ असायला हवीत. चित्रभाषा ही बरीचशी जागतिक असते. आणि चित्रपटात सिनेमामधे समोर जे दिसत असते, ऐकू येत असते - म्हणजे भाषा कळली नाही तरी भाषेचा ताल, बोलणार्‍याच्या स्वरांचे चढ उतार वगैरे - यातून बरेच काही पोचत असते. पोचायला हवे. याउपर जे तपशील असतात ते सबटायटल्समधून पोचतात.
चित्रपट बघतानाच ही सबटायटल्स वाचली जातात त्यामुळे बघणार्‍याला ते वाचण्यासाठी वेगळे श्रम घ्यावे लागणार नाहीत, सिनेमा बघण्याकडे त्याचे दुर्लक्ष होणार नाही अश्या प्रकारे ही सबटायटल्स ठेवावी लागतात.
फ्रेममधली मूळ अ‍ॅक्शन झाकली जाऊ नये म्हणून फ्रेमच्या तळाला सबटायटल्स असतात. पण अगदी पाताळात गेल्यासारखी तळाच्या कडेला चिकटून ठेवून चालत नाही. त्यामुळे एका सबटायटलमधे दोनच ओळी योग्य ठरतात. त्याहून जास्त ओळी सिनेमा बघायला अडथळा आणू लागतात.
तसेच फ्रेमच्या डाव्या कडेपासून उजव्या कडेपर्यंत पसरलेली सबटायटल्स चित्रपटाच्या पडद्यासाठी त्रासदायक होतील. प्रत्येक संवादाच्या वेळेला बघणारा माणूस सबटायटल्स वाचण्यासाठी डावीकडून उजवीकडे नजर फिरवू शकत नाही. चक्कर येईल ना राव असे करून! :) त्यामुळे एका दृष्टीक्षेपात ते वाक्य वाचता यावे लागते. म्हणजेच डावी व उजवीकडून साधारण मध्यात असे ते वाक्य ठेवावे लागते. म्हणून चित्रपटांमधे एका ओळीत साधारण ३७ कॅरेक्टर्स विथ स्पेस यापलिकडे जाता येत नाही असा एक नियम आहे.
म्हणजे एक सबटायटल हे एका ओळीत जास्तीत जास्त ३७ कॅरेक्टर्स (विथ स्पेस) अश्या जास्तीत जास्त दोन ओळी एवढेच असू शकते.
आता यानंतर महत्वाचा म्हणजे वाक्य बोलण्यासाठी लागलेला वेळ. एक वाक्य बोलायला उदाहरणार्थ तीन सेकंद लागली असतील तर त्या वाक्याचे सबटायटल हे ही तेवढाच वेळ म्हणजे तीन सेकंदच दाखवता येते. ते तेवढ्यातच वाचून पुरे व्हावे लागते कारण त्या तीन सेकंदांच्या नंतर पुढचा संवाद असतो आणि पुढचे सबटायटल असते.
या सगळ्या बंधनांमुळे सबटायटल्समधे भाषा लालित्य अर्थातच कमी असते. म्हणजे आता बघा की ३७ कॅरेक्टर्समधे बसवताना शब्दाचे स्पेलिंग जितके लहान तितके बरे हे करावे लागणार. मग निवडलेला शब्द भाषालालित्य पातळीवर जरा कमी मार्कांचा असू शकतो.
सगळ्या संकल्पना जशाच्या तश्या भाषांतरीत होत नाहीत. एका भाषेत २ शब्दात जे सांगून होते ते इंग्रजीत लिहायला १० शब्दांचे वाक्य खर्ची घालावे लागते. ते तर शक्य नसते. मग कधी शब्दश: भाषांतर किंवा कधी जेमतेम सूचक भाषांतर केले जाते कारण बाकीचा मुद्दा संदर्भाने कळायला पडद्यावरची अ‍ॅक्शन असतेच.
जेव्हा चित्रपटाची मौखिक भाषा ही ग्रामीण, ठराविक लहेजाची वगैरे असते किंवा म्हणी, वाकप्रचारांचा अंतर्भाव असतो किंवा काव्यात्म शब्द असतात तेव्हा या सगळ्या बंधनात राहून केलेले भाषांतर थोडे कृत्रिमच वाटते. त्याला पर्याय नाही.
सबटायटल्स जेव्हा भाषांतरीत करण्यासाठी भाषांतरकाराकडे येतात तेव्हा ते शॉट बाय शॉट संवाद तोडलेले असतात किंवा सबटायटलचे पंचिंग जसे केले जाणार त्याप्रमाणे संवाद तोडलेले असतात. आणि ते तसेच भाषांतरीत करायचे असते.
एखादे बोललेले वाक्य लांबलचक असते. त्याचे दोन भाग पडू शकत असतात. अश्या वेळेला अनेकदा मराठीत जसे बोलले जाते त्याच्या बरोबर उलट म्हणजे दुसरा भाग आधी आणि पहिला भाग नंतर अशी रचना इंग्रजीत जास्त बरोबर असते. पण हे करता येत नाही. कारण जे बोलले आहे तेच त्या वेळेला सबटायटलमधे येणे सर्वसाधारणत: अपेक्षित असते.
अश्या अनेक कारणांमुळे सबटायटल्स हा उत्तम इंग्रजी साहित्याचा नमुना होऊ शकत नाही. अर्थात या सगळ्या मुद्द्यांना विचारात घेऊनही सबटायटल्स भाषांतरीत करणार्‍या व्यक्तीच्या कौशल्याचेही योगदान महत्वाचे असतेच.
सबटायटल्स म्हणजे काहीतरी विचित्र भाषांतर अश्या प्रकारच्या टिप्पण्या करण्याआधी हे सगळे ध्यानात घेतले जावे एवढीच एक अपेक्षा.
बाकी हल्ली सगळेच सूज्ञ, तज्ञ वगैरे असतातच..

- नी

by Nee Pa (noreply@blogger.com) at September 12, 2016 05:23 AM

September 11, 2016

Global Vegan

Turin Mayor Advocating Vegan Diet

Chiara Appendino - Turin's mayor is urging everyone in Turin to go vegetarian.  Chiara Appendino strongly feels that meat-free and even dairy-free living is good for environment and also the health of the citizens.

I hope other mayors, ministers, Presidents and Prime Ministers of cities, and countries across the world advocate plant-based diet for better health and environment...

Here are some interesting articles about Chiara Appendino, and  vegetarian concept in Italy.

1. https://www.theguardian.com/world/2016/jul/21/turin-mayor-italys-first-vegetarian-city-five-star

2. http://www.dailymail.co.uk/femail/article-3530273/Vegan-men-reveal-plant-based-diet-helped-beef-up.html

3. http://www.huffingtonpost.com/magda-abufadil/a-tourist-gem-called-turi_b_11663042.html






by Kumudha (noreply@blogger.com) at September 11, 2016 09:50 PM

संजय सोनवणी (Sanjay Sonawani)

अॅट्रोसिटी घटनाबाह्य

अॅट्रोसिटी घटनाबाह्य

सामाजिक तत्वांना तिलांजली ; विषमतेचे बीज अॅट्रोसिटी कायद्यात!



सध्या महाराष्ट्रात अॅट्रोसिटी अॅक्टमुळे सामाजिक वातावरण ढवळून निघाल्याचे चित्र असले तरी सुप्त स्तरावर देशातील बव्हंशी राज्यांत या कायद्याबद्दल असंतोष आहे हे नाकारता येत नाही. त्याच वेळीस या कायद्यामुळे दलित-आदिवासींवरील अत्याचार संपण्याचे तर सोडाच, कमी झाल्याचेही चित्र नाही. उलट या कायद्यामुळे जातीच्या आधारावर समाजात फुट पडत असल्याचे विदारक चित्र आहे. खरे म्हणजे कायदा असतो तो सुव्यवस्थेसाठी. समाजघटकांतील जातीय दरी मिटवण्यासाठी. पण येथे विपरित घडते अहे. या कायद्याबाबत बोलणे म्हणजे दलितविरोधी असा शिक्का मारून घेणे. त्यामुळे बव्हंशी विचारवंत व राजकीय पक्षही याबाबत मूग गिळून बसतात. जाहीर चर्चा त्यामुळेच होत नाही. फार फारतर काही राजकीय वक्तव्ये येतात पण तीही अज्ञानाधारित असल्याने थोडी खळबळ माजवण्यापलीकडे त्यातून काही साध्य होत नाही.

अॅट्रोसिटी अॅक्ट हा कायदा १९८९ साली बनवण्यात आला. पुढे त्यात दोन वेळा भर घालण्यात आली. पण या कायद्यामुळे "कायद्याच्या नजरेत सर्व नागरिक समान असतील. " या घटनेच्या आर्टिकल १४ ने दिलेल्या समानतेच्या ग्वाहीच्या तत्वालाच छेद मिळतो.  कारण हा कायदा फक्त अनुसुचित जाती/जमातींना अन्य समाजघटकांपासून रक्षण देण्यासाठी बनवण्यात आला आहे. एक विशिष्ट समाजच केवळ दुस-या समाजघटकावर अन्याय अत्याचार करु शकतो हे गृहितत्व या कायद्यात आहे. पण समजा एखाद्या अनुसुचीत जातीतील; कोणी अनुसुचित समाजाच्या व्यक्तीवर जातीय कारणांनीच अत्याचार केला तर तेथे मात्र हा कायदा संरक्षण देत नाही. फार कशाला अनुसुचित जातीतीलच एखाद्याने अनुसुचित दुस-या जातीतील व्यक्तीवर अत्याचार केला तरी त्यालाही संरक्षण नाही. मिर्चपूर दलित हिंसाचाराच्या प्रकरणी मुख्य आरोपी नायब तहसीलदार असुनही त्याला कमी शिक्षा मिळाली कारण तो अनुसुचित जातीतील होता. यावर खंत व्यक्त करतांना अतिरिक्त सत्र न्यायाधीश कामिनी लौ यांनी खंत व्यक्त करत "हा कायदा विषमतेचे तत्व अंगिकारतो, कारण तो फक्त विशिष्ट जाती/जमातींच्याच बाबतीत आहे.मानवतेविरुद्धचे गुन्हे असे जाती/जमातीच्या आधारावर वाटता येत नाहीत. गुन्हेगाराला जात/जमात नसते. सर्वांनाच समान शिक्षा असायला हवी." न्यायाधिशांचे हे मत २०११ सालचे. पण सरकारने मतपेढ्यांवर लक्ष ठेवत उलट २०१४ व आता २०१६ मद्ध्ये त्यात भरच घातली. कायद्यासमोर सर्व समान हे तत्व बासणात गुंडाळून ठेवण्यात आले.

हा कायदा असंवैधानिक आहे याचे दुसरेही कारण आहे. घटनेच्या आर्टिकल १७ नुसार अस्पृष्यता नष्ट करण्यात आली असून जोही नागरिक तिचे पालन करेल त्याच्यासाठी कठोर शिक्षेची तरतूद केली आहे. पण हे कलम सर्व समावेशक आहे. कोणीही व्यक्ती कोणाही व्यक्तीविरुद्ध अस्पृष्यता पाळू शकत नाही. हा कायदा मात्र या तत्वाच्या पुर्ण विरोधात जातो. घटनेच्या कलम ३५ नुसार घटनेच्या मार्गदर्शक तत्वाविरुद्ध कोणताही कायदा पास करता येत नाही. असे असुनही केवळ एका समाजघटकाला खूष ठेवण्यासाठी हा कायदा बनवण्यात आला व त्याला हात लावायची हिंमत नंतरच्या कोणत्याही सरकारने केली नाही.

हा कायदा खरोखर न्याय्य प्रकरणांत किती वापरला गेला हे पाहिले तर निराशाच पदरी येते. उलट राजकीय कारणासाठी, व्यक्तिगत सुड उगवण्यासाठी, अन्य दिवाणी वादांत गैरफायदा उठवण्यासाठी या कायद्याचा गैरवापर होतो अशी निरिक्षणे उच्च न्यायालयांनीही नोंदवली आहेत. मायावती सरकार असतांना विरोधकांना नेस्तनाबूत करण्यासाठी या कायद्याचा सर्रास वापर केला गेला असा तज्ञांचा आरोप आहे. महाराष्ट्रातही फार वेगळे चित्र नाही. आता बहुसंख्येने निघत असलेले मराठा समाजाचे मोर्चे या कायद्याच्या विरोधातच रोष व्यक्त करण्यासाठी आहेत हे मराठा नेत्यांच्याच काही वक्तव्यांवरून दिसते.

एका अर्थाने एक समाज विरुद्ध दुसरा समाज अशा सामाजिक फाळणीचे चित्र सध्या दिसते आहे. आणि मुळात हा कायदाच त्या फाळणीला अघटनात्मक मान्यता देतो हे चित्र तर अत्यंत दुर्दैवी आहे. या कायद्याविरुद्ध कोणी बोलला तर तो दलितविरोधी मानले जाते. दलितांवर अन्याय अत्याचार होत नाहीत असे म्हणण्याचे धाडस कोणीही करणार नाही. पण जाती आधारित अत्याचार कोणीही कोणावरही करतो, करू शकतो, त्यामुळे हा कायदा विशिष्ट समाजघटकांसाठी न ठेवता सर्वांनाच लागू केला तर घटनेचे समानतेचे तत्व पाळले जाईल हे मात्र लक्षात घेतले जात नाही. त्यामुळे या कायद्याविरुद्धचे मत म्हणजे दलितांचा विरोध असे समजायचे मुळात काही कारण नाही. प्रश्न घटनात्मक मुल्यांचे जतन होते कि नाही हा आहे. त्याचे उत्तर सर्वोच्च न्यायालय देईलच!

शिवाय या कायद्यात जामीनाची तरतूद नाही. गंभीर गुन्ह्यात जामीन मिळत नाही हे समजू शकता येते, पण केवळ शाब्दिक चकमकींच्या आरोपातही जामीन नाही आणि त्याचाच गैरवापर मोठ्या प्रमाणावर होतो. घटनेच्या नागरी स्वातंत्र्याच्या तत्वाविरुद्ध या तरतुदी आहेत. उया सा-यांमुळे भारतीय समाजघटकांत बंधुत्वाची, समतेची भावना निर्माण होण्याऐवजी उभी फुट पडत आहे. एका अर्थाने हा नवा द्विराष्ट्रवादी कायदा आहे. तो भारताला परवडेल काय याचा विचार व्हायला हवा. हा प्रश्न दलितविरोधी असण्या-नसण्याचा नसून समानतेच्या घटनात्मक मुल्यांचा आहे.

स्वर्ण भारत पक्ष हा स्वतंत्रतावादी व समतेचे मुल्ये मानणारा व सामाजिक प्रश्नांवर ठाम भुमिका घेणारा पक्ष आहे. दलितांवरच काय, कोणावरही जातीय अथवा धार्मिक आधारावर अन्याय-अत्याचार होता कामा नयेत. त्यासाठी कठोर शिक्षा असायलाच हवी, पण त्याच वेळीस जात/जमातीच्या आधारावर एका गटाला उर्वरित समाजापासून वेगळे पाडणारा कायदा नको अशी पक्षाची भुमिका आहे. महत्वाचे म्हणजे या कायद्याला घटनात्मक तरतुदींचा आधार नाही. शिक्षण, नोकरी, राजकीय प्रतिनिधित्व या तरतूदी शोषित-वंचित घटकांचे उत्थान घडवत त्यांना मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी घटनेने केल्या असल्या तरी त्या कायमस्वरुपी नाहीत. समतेच्या तत्वाचे घटनाकारांना भान होते. पण राजकीय स्वार्थाने प्रेरित पक्षांनी त्याचे भान ठेवलेले नाही. यामुळे विषमतेचे बीज रोवणा-या या कायद्याला सर्वोच्च न्यायालयातच आव्हान देवून हा कायदा घटनात्मक कसा होईल याचे निर्देश प्राप्त करण्यासाठी याचिका दाखल केली जात आहे.

जातीय अत्याचार संपवण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे प्रशासनातच आमुलाग्र सुधार घडवून आणत सर्वसमावेशक अर्थव्यवस्थेची निर्मिती. जातीय आतंकवाद्यांना, मग ते कोणीही असोत त्यांचा बिमोड करण्याची आवश्यकता. पण दुखणे एकीकडे आणि मलमपट्टी दुसरीकडे असे या कायद्याचे स्वरूप आहे. वाईट कायदे नेहमीच असमाजिक तत्वांना पाठबळ पुरवतात. ते आपल्या सर्व विचारी लोकांनी एकत्रितपणे थांबवावे लागेल.


-संजय सोनवणी



( Article published in Weekly Chaprak

http://www.chaprak.com/wp-content/uploads/2016/09/saptahik-chaprak-12-september-2016.pdf

by Sanjay Sonawani (noreply@blogger.com) at September 11, 2016 02:06 PM

TransLiteral - Recently Updated Pages

गर्भगीता

विविध कवींच्या प्राचीन कविता शके १८२७ मध्ये श्री. भावे यांनी प्रसिद्ध केल्या.

September 11, 2016 10:36 AM

रसमंजरी

विविध कवींच्या प्राचीन कविता शके १८२७ मध्ये श्री. भावे यांनी प्रसिद्ध केल्या.

September 11, 2016 10:35 AM

विवेक पटाईत / कविता, ललित लेख इत्यादी

विदर्भ- शेतकर्यांचे अच्छे दिन आले




सुखी आणि समृद्ध प्रदेश अशी विदर्भाची ओळख होती. पण गेल्या काही दशकांपासून, विदर्भ म्हणजे आत्महत्या करणार्या शेतकऱ्यांचा प्रदेश. रोजगार साठी वणवण हिंडणारी वैदर्भीय जनता.  वारंवार पडणारे दुष्काळ आणि पाऊस पडला तरी शेतमालाला मिळणार कमी भाव. शेतीवर आधारित अन्य उद्योगांचा अभाव.  बळीराजा आणि ग्रामीण जनते समोर एकच पर्याय उरला होता. शहरात जाऊन रोजगार शोधणे किंवा कर्जबाजारी होऊन आत्महत्या करणे. विदर्भातल्या गावांत दलित आणि आदिवासी लोकांची संख्या जास्त. तरीही शेतकर्यांची राजनीती करणारे किंवा दलितांचे कैवारी कुणाचे हि लक्ष्य यावर गेले नाही. शेतकरी नेत्यांनी राजनीतीची उडी, ऊसाचा भाव, वीज माफी, कर्जमाफी सारख्या आंदोलनांच्या पुढे  गेली नाही.  दलितांच्या कैवार्यांनी हि वोट बँकची राजनीती केली पण दलित आदिवासी ग्रामीण जनतेला स्वत:च्या पायावर उभे राहण्यासाठी कुणीही काही केले नाही.  त्यांना हि चांगले माहित आहे, एकदा जर ग्रामीण जनता आपल्या पायांवर उभी राहिली तर त्यांच्या समाज विभाजक राजनीतीचा अंत होईल.  याच कारणांमुळे विदर्भातले शेतकरी सर्वात जास्त आत्महत्या करतात. 

आपल्या देशाचे सौभाग्य किंवा विदर्भातल्या जनतेची पुण्याई म्हणा. हरियाणाच्या पवित्र भूमीत जन्मलेल्या एका योगीला विदर्भातल्या शेतकर्यांची परिस्थिती दिसत होती. विदर्भातल्या शेतकर्यांना आणि ग्रामीणांना स्वत:च्या पायावर उभे करण्याचा संकल्प या योगीने केला. जनतेला पोषक आणि नैसर्गिक अन्न मिळावे आणि शेतकर्यांच्या जीवनात हि समृद्धी यावी हाच, या योगीचा उद्देश्य. 

योगायोगच म्हणा, १० सेप्टेम्बर विश्व आत्महत्या प्रतिबंधक दिवस (World Suicide Prevention Day) म्हणून जगात साजरा केल्या जातो. याच दिवशी मिहान औद्योगिक क्षेत्राच्या बाहेर २३० एकर जमिनीवर पतंजली फूड पार्कचा  शिलान्यास मुख्यमंत्र्यांच्या हस्ते झाला. या फूडपार्क मध्ये १०,००० लोकांना प्रत्यक्ष आणि ५०,००० लोकांना अप्रत्यक्ष रूपेण रोजगार मिळणार आहे. पतंजली फूडपार्क दर वर्षी २००० शेतकर्यांना प्रशिक्षण देणार आहे. आत्महत्याग्रस्त परिवारातील लोकांना फूडपार्कमध्ये रोजगार देण्याचा निश्चय केला आहे.  विदर्भात ५०% हून जास्त जंगल आहे,   जडी-बुटी वर आधारित फूडपार्क, हजारोंच्या संख्येने वनवासी लोकांना अतिरिक्त रोजगार मिळवून देणार आहे. या शिवाय लाखों शेतकर्यांचे आयुष्य हि बदलणार आहे.  पुढ्या सहा महिन्यातच  या फूड पार्कच्या   काही युनिट सुरु करण्याचा पतंजलीचा निश्चय आहे.  दोन वर्षांच्या पूर्ण झाल्यावर  नागपूर  येथील फूडपार्क  जगातील सर्वात मोठा फूडपार्क ठरेल. 

साहजिकच आहे, एकदा एक मोठा उद्योग आला, कि विदर्भात अन्य उद्योग पाठोपाठ येतीलच. भविष्यात  विदर्भातील लोकांना रोजगार साठी परप्रांतात जावे लागणार नाही. शेतकर्यांचे उत्पन्न वाढल्यावर, त्यांची करी शक्ती वाढेल आणि इतर उद्योगांचा हि विकास होईलच. निश्चितच विदर्भातल्या शेतकऱ्यांचे आणि जनतेचे अच्छे दिन आले  आहे. 






by VIVEK PATAIT (noreply@blogger.com) at September 11, 2016 05:30 AM

कृष्ण उवाच

हि(लरी) अमेरिकन दुर्गा आता मागे वळून बघायची नाय.

“काय रे भाऊ वाजपयीनी इंदिरा गांधीना दुर्गाची उपाधी दिली होती ना?”

“अगदी बरोबर.इंदिरा गांधीने,बंगलादेश निर्माण करून पाकिस्तानचे दोन तुकडे केले होते.”

“मग तू हिलरीला अमेरिकन दुर्गा असं संबोधून काय सांगयला बघतोयस रे भाऊ?”

“अरे,ज्यावेळी एखादी स्त्री आपली मर्दूमकी दाखवून देशाला आपला नैतिक आदेश आणि प्रामाणिकपणाची कृती दाखवण्याच्या प्रयत्नात असते तेव्हा तिला दुर्गा असं संबोधतात.”

“पण दुर्ग म्हणजे एखाद्या किल्ल्यासारखी जागा जी संरक्षीत असते आणि दुसरा त्या ठिकाणी पोहचूं शकत नाही.असंच ना रे भाऊ?”

“अरे,एव्हडंच नाही तर अशी स्त्री की जी,अरेरावी,मत्सर,पूर्वग्रह,तिरस्कार,क्षोभ,लालसा आणि स्वार्थ अशा गोष्टींचा पाडाव करून आपलं सामर्थ्य दाखवते”

“पण जास्तकरून हे उजवे आणि प्रतिगामी हिलरीला अगदी तू लिहितोस त्याच्या उलट समजतात ना रे भाऊ? का माझं काही चूकलं का?”

“नव्हे, नव्हे तूझं काहीही चूकलं नाही.अरे गेले ३०,३५ वर्षं हे उजवे हात धुऊन तिच्या मागे लागले आहेत.आता, राजकारणात पडल्यावर वैमनस्य,चुरस वगैरे आलंच ना?.
व्हाईट वॉटर प्रकरण म्हणू नको,
मॉनिका लुइन्स्की प्रकरण म्हणू नको,
इमेल प्रकरण म्हणू नको,
क्लिन्टन फॉउन्डेशन म्हणू नको,
ह्या प्रकरणातून काही ना काहीतरी कुजका धागा काढून हिलरीला सतवायला ह्या उजव्याने प्रयत्न सोडलेले नाहीत.
आणि गम्मत म्हणजे त्या सर्व प्रकरणातून तिने सईसलामत सुटून घेऊन त्यांना ढेंगा दाखवायला तिने काही कमी केलं नाही.

अरे तळ्यात उडी घेतल्यावर पायाची मळ खायला मासे चावा घेत असणारच.तिला एक माहित आहे की
कितीदाही नॉकाऊट केलं तरी उठून उभं रहायचं आणि पुन्हा लढत रहायचं.आणि ह्यामुळेच अमेरिकेच्या इतीहासात कधी न घडलं ते म्हणजे पहिली स्त्री प्रेसिडेंटसाठी नॉमिनेट व्हायला ती कारणीभूत झाली.
लेबर-डेची सुट्टी संपली.आता प्रचाराला उधाण येणार.२६ सप्टेंबरला हिलरी आणि डॉनॉल्ट ट्रम्प ह्या दोघामधे डिबेट होणार.आयुष्यभर डिबेट करण्यात जिने रस घेतला तिला अशी ही इलेक्शनपूर्वी येणारी तीन डिबेट्स “किस पेडकी पत्तीच” असणार.”

“हिलरीबद्दल तुला इतकं का रे वाटतं भाऊ?”

“अरे,त्याला बरीच कारणं आहेत.एक म्हणजे एव्हड्या मोठ्या पदावर एक स्त्री विराजमान होण्याचा संभव आहे.हे मला मनापासून आवडलं.गेल्या २४० वर्षाची अमेरिकेच्या इतिहासातली पुरुष प्रेसिडेंट होत आला आहे ही मिरासदारी ती मोडण्याचा संभव आहे.. जगातल्या बहुतेक सर्व स्त्रीयांना स्त्री-वर्गाची एक अतिशय पावरफुल स्री म्हणून अभिमानाची गोष्ट आहे असं वाटण्याचा संभव आहे.बहुतांश स्त्री-वर्गाचा आणि लहान मुलांचा तिच्याकडून काहीना काही फायदा होण्याचा संभव आहे.”

“हिलरी प्रेसिडेंट झाली तर ती कमांडर-इन-चीफ होणार म्हणजे रे काय भाऊ?”

“अरे,म्हणजे ती विमान-दल,पाय-दल आणि सागरी-दल ह्या तिन्ही दलांची चीफ कमांडर होणार.जगातल्या सर्वात शक्तीशाली मिलीटरी तिच्या आज्ञेत असणार. शिवाय एक हजार न्युकलीअर बॉम्बचं बटण दाबण्याचं तिच्याकडे सामर्थ्य असणार.”

“आता मला कळलं,म्हणूनच तू तिला अमेरिकन दुर्गा म्हणतोस का रे भाऊ?”

“होय अर्थात.”

“जसजसं ही निवडणूक रंगत जाईल तसतशी तू मला माहिती देशील ना रे भाऊ?”

“अगदी अलबत.”

श्रीकृष्ण सामंत (सॅन होझे कॅलिफोरनीया)


by shrikrishnasamant at September 11, 2016 02:50 AM

September 10, 2016

Truth Only

मराठा क्रांती कोणत्या दिशेने ?

कोपर्डीच्या घटनेनंतर मराठा समाजाच्या निघत असलेल्या विराट मोर्चांनी आता राजकीय पक्षांचं लक्ष वेधून घेतलं आहे. कोणत्याही राजकीय पक्षाच्या झेंड्याखाली, आणि कोणाच्याही नेतृत्वाशिवाय हे मोर्च निघत आहेत. मात्र या मोर्चावर भाष्य करताना, मोर्चेक-यांच्या मागण्याकडे दुर्लक्ष करता येणार नाही असं वक्तव्य राष्ट्रवादी काँग्रेसचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी केलं. त्यामुळे या मोर्चांमागे राष्ट्रवादी तर नाही ना, अशी चर्चा सुरू झाली होती. मात्र चर्चाही सुरू आहे, आणि मोर्चेही सुरू आहेत.
अॅट्रॉसिटी कायद्याच्या विरोधात आणि शैक्षणिक आरक्षणाच्या मागणीसाठी हे मोर्चे निघत आहेत. पवारांनी या दोन्ही मागण्यांना पाठिंबा दिलेला आहे. मात्र पवारांनी यात राजकीय फायदा पाहिला असावा असं तरी प्राथमिकदृष्ट्या वाटतं. कारण राज्यात मागील १७ वर्षांपासून शेतक-यांच्या आत्महत्या होत आहेत. त्यातले ९० टक्क्यांपेक्षा जास्त शेतकरी हे मराठा समाजाचे आहेत. त्यातही मराठवाड्यातील शेतक-यांची संख्या जास्त आहे. मराठा शेतकरी मरत असताना पवार साहेब आणि त्यांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसनं काय केलं ? असा सवाल या निमीत्ताने निर्माण होतो. ज्या सिंचन घोटाळ्याचे आरोप राष्ट्रवादी काँग्रेसवर होत आहेत, त्यांनी जर मराठवाड्यातले सिंचन प्रकल्प (भ्रष्टाचार न करता) पूर्ण केले असते तर, मराठा शेतक-यांवर आत्महत्येची वेळ आली नसती.
शरद पवारांनीच मुख्यमंत्री असताना मराठवाडा विद्यापीठाचा १४ जानेवारी १९९४ रोजी नामविस्तार केला होता. परिणामी १९९५च्या विधानसभा निवडणुकीत सत्तांतर होऊन त्याची राजकीय किमत मोजावी लागली, असं शरद पवार म्हणतात. मात्र पवारांच्या या वक्तव्यात तथ्य वाटत नाही. कारण १९९०च्या विधानसभा निवडणुकीपासून मराठवाड्यात शिवसेनेचा झंझावात सुरू झालेला होता. तो १९९५ मध्येही कायम होता. त्यातच १९९३ मध्ये मुंबईत झालेले बाँबस्फोटही मतदारांच्या लक्षात होते. त्यामुळे काँग्रेसची सत्ता जाणारच होती. त्यामुळे पवारांनी केलेल्या राजकीय किमत मोजण्याच्या वक्तव्याला तसा अर्थ राहत नाही.
आता राज्य आणि केंद्रात काँग्रेस कमजोर झाली आहे. हे पवारांच्याही लक्षात आलेलं आहे. त्यामुळे कोपर्डीमुळे दुखावलेला मराठा समाज आणि इसिसशी संबंध असल्याच्या संशयावरून सुरू असलेल्या अटक सत्रामुळे नाराज झालेला मुस्लीम समाज, यांची मोट बांधण्याचा हा प्रयत्न असल्याचं लक्षात येतं. राज्यात पवारांसारखा ज्येष्ठ नेता कोणीच नाही. यावेळी पवारांनी मतांची तजवीज करण्याऐवजी सामाजिक सौहार्द जपण्यासाठी पावलं टाकणं गरजेचं होतं. अर्थात अॅट्रॉसिटी कायदा रद्द करण्याची मागणी मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनीही केली होती. पण राज ठाकरे यांना कोणी गांभीर्यानं घेत नाही. तर शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी यावर चर्चा करण्यासाठी विशेष अधिवेशन बोलावण्याची मागणी केली होती. सरकारने तसं अधिवेशन बोलावलं असतं तर, सर्व पक्षाच्या नेत्यांची भूमिका कळायला मदत झाली असती.
मराठा समाजाच्या मोर्चांना कमी लेखण्याचा मुळीच हेतू नाही. बहुसंख्येने खेड्यात आणि शेतीवर अवलंबून असलेला हा समाज आहे. त्यातच निसर्ग साथ देत नाही आणि सरकार मालाला भाव देत नाही. अशा परिस्थितीत हा मराठा शेतकरी फास लावून घेतो. दुसरं कोणी असतं तर नक्षलवादी झालं असतं. अॅट्रोसिटी कायद्याविषयी तक्रारी असतील तर त्या चर्चेतून नक्कीच दूर होऊ शकतील. अॅट्रोसिटीचा दुरूपयोग करणा-यांना त्यांचे बांधव ओळखून आहेत. अशांना कोणीही जवळ करत नाही. पण आपल्याकडूनही कोणावर अन्याय होऊ द्यायचा नाही, ही काळजीही मराठा समाजाला घ्यावीच लागेल.
मराठा समाजासमोरचा मुख्य प्रश्न आहे तो, शेतमालाला भाव कसा मिळेल, शेतीला पाणी कसं मिळेल, शैक्षणिक आरक्षण, हुंडा पद्धत आणि रूढी-परंपरांचा पगडा. हे प्रश्नही मोर्चात मांडायला हवेत. मराठ्यांच्या या क्रांती मोर्चातून समाजाचे हे प्रश्नही सुटले तर शेतक-यांचं भलं होईल.

by santosh gore (noreply@blogger.com) at September 10, 2016 06:21 PM

September 09, 2016

gappa

Bappa : A State of Mind


The city, alive with Ganpatibappas arriving everywhere.

Some, with the building kids skipping along , chanting Ganpati Bappa Morya  with some parent carrying the deity home, lightly covered in the best household silk.

Some, in what look like chariots, emblazoned with the owner's name, escorted with a couple of bands,  drummers, ladies in traditional finery (sometimes on motorcycles) , and general leader types, walking at the head of it all.

Some Housing Society Bappas, on carts , being enthusiastically escorted to halls, where the residents wait to welcome him.

And then there are Bappas, who preside over depictions of society ills, victories of truth over falsehoods, congratulating the Olympic heroes, and recommending Swachh cleanliness as being next to Godliness.  

Ganpati Bappa, admired by people across caste and religion, an opportunity for folks to visit friends and partake of the celebration.

One goes back to one's childhood home in another city , on a visit.

There are more rooms than people there. Some having shifted for traditional reasons, some having flown the nest .  But the walls , chock-a-block with memories

There are childhood memories of Ganpati celebrations in the house, vociferous artis recited along with visiting friends and relatives; you never really sat down and learned the artis; you simply participated and they imprinted themselves in your memory , as you continued to bring clarity to the words as you grew up. The excitement of distributing prasad, evenings when folks gathered and kids recited things , performed dramas, and a whole bunch of small kids giggled behind covered mouths as they observed an elderly aunt singing something classical, and performing difficult taanaas . Someone always glared at them, but  Ganpati Bappa never did.

Then there would  be the day when Bappa would be leaving to return to his own abode. Prayers, artis, prasad , and there would be a Shidori or packed refreshments of Poha, dahi, jaggery etc that would go along with Bappa .

Lots of singing of "Ganpati Bappa Morya, Pudhchyaa warshi laukar ya " , lots of bravado , and a mind , not so happy at the departure of a special guest, Bappa.  A procession winding around the colony, making its way to the well nearby,  a final arti, an immersion, and a quiet return home, with some soil from the immersion site.     

Sometimes , for a moment , strangely one feels like Bappa. 

Once a year, a homecoming.  To a place , where there isn't anyone, but just someone you have known since childhood, who took care of you and assisted in the house. He is almost 80 , and has an amazing memory. You are in touch with him, mostly on the phone, and he never fails to ask about family who stay beyond he seas. Their children and their children's children. You are never at a loss for words and conversation when you meet him.  

There isn't any special decoration, but the walls come alive with old photos on the wall, some huge crossstitch embroidery laboriously done by you as a child, still displayed above a door. And old radio plays AIR , not the commercial version, but the local station; bhaktigeet in the morning, patriotic songs at some point, and assorted  small audio plays and announcements and news.  Like Bappa, you are there only for a day or two, so you do not want to get involved in getting the kitchen fully operational, meals and all. 

The phone rings. Someone has found out one has arrived. Lots of conversation, reproaches, promises made to come later. One also has to make some calls , and for a while the technology rules.

The daughter who has accompanied you for her own activities, take a round of the terrace; your bad back prevents you from rushing up and down with her.   She comes back gushing about the amazing coconut palm, huge colocassia leaves, and a wildly blooming ajwain bush. All nurtured by him .

He busies himself in the kitchen as you get organized for the day. The homecoming demands a home meal, and he looks disapprovingly at the daughter talking bout eating out. He has learned so much from the matriarch of the house , who is no more. For  a while you don't see him, busy as you are with getting refreshed with a wash,  a rest beneath an old creaking  fan , and a quick cup of ginger tea.

An hour later , at the ancient dining table for a simple lunch, steaming plates of rice and a potato rassa as only he can make it; the children of the family , and the children's children, swear by it.

And then he brings out the piece de resistance; the prasad of the day, as it were. 

While we were getting settled in, he has gone to the terrace, plucked a bunch of colocassia leaves, made a stuffing of spiced besan, steamed the colocassia rolls, and is now , having fried them, urging you to taste Aluwadis  अळूवडी, made from home grown ALu अळू or Arbi leaves.

These are special leaves,  he explains, not like the ones you get in the market, which often leave a scratchy feeling in the throat. This is Doodh-Alu , which is never scratchy, and a broken stem generates sweet white sap , hence the name.

There are no words to describe the meal and the Aluwadis अळूवडी. Much urging to have some more. Finish the rassa , he says , because he is "keeping a fast" . 

It isn't just the food.

It's a homecoming like no other.  To an otherwise empty childhood home. A single day  when it all comes back to you. 

An almost  annual visit, sometimes much delayed . But what a homecoming.

You leave the next day .  Full minds, full hearts, full eyes.

Like Bappa, who also stays for 1.5 days.

Like I said, sometimes strangely , for one infinitesmal moment, one feels like Bappa. 

Truly, Bappa is a state of mind ......
 

by Ugich Konitari (noreply@blogger.com) at September 09, 2016 04:28 PM

स्मृति

Ingles Market Inc, Hendersonville, North Carolina (2)



वीसशे पंधरा सालच्या धनत्रयोदशीच्या दिवशी माझी नोकरी सुरू झाली. नोकरीच्या पहिल्या दिवशी जेमिने माझ्या अमेरिकन पासपोर्ट, सोशल सिक्युरिटी आणि स्टेट आयडी या कागदपत्रांच्या झेरॉक्स घेतल्या. काही कागदपत्रांवर माझ्या सह्या घेतल्या. ऑनलाईन काही माहिती भरली आणि माझी नोकरी सुरू झाली. पंचिंगसाठी तिने मला एक नंबर दिला आणि सांगितले हा तुझा यूजर आयडी, पासवर्ड तुला हवा तो घे. शिवाय तिने हेही सांगितले की जेवणाची अर्ध्या तासाची सुट्टी घेशील तेव्हा पण जेवायला जाताना व जेवण झाल्यावर तुला पंचिंग करावे लागेल. कामावर आल्यावर व जातानाही पंच कर असेही सांगितले. नंतर तिने मला एक टी शर्ट दिला व एक टोपी घालायला दिली. एक ऍप्रनही दिला. टी शर्ट मध्ये तुला कोणता रंग पाहिजे तेही विचारले.  टी शर्ट मध्ये ४ रंग आहेत.   विजार आपली आपण घ्यायची.  एक टी शर्ट इंगल्सतर्फे मिळतो आणि बाकीचे आपण विकत घ्यायचे.  मी टी शर्ट घातला. तोही विजारीमध्ये आत खोचला. विजारीवर पट्टा बांधला. ऍप्रन घालता. केसांचा बुचडा बांधला आणि कामाला सज्ज झाले. बांगड्या, अंगठ्या, घड्याळे काहीही घालायचे नाही. शिवाय लोंबते कानातलेही घालायचे नाहीत असे मला जेमिने सांगितले.






तिने माझी ओळख कार्मेन नावाच्या एका स्पॅनिश बाईशी करून दिली. आम्ही दोघींनी हस्तांदोलन केले.  एकमेकींकडे बघून हसलो आणि आमची कामाला सुरवात झाली.  ४-५ दिवसानंतर मला माझ्या नावाचा एक बिल्लाही मिळाला. टी शर्टाला हा बिल्ला अडकवायचा असतो. प्रशिक्षण असे वेगळे काहीच नाही ! थेट कामाला सुरवात आणि काम करता करता मला सर्व गोष्टी समजल्या आणि मी प्रत्येक कामात तरबेज झाले. कार्मेनने मला सर्व काही व्यवस्थित सांगितले. कार्मेन ही प्रामाणिक आणि मेहनती आहे. डेली विभाग हा खूप मोठा विभाग आहे. त्यात आम्ही दोघी म्हणजे मी आणि कार्मेन आहोत. शिवाय विकी नावाची एक बाई आहे. ही बाई अमेरिकन आहे. आम्ही तिघी उत्पादन विभागात आहोत. आमच्या पुढे सुशी बार, हॉट बार आणि सब बार या विभागातली लोकं काम करतात. आणि आमच्या मागच्या बाजूला सलाड बार आहे. त्याच्या शेजारी कुकिंग विभाग आहे. इंगल्स हे एक ग्रोसरी स्टोअर तर आहेच पण शिवाय या स्टोअरच्या आत फ्रेश फूड मार्केट आणि स्टार बक्स आहे. कॅफे कॉर्नर आहे. तिथे सर्व जण बसून जेवतात. गप्पा मारतात. वायफाय फुकट असल्याने बरेच लोक लॅपटॉपवर आपापली कामे करताना बसलेली दिसतात.







आमच्या उत्पादन विभागाचे स्वरूप तसे बऱ्यापैकी मोठे आहे. आमचा ओटा अल्युमिनियमचा आहे ज्यावर आम्ही सतत काही ना काही बनवत असतो. ओट्याच्या खाली लागूनच छोटी छोटी शीतकपाटे आहेत. फ्रीजर हा स्टोअर्सच्या मागच्या बाजूला आहे. शिवाय मागच्या बाजूला दोन कचऱ्यापेट्या आहेत. एक आहे ती रिकामी झालेली खोकी तिथे टाकायची. दुसरी कचरापेटी नाशिवंत माल फेकण्यासाठी आहे. शिवाय डेली विभागात कामे करताना कचरा फेकण्यासाठी आमच्या बाजूला ड्रमसारख्या दिसणाऱ्या छोट्या कचरापेट्याही तिकडेच रिकाम्या केल्या जातात.  स्टोअर्सच्या मागच्या बाजूला जो फ्रीजर आहे तो फ्रीजर म्हणजे एक मोठी
खोलीच आहे . इथे भल्या मोठ्या बॉक्सेस भरलेल्या असतात ज्यामध्ये बऱ्याच गोष्टी असतात.  ब्रेड, व्हनिला चॉकलेट पूडींगचे डबे, पिझ्झा बेस, बऱ्याच प्रकारचे मांस वगैरे. डेली विभागाला लागूनच एक कोल्ड रूम आहे जिथे आम्ही केलेले पदार्थ छोट्या प्लॅस्टिकच्या डब्यामध्ये भरून, लेबलिंग करून ठेवतो.  हे प्लस्टीकचे पारदर्शक डबे काही छोटे तर काही मोठे असतात. त्याचे आकारही वेगवेगळे असतात. काही पदार्थ बनवण्यासाठी जो कच्चा माल लागतो तो आम्ही इंगल्समध्ये असलेल्या फ्रेश फूड दुकानातून आणतो. जो काही माल आणला असेल त्याची नोंद ठेवायला लागते. काही पदार्थांसाठीचा जो माल आहे तो आम्ही इंगल्स दुकानातूनच घेतो त्याची नोंद ठेवायला लागत नाही. उदाहरण द्यायचे झाले तर सलाड बनवण्यासाठी लेट्युस, काकड्या, सिमला मिरची, छोटे टोमॅटो आम्ही फ्रेश फूड मधून आणतो.





आम्ही बरेच पदार्थ बनवतो आणि ते पदार्थ बनवण्यासाठी आमच्या बऱ्याच चकरा होतात. कच्चा माल आणण्यासाठी फ्रिजर मध्ये जावे लागते. तिथून आले की पदार्थ बनवला जातो. बनवलेला पदार्थ ठेवण्यासाठी शेजारीच असलेल्या कोल्ड रूम मध्ये जावे लागते. शोकेस सारख्या दिसणाऱ्या स्टँड मध्ये पदार्थांचे डबे
 ठेवायला  लागतात.  त्यासाठीही चकरा होतात. अर्ध्या तासाच्या जेवणाच्या सुट्टीत आपला डबा आणि फोन घेण्यासाठी एका खोलीत जावे लागते. तिथून पंचिंग करण्यासाठी चालत जावे लागते.  हे पंचिंगचे ठिकाण स्टोअर रूममध्येच आहे पण जरा लांब आहे. तिथून पंचिंग केले की परत कॅफे कॉर्नर मध्ये येऊन जेवायचे. जेवण झाले की परत चालत पंचिंग करायला जायचे. तिथून परत चालत डबा आणि फोन ठेवण्यासाठी यायचे. चूळ भरण्याकरता आणि डोळ्यावर पाण्याचा हबका मारण्याकरता रेस्ट रूम मध्ये जायचे. तिथून परत आपल्या जागी येऊन कामाला सुरवात करायची.



एकूणच काय काम करताना अनेक चकरा होतात. काम हे उभे राहूनच करायचे. आपण घरी सुद्धा ओट्याशी उभे राहूनच काम करतो ना ! अगदी तसेच. अर्थात इथे प्रत्यक्षात कुकिंग करायचे नसते. त्याकरता दुसरा विभाग आहे. आमचा स्टोव्ह, ओवन, याच्याशी अजिबात संबंध येत नाही. हातापायांची सतत हालचाल होते. पदार्थ बनवताना हाताची हालचाल. पदार्थ बनवण्यासाठी लागणारे सर्व घटक आणताना चकरा होतात म्हणजे पायांची हालचाल. पदार्थ रॅक मध्ये ठेवण्यासाठी हात वर केले जातात. रॅकच्या मध्यभागी किंवा रॅकच्या खालच्या कप्यात बनवलेल्या पदार्थांचे डबे ठेवण्यासाठी खाली वाकले जाते. ओंडवे बसणे होते. आणि हो, पदार्थ बनवताना डोकेही शाबूत ठेवावे लागते बरं का !


नाहीतर प्रिंट झालेले लेबल दुसऱ्या पदार्थ्याच्या डब्याला तर चिकटवलेले नाही ना ! किंवा पदार्थ बनवताना दुसरेच कोणते तरी मांस घातले नाही ना ! असे गोंधळ झालेले आहेत आणि नजर चुकीने होऊ शकतात. उत्पादन विभागात बऱ्याच प्रकारचे मांसाचे सँडविचेस आम्ही बनवतो. शिवाय बऱ्याच प्रकारची सलाड बनवतो. पिझ्झे बनवतो. मी पक्की शाकाहारी असल्याने मला कोणत्या प्रकारचे मांस आहे ते ओळखता येत नाही. रंगावरून ते मी लक्षात ठेवले आहे. आयुष्यात कधीही कोणतेही मांस खाल्ले नाही आणि खाणारही नाही. काम करताना मात्र सगळीकडे मांस बघताना डोके सुन्न होऊन जाते. नोकरीचा हा एक भाग असल्याने दुसरा पर्याय नाही.


अर्ध्या तासाच्या जेवणाच्या सुट्टीत जेव्हा बसतो तेव्हा खूपच हायसे वाटते. आम्हाला अजून १० मिनिटांची विश्रांती आहे पण ती घ्यायला वेळ तर मिळाला पाहिजे ना ! माझ्या नोकरीचा वेळ सकाळी  ८ ते ४ आहे आठवड्यातून ४ दिवस आहे.  काहींचा ६ ते २, ७ ते ३, ९ ते ५ आहे तर रात्रपाळी साठी  दुपारचे २ ते रात्री १० अस आहे.  एखादवेळेस आमचे काम लवकर संपले तर मॅनेजरला सांगून घरी जाता येते किंवा तिथेच थांबून दुसऱ्या विभागाला मदर करायची असते.



या नोकरीमुळे माझे वजन कमी झाले. मी चपळ आहेच पण अजून त्यात बरीच भर पडली. या प्रकारची नोकरी मी पहिल्यांदा करत आहे. एक वेगळ्या प्रकारचा अनुभव मिळत आहे. माझ्या कामाचे स्वरूप नक्की काय आहे आणि ते कसे केले जाते याची सविस्तर माहिती पुढील भागात !


क्रमश : ------

by rohinivinayak (noreply@blogger.com) at September 09, 2016 03:28 PM

इंगल्स मार्केट ...(१)

उत्पादन विभागात आम्ही तिघी म्हणजे मी विकी आणि कार्मेन आहोत. विकी सोमवार, मंगळवार व बुधवार अशी तीन दिवस असते तर कार्मेनला सोमवार आणि बुधवार सुट्टी असते. बाकीचे दिवस कामाचे असतात. माझे कामावरचे दिवस आठवड्यातून ४ असतात. सोमवार ते शुक्रवार मधले दोन दिवस आणि शनिवार रविवार. माझे वेळापत्रक दर आठवड्याला बदलते. विकी ६६ वर्षाची आहे तर मी आणि कार्मेन पन्नाशीच्या आसपास आहोत. आमच्या कामाची सुरवात कशी होते ते थोडक्यात सांगते. जी बाई आधी येईल तिने विक्रीकरता ठेवलेले पारदर्शक डबे असतात त्यावरच दिनांक बघून तो डबा कार्टमध्ये फेकण्याकरता ठेवायचा. ज्या दिवशीची सुरवात होते तो दिनांक माल फेकण्याकरता  झाला आहे हे ठरवलेले आहे. त्याकरता डब्यांवरचे दिनांकाचे लेबल पहायला लागते. दुकानाच्या सुरवातीच्या आवारामध्ये जिथे कार्ट असतात त्यातली एक घ्यायची. हातामध्ये वही आणि पेन घ्यायचे आणि स्टँडमध्ये जे डबे फेकायला झाले असतील ते एकेक करून कार्टमध्ये टाकायचे. आणि आता त्या जागी कोल्डरूममधले डबे आणून ठेवायचे. गिऱ्हाईक डबे विकत घेताना ते आडवे तिडवे कसेही ठेवतात ते व्यवस्थित ठेवायला लागतात. जे डबे ठेवायचे असतील त्याची एक यादी तयार होते. फेकायला झालेले डबे असतील त्या जागेवर दुसरे डबे आणून ठेवायचे असतातच याशिवाय विक्रीला गेलेल्या डब्यांच्या तिथली जागा पण रिकामी होते तर तेही यादीत लिहावे लागते. आता ही नाशिवंत डब्यांची कार्ट एके ठिकाणी ठेवायची व परत दुसरी कार्ट घेण्याकरता दुकानाच्या सुरवातीच्या आवारात यायचे. तिथून कोल्डरूम मध्ये जायचे व तिथले डबे स्टॅडमध्ये ठेवण्याकरता घ्यायचे. तिथेही नाशिवंत मालाचे दिनांक तपासून तेही फेकून द्यायचे. आता अश्या रितीने सर्व डबे व्यवस्थित स्टंडमध्ये लावून ती कार्ट परत जागेवर नेऊन ठेवायची.




आता दुसरी यादी बनवावी लागते. या यादीत उरलेले डबे किती शिल्लक आहेत याचा आकडा लिहून दिवसभरात आपल्याला किती डबे तयार करायचे  आहेत  याचा आकडा लिहायचा. हा जो आकडा आहे त्याचे पण एक गणित आहे. प्रत्येक पदार्थ दिवसभरात किती शिलकीत पाहिजे याचे प्रमाण ठरवून दिले आहे. फेकलेले डबे व रिकाम्या जागी डबे ठेवून झाल्यावर कोल्डरूम मध्ये किती डबे शिल्लक आहेत याचा आकडा लिहून त्यानुसार ठरवून दिलेल्या प्रमाणापैकी किती डबे बनवावे लागतील याचा आकडा लिहायचा. उदा. क्लब सँडविचचे प्रमाण ८ आहे आणि कोल्डरूम मध्ये ४ डबे शिल्लक असतील तर ४ डबे बनवावे लागतील. यामध्ये सुद्धा दिनांक बघावे लागतात. शिलकीमध्ये ४ डबे आहेत आणि २ डबे जर उद्या बाद होणार असतील तर ४ डबे बनवावे लागतील. या यादीमध्ये अनेक प्रकारची सलाड व सँडविचेस असतात. शिवाय पिझ्झेही असतात. बनाना व चॉकलेट पूडींगही असते. एकूण किती पदार्थांचे डबे बनवायचे याची यादी तयार झाली की आता तिसरी यादी बनवावी लागते.




या यादीमध्ये सँडविचेस बनवायला जे मांस लागते ते किती औंस लागेल हे लिहावे लागते. प्रत्येक सँडविच करता किती औंस मांस घालायचे हे
ठरवलेले आहे. म्हणजे सँडविचचा प्रकार आणि त्यापुढे त्याला लागणाऱ्या मांसाचा आकडा लिहायचा. उदा. टुस्कान टर्कीकरता २ औंस मांस
लागते आणि २ सँडविचेस बनवायची असतील तर ४ औंस मास लागेल. ही यादी मांस विक्रीकरता ठेवलेले असतात त्यांच्याकडे द्यावी लागते.
 या यादीत सँडविचला लागणारे चीझही यादीही द्यावी लागते. मांस व चीझ विक्रीकरता जो विभाग आहे तो आमच्या बाजूलाच आहे. त्याकरता लांब जावे लागत नाही. वेगवेगळ्या प्रकारचे मांस व वेगवेगळ्या प्रकारचे चीझ यांनी मिळून सँडविच बनतो. सँडविच बनवण्याकरता ग्रीन लिफ लेट्युसही लागते त्याकरता आम्हाला फ्रेश फूड विभागात जावे लागते आणि त्याचा आकडाही तिथे
असलेल्या चार्टमध्ये लिहावा लागतो.

कच्चा माल आणण्याकरता आता आम्हाला फ्रीजरमध्ये जावे लागते. त्याची एक छोटी यादी करून कोट टोपी व हातमोजे घालून जायचे. जाताना नाशिवंत डब्याची कार्ट घेऊन जायचे. आधी ही कार्ट तिथे असलेल्या कचरापेटीत रिकामी करायची व तीच कार्ट घेऊन फ्रीजर मध्ये जायचे.  फ्रीजरमध्ये सँडविच बनवण्याकरता ब्रेड असतात ते आणावे लागता. शिवाय यादीत पिझ्झे बनवायचे असतील तर त्याचे बेस आणायचे. शिवाय व्हॅनिला व चॉकलेट पूडीग चे डबे आणि इतर सर्व यादीनुसार आणावे लागते.  तिथून आले की कच्चा माल ओट्यावर काढून ठेवायचा व कार्ट जागेवर नेऊन ठेवायची.




माझी व कार्मेनची कामावर येण्याची वेळ यामध्ये खूप अंतर नसल्याने ही सुरवातीची कामे आम्ही दोघी मिळून करतो.  विकी मात्र पहाटे ६ ला येते. मी ८ ला व कार्मेन साडे आठला येते. मी सर्व नाशिवंत डबे फेकते व कोल्डरूम मधले डबे आणून ठेवते. तोवर कार्मेन आली की ती यादी बनवते. कामाला सुरवात करताना ओटा साबणाचा फवारा मारून ओल्या फडक्याने पुसून घ्यावा लागतो  व रिकामे वेगवेगळ्या आकाराचे डबेही आणून ठेवायला लागतात त्याची एक वेगळी खोली आहे. तिथे मोठमोठाले बॉक्स असतात त्यातले लागतील तेवढे डबे काढून आणायचे. एकूणच या सर्व कामांकरता आमच्या इकडून तिकडे तिकडून इकडे बऱ्याच फेऱ्या होतात.  आम्ही खालील पदार्थ बनवतो.

सलाड -
- चिकन
-पोर्क
-एग
-टूना
- पिमंटो चीझ
- हॅम
बनाना व चॉकलेट पूडींग
चीझ केक (ब्लू बेरी व चेरी यांचे टॉपिंग) सलाडमध्ये २ प्रकारचे डबे असतात एक मोठा व एक लहान.

सँडविचेस
- चिकन सलाड
- एग सलाड
- रूबेन
- क्लब विथ पोटॅटो सलाड
- हॉट डॉग
- ३ पॅक काँबो
- टुस्कान टर्की
- बफेलो क्लब
- बीचवूड हॅम
- टेरीयाकी
- रोस्ट बीफ
- टर्की
- चिकन ब्रेस्ट
- हॅम
याशिवाय फ्रेश भाज्यांचे सलाड यामध्ये गार्डन, चेफ व फ्राईड चिकन. यामध्ये लहान व मोठा आकाराचे चोकोनी उथळ डबे असतात. पिझ्झामध्ये चार प्रकार म्हणजे चीझ, सुप्रीम, पेपरोनी आणि पेपरोनी आणि सॉसेज

पुढील भागात पदार्थ कसा बनवला जातो व त्यावर काय काय सोपस्कार होतात ते पाहू.


क्रमश: ---

by rohinivinayak (noreply@blogger.com) at September 09, 2016 03:27 PM

Lakshmi Sharath

A road trip to Jog Falls on the Renault Lodgy

A road trip to Jog Falls Karnataka

There are five ingredients that make for a great road trip – fantastic weather, great company, good food, interesting sights and finally, an awesome car. And I am lucky to have them all. The monsoons come calling and it seems like the ideal time to head out to Jog Falls Karnataka.

Western Ghats monsoon, Jog Falls Karnataka , road trip

Monsoon is my favourite time for a road trip

The forests are kissed by the rains, the wet breeze nudges your cheeks, the meandering damp roads beckon- it seems like a sign from the universe to soak in the moment.

Renault Lodgy

The Renault Lodgy is a powerful MPV and is ideal for a family holiday

And so, when a shining brand new Renault Lodgy, glowing in shades of red lands at my door step, all I want to do is to take her out for a spin to my favourite destination – the Western Ghats ! Our destination was the Jog Falls Karnataka.

travel, road trip, monsoons, mist, western ghats, Jog Falls Karnataka

Mist and monsoons go hand in hand

There is something about a road trip in the monsoons. Nature wears her best coat of paint and everything around me looks afresh. As a child, I have always loved road trips. Although I lived in Madras, now Chennai, my grandfather had coffee estates in Chikmagalur and Saklespur and every holiday we used to head out to the mountains. Growing up in a joint family , we were always travelling with cousins in tow and every holiday was like a picnic. Years later, I am reliving the experience on this trip, travelling with my uncle, aunt, cousin and the spouse as well.

Road trip, Renault Lodgy

On the road with Lodgy is like a picnic always

The Renault Lodgy is an ideal family car or perfect for a large group of friends. Stylish, comfortable with plenty of leg space, this is an eight seater MPV with six gears, tilt steering and it definitely makes heads turn as we cruise on the highway. Driving at over 100 kmh we head out of Bangalore  towards Shimoga, Sagar and Jog Falls Karnataka. But I have always realized that road trips have no real destination. The journey is the destination.

Road trip Karnataka Western Ghats Renault Lodgy, Jog Falls Karnataka

Rice fields look all lush and green

And as we move on,  the wheels take us through highways, muddy roads, rugged terrains, detours and dead ends. We cross fields and forests, lakes and waterfalls.  Detours especially make for great journeys and I love taking them.

Road Trip, Karnataka , Western Ghats, Renault Lodgy, Jog Falls Karnataka

Colourful sunflower fields beckon us

And the Renault Lodgy  takes us to see pretty sunflower fields and cascading waterfalls. It even fits into a small rugged lane surrounded by sunflowers nodding in the breeze. But the rains come calling soon.

rioad trip, karnataka, renault lodgy

On the road with Lodgy

As we romance the monsoons, here are some glimpses of the wet and wild along the way.

Karnataka, road trip, Western Ghats, Renault Lodgy, Jog Falls Karnataka

The Western Ghats in mist and rain

Western Ghats, Karnataka , road trip, Renault Lodgy

Lush and green, the forests love the rains

Road Trip, Karnataka, Western Ghats

The forests are dark and mysterious

My dazzling red Lodgy paints a pretty picture – a diva on the streets. Sophisticated, sturdy and stylish, it has a glossy front grille with chrome satin garnish. Plush interiors add to the comfort. And the fog lights lead us through the mist as visibility drops.

Jog Falls, Road trip, travel, Renault Lodgy, Jog Falls Karnataka

And finally we are at our destination – Jog falls

 The car is sturdy even on wet roads as it is a different experience driving in the monsoons. Long drives need a lot of comfort. The 8 seater MPV has plenty of leg room to stretch or you can like us fold the rear seats and stock it with food packets. 

travel, road trip, lodgy

Fun on the road

 Family travel is fun. Laughter echoes through the woods. We sing, we tell stories, we picnic in the woods and lose ourselves in the beauty of nature around us. We stop at small towns and the car stands out stylishly. We buzz past fields and forests

Food, road trip, Karnataka, Renault Lodgy

Thatte Idly in a local eatery with vadai

No road trip is complete without stopping for coffee and tea and binging on local food. Thatte idli, a speciality here which is flat and soft is served with chutney while we devour masala dosais.

Road trip, travel, food

Masala dosai and vadai..my favourites

travel, food, road trip, karnataka

Food is the main essence of a road trip

And finally we are at our destination at Jog Falls Karnataka. The rains tumble down. The River Sharavati flows around us. The mountains are wrapped in mist. Dark rain clouds surround us

Jog Falls Karnataka,Monsoons, Sharavati, Western Ghats, road trip, Renault Lodgy

Colours of the Sharavati

Kayak, sharavati, western ghats

Kayaking in the waters

And later up in the hills, it forms the mighty Jog Falls, which is today shrouded by mist. We soak in the rain, go kayaking, take a boat to the islands and listen to the sounds of the forest.

Sharavati, boat ride, river, western ghats

Island hopping in Sharavati

Our little cottage in the woods overlooks the vast expanse of the backwaters of the River Sharavati that has been dammed at Linganamakki. The earth is wet and the forests are refreshed.

Road trip, Renault Lodgy, travel

My little cottage in the woods

Jog or Gersoppa Falls formed by the Sharavati is nestled in the Western Ghats in Uttar Kannada and is best viewed during monsoons. The mist brings in the magic as we see the second highest plunge waterfall in India dropping from a height of 830 feet.

Jog Falls Karnataka Mist ,karnataka , road trip, Renault Lodgy

Misty Jog Falls

Cascades form from the mountains and I love the local names given to the four of them. The king is the Raja, plunging in one sheer column but it meets Roarer half way who creates a lot of noise. Rocket is ideally named as it shoots down from the mountains but it is Rani, who looks elegant in her white coat of foam.

Jog falls Karnataka , Western Ghats

Curtains of white tumble down

When the waters of the Sharavati are released from the neighbouring dams, the four of them thunder down, forming a formidable curtain of white. But we are not so lucky. The mist has wrapped them in its fold but the Jog Falls Karnataka still presented a lot of drama.

Jog Falls Karnataka, Road trip, Karnataka, western ghats

The view from the Forest Department Bungalow

Jog Falls Karnataka , Western Ghats

A lone cascade in the greenery

Meanwhile the Lodgy is getting a fresh wash from the rains as it has taken us over 400 kms from Bangalore. Family holidays are so relaxing. We walk in the rain, go on boat rides, watch the rains and binge on goodies.

A journey into the forest, Jog Falls Karnataka, Western ghats

A journey into the forest

We lose ourselves in the beauty around us. Conversations cease as we listen to the sounds of silence .

Monsoons, Western Ghats, Karnataka

Monsoons in Western Ghats is a must do experience

I am in no mood to leave but every journey has to end. And we are back on the highway, heading back to Bangalore. But given a chance, I would love to go back to being in the lap of nature again.

road trip, karnataka

Dark and mysterious. the roads take us back home

This post was written in partnership with Renault Lodgy for the launch of their new #lodgyworldedition

Love road trips ? Here are some posts

On a road trip in Bali exploring temples and cultures 

On a road trip from Dublin to Cork

On a road trip to Valparai

On a road trip in Amritsar

 

 

 

 

 

 

 

The post A road trip to Jog Falls on the Renault Lodgy appeared first on Lakshmi Sharath.

by Lakshmi Sharath at September 09, 2016 11:54 AM

संजय सोनवणी (Sanjay Sonawani)

अँट्रॉसिटी कायदा सर्वांसाठीच लागू करावा

News published in daily Punyanagari, page 16 (Pune Edition)

अँट्रॉसिटी कायदा सर्वांसाठीच लागू करावा

संजय सोनवणी यांचे मत


राहू : प्रतिनिधी

भारतीय राज्यघटना सर्व नागरिकांना समान मानते, समान अधिकार देते. अगदी अस्पृष्यतेच्या विरुद्ध असलेला नागरी अधिकार संरक्षण कायदाही केवळ कोणा एका जाती/जमातीच्या संरक्षणासाठी नसून तो सर्वांनाच सारखा लागू आहे. परंतू अनुसुचित जाती/जमातींसाठी लागू केलेला अँट्रॉसिटी कायदा मात्र अनुसुचित जाती व जमातींनाच उर्वरित समुदायांपासून संरक्षण देतो, पण एकमेकांतर्गत होणा-या त्याच प्रकारच्या गुन्ह्यांत मात्र वापरता येत नाही.

म्हणून हा कायदा विषमतामुलक तर आहेच पण जातीव्यवस्थेला खतपाणी घालणारा, भारतीय नागरिकांना दुभंगणारा व घटनेच्या कलम १७ चे उल्लंघन करणारा आहे. अत्याचाराची व्याख्या केवळ एखाद्या समाज विशेषासाठी लावता येत नसून ती सर्वच मानवी समाजांसाठी केली जाणो आवशय़क आहे.

त्यामुळे या घटनाविरोधी कायद्याचा सरकारने तत्काळ फेरविचार करावा व हा कायदा कोणातही भेदभाव न करत सर्वच समाजासाठी लागू करावा. तसे होत नसेल तर हा घटनाविरोधी कायदा रद्द करावा अशी मागणी स्वर्ण भारत पक्षाचे अध्यक्ष संजय सोनवणी यांनी केली. या संदर्भात आपला पक्ष सर्वोच्च न्यायालयातही धाव घेणार असून तशी तयारी सुरु झाल्याचे त्यांनी सांगितले. अनुसुचित जाती/जमातींविरुद्ध अत्याचाराच्या वाढत्या प्रमाणाची चिंता केलीच पाहिजे. परंतू ज्या पद्धतीने हा कायदा १९८९ मध्ये बनवण्यात आला व त्यात नंतर भर घातली गेली यात समानतेचे घटनात्मक तत्व लक्षात घेतले गेले नाही. घटनेच्या कलम ३५ अंतर्गत असा विषमतेचा अंगिकार करणारा कायदाच बनवण्यात येत आहे, हेही लक्षात घेतले गेले नाही.

आर्टिकल १४ अन्वये घटनेने प्रत्येक भारतीय नागरिकाला कायद्याच्या नजरेत सर्व समान असतील ग्वाही दिली आहे. पण अँट्रॅसिटी कायद्यान्वये घटनेचे हे मुलतत्वच उध्वस्त होते. या कायद्यानुसार विशिष्ट समाजघटकांच्या विरुद्ध उर्वरित समाजघटकच अत्याचार करू शकतात हे अघटनात्मक, अविवेकी गृहितत्व आहे.

अँट्रॅसिटी कायद्यांतर्गत संरक्षण लाभलेले मात्र एकमेकांविरुद्ध झालेल्या अत्याचाराच्या घटनांची या कायद्यांतर्गत तक्रार करू शकत नाहीत हे कोणते समान न्यायाचे तत्व आहे असा प्रश्नही संजय सोनवणी यांनी विचारला.

by Sanjay Sonawani (noreply@blogger.com) at September 09, 2016 02:32 AM

September 08, 2016

युनिक फीचर्स - Unique Features & News Pvt. Ltd.

इरोम शर्मिला नावाचे प्रश्नचिन्ह! - राजेश्‍वरी देशपांडे

नव्या सरकारच्या ‘आजादी के सत्तर साल’ साजरे करण्याच्या उत्साहाला गालबोट लावणारी गंभीर प्रश्नचिन्हे या वर्षीच्या स्वातंत्र्यदिनाच्या आगेमागे काश्मीरपासून मणिपूरपर्यंत आणि गुजरातमधील उनापासून तर उत्तर प्रदेशातील मुझफ्फरनगरपर्यंत सर्वत्र उगवली आहेत. त्यातलेच एक ठळक प्रश्नचिन्ह म्हणजे इरोम शर्मिला. तिचे जगावेगळे उपोषण आणि ते सोडतानाचे मुख्यमंत्री बनण्याचे स्वप्न पाहणारे तिचे (तितकेसे जगावेगळे नसणारे) राजकारण. यंदाच्या नऊ ऑगस्टच्या हुतात्मादिनाच्या मुहूर्तावर इरोम शर्मिला यांनी आपले सोळा वर्षांचे उपोषण सोडले आणि निवडणुकीच्या राजकारणात सहभागी होऊन अफ्स्पा (AFSPA) नावाच्या काळ्या कायद्याविषयीचा आपला निषेध सुरू ठेवण्याचे ठरवले.
इरोम शर्मिलाच्या या आकस्मिक निर्णयासंबंधीची चर्चा स्वातंत्र्योत्तर भारतातल्या लोकशाही राजकारणाविषयी आणि भारतातल्या राज्यसंस्थेच्या कामकाजाविषयीची काही गंभीर प्रश्नचिन्हे अधोरेखित करते. त्या प्रश्नांचा (पुन्हा एकदा) ऊहापोह करणारा लेख.

by gauri at September 08, 2016 11:03 AM

अनुभव सप्टेंबर २०१६

अनुभव : सप्टेंबर २०१६ — मुखपृष्ठ
(मुखपृष्ठचित्र : चंद्रमोहन कुलकर्णी)

अनुक्रमणिका —

नमन - सुहास कुलकर्णी
खिडकी - सुशील शुक्ल

लेख :
एक होते रझा - दीपक घारे
जिगरबाजांची दुनिया - प्रीति छत्रे
सामाजिक कुंपणाची ऐशीतैशी - गुरुदास नूलकर
मॅगसेसे सन्मान चपराकीसह! – प्रशांत खुंटे

सदरं :
धांडोळा – इरोम शर्मिला नावाचे प्रश्नचिन्ह! - राजेश्वरी देशपांडे
उत्तरांच्या शोधात – प्रयत्न; छोटे, पण आशादायी - कौस्तुभ विकास आमटे
मराठी बिग ब्रँड्स – निर्लेप : स्वयंपाकघरातील क्रांतीची कथा - आनंद अवधानी
हटके भटके – शोध सर्वव्यापी ‘डॉपलर’चा - निरंजन घाटे
व्हॉट्सप 'चाट' – श्रीकांत बोजेवार

ब्लॉग्जकट्टा : डॉ. नंदू मुलमुले | सौरभ पाटील

शिफारस
अखेरीस - गौरी कानेटकर
•••••

वर्गणीसाठी संपर्क : मंगेश - 9922433614
(अनुभव PDF वरही उपलब्ध)
PDF अंकासाठी संपर्क : anubhav.pdf@gmail.com

by gauri at September 08, 2016 10:49 AM

झाले मोकळे आकाश

आयता (आणि सुशिक्षित) बाप्पा

    पुण्यात दर वर्षी पर्यावरण पूरक बाप्पा बनवण्याच्या ढिगाने कार्यशाळा होतात, पण आजवर मला त्यातल्या एकाही ठिकाणी जायची बुद्धी झालेली नाही. माकडाच्या घरासारखं दर वर्षी घाईघाईने बाप्पा बनवतांना मी ठरवते, की पुढच्या वर्षी नक्की कार्यशाळेला जायचं, तंत्र शिकून घ्यायचं, आणि बाप्पाबरोबरच या विचाराचंही विसर्जन होतं. या वर्षी चक्क आमच्या सोसायटीमध्येच कार्यशाळा होती, पण मला यंदाही न जायला सबब होतीच. (अगदी खरं सांगायचं तर मला तितकं मनापासून जावंसंच वाटत नाहीये अशा कार्यशाळेत. मूर्ती बनवण्याचं तंत्र मला माहित नाही, कुणाला कधी बनवतांना पाहिलेलंही नाही. पण आपण जमेल तसा, बनवला – मोडला – परत बनवला असा चुकत माकत बनवलेला बाप्पाच जास्त आवडतोय. दर वेळी मी नव्या चुका करते आणि त्यातून आपण काहीतरी शिकतोय असा समज करून घेते. :) हा उगाचच अडमुठेपणा (आणि त्याहूनही शिकायचा कंटाळा) आहे, हे समजतंय. आपलं अडाणीपणा ग्लोरीफाय करणं चाललंय, हे कळतंय पण तरीही!), पण माऊची आजी जायला उत्सुक होती, वेळ, जागा पण तिच्या सोयीची होती. त्यामुळे तिचं नाव नोंदवलं, आणि या वर्षी आपण आजीने बनवलेला आयता बाप्पा बसवू या असं ठरवलं!

आजी कार्यशाळेला गेल्यामुळे बर्‍याच नव्या गोष्टी कळल्या: त्यांनी माती चाळून घेतली, जी मी नेहेमी घेत नाही. शिवाय, माती नेमकी किती घट्ट भिजवायची हे बघायला मिळालं. (पुरीच्या कणकेसारखी घट्ट!) अजून एक युक्ती म्हणजे हात, डोकं जोडतांना मधे टूथपिक किंवा छोटी काडी घातली म्हणजे ते जास्त पक्कं बसतं. नाही तर हात, डोकं करतांना मला नेहेमी टेन्शन असायचं तुटायला नको म्हणून. खेरीज, बाप्पाची बैठक करतांना पाय आणि धड कसं जोडायचं हा मला नेहेमी पडणारा प्रश्न. बाप्पाच्या गळ्यात रुळणारा मोठा हार, शेला, उपरणं असं करून मी पोट बर्‍यापैकी झाकून टाकते, म्हणजे तिथलं कन्फ्यूजन बघणार्‍याला कळत नाही. ;)  कार्यशाळेच्या पध्दतीत ते आधी नुसते पाय करून घेतात, मग त्यावर एक उभा दंडागोल ठेवतात. नंतर पोट मोठं करण्यासाठी (लंबोदर!) त्याला वरून अजून थर लावतात. हे जास्त सोपं आहे. मी बाप्पा बनवतांना टूथपिक वगळाता काहीही हत्यार वापरत नव्हते. साध्यासाध्या हत्यारांनी मूर्तीमधली सफाई कितीतरी वाढते. मूर्ती पूर्ण वाळेपर्यंत (साधारण ३ दिवस लागतात) रोज गार्डन स्प्रेयरने तिच्यावर पाणी मारायचं म्हणजे तडे जात नाहीत. (गार्डन स्प्रेयर नसेल तर रंगाच्या ब्रशने.)मूर्ती सावलीतच सुकवायची.




    रंगकामाच्या दिवशी मात्र आजी तिथे शिकायला गेली नव्हती. कारण मला विसर्जनानंतर मूर्ती विरघळल्यावर हीच माती पुढच्या वर्षी परत वापरायची होती, आणि तिथे ते नेहेमीचे रंग वापरणार होते. हे रंग पर्यावरणपूरक नाहीत. त्यांचा (विशेषतः सोनेरी रंगाचा) पाण्यावर तवंग येतो, माती परत वापरता येत नाही मग. आजीने मग पोस्टर कलर वापरून बाप्पा घरीच रंगवला.

    बोनस म्हणजे आजीचं पाहून माऊच्या कलाकार ताईला पण स्फूर्ती झाली. तिने पण आजीच्या मार्गदर्शनाखाली एक छोटा बाप्पा बनवला. त्यामुळे आमच्याकडे या वर्षी दोन दोन मस्त आयते आणि शिकलेले बाप्पा आले!


    बाप्पाच्या सजावटीसाठी फुलांची प्रभावळपण आजीने बनवली आहे. हिरव्या रंगासाठी करवंट्यांमध्ये गहू पेरले होते, पणत्यांमध्ये अळीवपण पेरले होते. नेमक्या किती दिवसात गहू येतील याची खात्री नव्हती, आणि अळीव किती दिवस चांगले दिसतील याची. पाच दिवसांमध्ये गव्हाचे अंकूर मस्त दिसायला लागले, ते सजावटीसाठी वापरले. अळीवाला पणत्यांमध्ये जागा थोडी कमी पडली. शिवाय पाच दिवसात ते जास्त मोठे झाले, वेडेवाकडे वाढले. त्यामुळे ते वापरले नाहीत. हे फायनल बाप्पा:




    बाप्पा मोरया! पुढच्या वर्षी मला हे सगळं अजून नीट शिकून घेण्याची बुद्धी द्या!!!

***
काल ही पोस्ट टाकली, पण मन भरलं नव्हतं. या वर्षी बाप्पाला नीट, पोटभर भेटायला मिळालंच नव्हतं अजून. आणि फोटो पण सगळे घाईघाईत काढले होते.  त्यामुळे समाधान वाटत नव्हतं. काल दुपारी संधी मिळाली. बाप्पा आणि मी निवांत भेटलो, गप्पा मारल्या, थोडे फोटो पण काढले. मग जरा बरं वाटलं. कालचे फोटो इथे आहेत :

https://goo.gl/photos/NzUkewyMmLtH9itm7



Add to Anti-Banner

by Gouri (noreply@blogger.com) at September 08, 2016 06:13 AM

September 06, 2016

प्रशासनाकडे वळून बघतांना -- Looking back at Governance

मागोवा (फीडबॅक) अर्थात् पूर्ण होणे वर्तुळाचे तरुण भारत 2 जून 2014  तरुण भारतमधून चित्रफीत इथे टाकावी.

by Leena Mehendale (noreply@blogger.com) at September 06, 2016 05:06 AM

September 05, 2016

रणजित पराडकर Ranjeet Paradkar (....रसप....)

सोबत

डोळ्यांत थांबली रात, अभोगी गात, ओल काळोखी पसरून सर्व संचिता, चालला रिता, रोजचा जोगी मोजून टाक पाउले, पान ओघळे, वाट अज्ञात येशील पुन्हा परतून, दु:ख घेऊन, ह्याच दारात डोहास प्यायला थेंब, अंतरी चिंब, सुन्न थिजलेला स्पर्शात जराशी आग, तरी ना जाग, उंबरा ओला अंगणी ठसे उन्मुक्त, कुणी अव्यक्त, झिरपला आत येईल पुन्हा परतून, दु:ख घेऊन, ह्याच दारात भिंतींस पुसटसे तडे, आणि पोपडे, एकटे सारे झोपेत हासती फुले,

by Ranjeet Paradkar (noreply@blogger.com) at September 05, 2016 11:00 AM

उनाडक्या

सासवडची यादवकालीन मंदिरे

सासवड तसं ऐतिहासिक गाव. इथे अनेक जुने पुराणे वाडे आहेत. पुरंदरेंची भली मोठी गढी आहे, सोपानकाकांची समाधी आहे, वीरगळ आहेत. गावच्या पाठीमागे भला मोठा पुरंदर त्याचा जोडीदार वज्रगडासह दिमाखात उभा आहे. ह्या सासवडाचा वारसा मात्र शिवकाळाच्याही आधी जातो तो थेट यादवकाळात. तत्पुर्वीचा त्याचा इतिहास मला ज्ञात नाही. खुद्द पुरंदर हा यादवकालीन किल्ला. गडावरील पुरंदरेश्वर आणि केदारेश्वर ही तत्कालीन मंदिरे त्याची अजूनही साक्ष देतात.

ह्याच सासवडात दोन यादवकालीन मंदिरे आहेत आणि पुरंदरच्या पायथ्याच्या पूर गावात एक. ही तिन्ही मंदिरे साधारण १३/१४ व्या शतकातली असावीत.

सासवडला कर्‍हेच्या काठावर सोपानकाकांचं समाधी मंदिर आहे आणि त्याच्याच पलीकडच्या बाजूला आहे ते संगमेश्वर मंदिर. पावसाळा सोडता कर्‍हा नदीला नगण्य पाणी असतं तेव्हा ती सहज ओलांडता येते मात्र पावसाळ्यात नदी अगदी फुफाटत वाहत असते तेव्हा संगमेश्वरला जायला थोड्या अंतरावरचा नदीपूल वापरावा लागतो.

संगमेश्वर मंदिर तसं उंचावर वसलेलं आहे. म्हणजे एक लहानसा कोट उभारुन त्यावर मंदिर बांधलेलं आहे. मंदिरात शिल्पं अजिबात नाहीत पण एकंदरीत मंदिराचं बांधकाम देखणं आहे. सभामंडप आणि गाभारा हे यादवकालीन शैलीत तर कळसाचा भाग हा नंतर पेशवेकालीन मराठा शैलीत बांधला गेला किंवा जीर्णोद्धारीत झाला. येथे नंदीमंडप नाही किंवा तो पूर्वीच भग्न झाला असावा. एक जुना भग्न नंदी मंदिराच्या आवारात दिसतोच. सभामंडपात पेशवेकाळात कधीतरी नव्या नंदीची स्थापना झालेली दिसते.

संगमेश्वर मंदिर



कर्‍हेच्या काठावरील संगमेश्वर
a


a

यादवकालीन सभामंडप
a

a

गर्भगृहाच्या प्रवेशद्वारावर डाव्या सोडेचा गणेश असलेली गणेशपट्टीका आहे.

a

मंदिराच्या बाह्य भिंतीवरील दगडी नक्षीकाम कमालीचं देखणं आहे. येथे असलेली शिल्पांची उणीव ही नक्षी भरुन काढते हे अगदी निश्चित,

a

a

a

a

a

मंदिराचे पेशवेकालीन कळस तर अतिशय सुंदर दिसतात. ह्याच कळसांवर विविध मूर्ती कोरलेल्या आहेत.

a

a


वटेश्वर मंदिर


यानंतर आमचा पडाव होता ते सासवडच्या वटेश्वर मंदिरात. ह्यालाच चांगावटेश्वर मंदिर असंही म्हणतात. हे तसं गावापासून थोडं दूर. सासवड पूर रस्त्यावर. गाव संपलं की साधारण दिडेक किमी अंतरावर. हे मंदिर पण कर्‍हेच्याच काठी, उंचावर. इथे नदीकाठी भरपूर झाडी आहेत आणि त्या झाडीत भरपूर मोर विहरताना दिसतात.

ह्या मंदिराचा बाह्यभाग हा संगमेश्वर मंदिरासारखाच. दगडी सभामंडपावर केलेलं कळसांचं विटांचं बांधकाम हे मराठा शैलीतलं. मात्र मंदिराच्या सभामंडपातल्या भिंतींवर विविध प्रकारची शिल्पं आहेत ते येथलं वैशिष्ट्य.

मंदिराचा दर्शनी भाग.

a

स्तंभांवरील शरभ

a

येथे एका स्तंभावंवर दोन ठिकाणी महिषासुरमर्दिनीची शिल्पे आहेत. हाती शस्त्र घेऊन दुर्गा महिषाचा संहार करतेय. वध होत असताना महिष आपले महिषरुप टाकून धडातून प्रकट होताना दिसतोय.

a

a

शरभ आणि अश्व

a

गजाबरोबर असलेलं हे शिल्प गेंड्याचं का रानडुकराचं हे मला नीटसं कळत नाहीये.

a

ताक घुसळणारी स्त्री
a

नर्तक
a

सुबक नक्षीकाम
a

शाखामृग
a

कुस्तीगीर आणि नर्तक

a

अजून काही शिल्पे

a--a

a--a


मंदिराच्या सभामंडपातील स्तंभांवरच उपरोक्त शिल्पे आहेत. सभामंडप आणि गर्भगृहाच्या मध्ये अंतराळ आहे.

मंदिराचा अंतर्भाग

a

अंतराळ व गाभारा

a

वर सांगितल्याप्रमाणेच मंदिराचा बाह्यभाग हा संगमेश्वरासारखाच आहे. पेशवेकालीन कळस मात्र हल्लीच सोनेरी रंगाने रंगवुन काढलेला आहे.

पेशवेकालीन कळस

a

मंदिराच्या बाह्यभिंती

a

a

मंदिरातून दिसत असलेले उडणारे मोर :)

a

चांगावटेश्वर मंदिर पाहून आम्ही निघालो ते पुरंदरच्या पायथ्याला असणार्‍या पूर गावात. ह्याच गावात आहे ते नारायणेश्वराचं सुरेख मंदिर.

पूरचा नारायणेश्वर

पूर गाव सासवडपासून तसं १०/१२ किमी अंतरावर. गावात जाताना पुरंदर किल्ला सतत नजरेसमोर राहात असून जवळजवळ येत असतो. ह्याच गावात आहे नारायणेश्वराचं सुंदर देऊळ.
माझ्या अंदाजाप्रमाणे संगमेश्वर आणि वटेश्वरापे़क्षाही हे अधिक प्राचीन आहे. मंदिराच्या प्रवेशद्वारावरील शैव द्वारपालांवरुन हा निष्कर्ष काढता येतो.

ह्याही मंदिराच्या बाह्यभिंतीवर तसेच सभामंडपातही शिल्पे नाहीत. जी काही मोजकी शिल्पे आहेत ती मंदिराच्या प्रवेशद्वारावरील द्वारपालांच्या रुपात आणि गाभार्‍याच्या द्वारपट्टीकेवरील भैरवांच्या रुपात आणि ह्याखेदीज नटराज शिवाचे एकमेव शिल्प येथे आहे.

मंदिराचं आवार विस्तृत आहे. आवारातच एका ठिकाणी चपेटदान मुद्रेतल्या वीर मारुतीची मूर्ती ठेविली आहे. हा मारुती शिवकालीन आहे.

वीर मारुती

a

नारायणेश्वर मंदिर

a

काही भग्न स्तंभ आणि द्वारचौकट

a

द्वारचौकटीवर दोन्ही बाजूसं शैव प्रतिहारी आहेत. कडेच्या बाजूस असणार्‍या मूर्तीच्या हातात लआंबटसर अशी पिशवी दिसते. ह्याचा अर्थ हे मंदिराच्या बांधकामासाठी धन आणत आहेत असा होतो.


a


a

नटराज शिव

a

द्वारचौकटीवरील नक्षीकाम

a

सभामंडप हा पुष्कळ स्तंभांवर तोललेला आहे मात्र ह्या स्तंभांवर शिल्पे नाहीत शिवाय नक्षीसुद्धा नाही.

a

गर्भगृहाच्या दोन्ही बाजूस असलेले भैरव द्वारपाल अतिशय देखणे आहेत. एकाच्या हाती त्रिशुळ आणि डमरु आहे तर दुसर्‍याच्या हाती डमरु आणि नाग आहे.

a----a

a

a

गाभार्‍याचं कमळाच्या आकृतीत कोरलेलं नक्षीदार छत

a

मंदिराच्या दगडी बाह्यभिंती अतिशय सुंदर दिसतात. भिंतीत काही ठिकाणी देवकोष्ठे केलेली दिसतात पण ह्यात आज मूर्ती नाहीत.


a

a

a


ह्याच मंदिराच्या समोर रस्त्याच्या पलीकडे शेतात काही सतीशिळा दुर्लक्षित अवस्थेत पडलेल्या आहेत. त्यातली एक सतीशिळा तर कमालीची देखणी आणि वैशिष्ट्यपूर्ण आहे. ह्या सतीशिळेवर सतीचे चार हात कोरलेले आहेत. ह्याचा अर्थ चार वेगवेगळ्या वीरपत्नी येथे सती गेल्यात असा होतो. एकाच वीराच्या चार पत्नी सती जाणे हे संभवनीय नाही.
सतीच्या हातांखाली युद्ध करण्यार्‍या वीराचा प्रसंग कोरलेला आहे. व त्याचे खाली चार वीरपत्नी प्रार्थना करताना दाखवलेल्या आहेत. सर्वात खालच्या प्रसंगात चितेवर बसून सती जाणार्‍या स्त्रीचा प्रसंग कोरलेला आहे. व सर्वात वरच्या पट्टिकेवर ह्या स्त्रीया कैलासास जाऊन शिवलिंगाची आराधना करताना दाखवलेल्या आहेत.

a

ह्याच सतीशिळेच्या जोडीला वीरमारुतीची एक मूर्ती आहे.

a

ह्याच्या समोरच शेतात असलेली एक दुर्लक्षित सतीशिळा.

a

ही झाली सासवडच्या काही प्राचीन मंदिरांची थोडक्यात ओळख. अजूनही काही प्राचीन मंदिरे ह्या परिसरात असतील. थोडा शोध घेतला पाहिजे. पण सासवडच्या आसपासचा परिसर हा प्राचीन अवशेषांनी अगदी वेढलेला आहे. ह्याच्या आसपासच्या नाझरे, माळशिरस, नायगाव ह्या लहानशा गावांमध्ये असणारे कित्येक वीरगळ, सतीशिळा, काही मोडलेली मंदिरे, काही अजूनही शाबूत असणारी पण मूळचे सौंदर्य हरवलेली मंदिरे मी हिंडून पाहिली आहेत त्याबद्दल पुन्हा कधीतरी.


by सागर बोरकर (noreply@blogger.com) at September 05, 2016 10:12 AM

स्मृति

४ सप्टेंबर २०१६

आजच्या आनंदी दिवसाला कालपासूनच सुरवात झाली होती. आज मला कामावर सुट्टी असल्याने म्हणजे ती मिळाल्याने मी कालपासूनच रिलॅक्स मूड मध्ये होते. संध्याकाळी कामावरून आल्यावर  विकतचेच आणलेले थोडे खाल्ले आणि रात्रीला कारल्याची कडू पण आवडीची भाजी केली. काल अचानक एक चांगला मराठी चित्रपट पाहिला. यातली गाणी कधीच कुठे ऐकलेली नाहीत. चित्रपटाचे नाव आहे " गंगेत घोडं न्हालं " गदिमांनी लिहिलेली आणि सुधीर फडके यांनी स्वरबद्ध केलेली गाणीही छान आहेत.


आजचा रविवारचा कार्यक्रम ठरवला होता तो म्हणजे ऍशविल मध्ये असलेल्या भारतीय उपहारगृहात जेवायचे आणि संध्याकाळी आमच्या शहरातल्या ऍपल फेस्टीवला जायचे. आज हवा छानच होती. भारतीय जेवणही छान होते. ऍपल फेस्टीवलला मजा आली. तिथे मी २ कानातले घेतले. मला खूपच आवडून गेले. तिथले म्युझिक, निरनिराळे लावलेले स्टॉल बघताना खूप मजा वाटत होती. तिथेच माउंटन फेस्टीवलचाही स्टॉल होता तिथे तिकिटे घेतली. पुढच्या १५ दिवसात हा फेस्टीवल आहे. मागच्या वर्षीही आम्ही ऍपल फेस्टीवलला गेलो होतो.  इथे आज एक वेगळाच स्टॉल बघायला मिळाला तो म्हणजे काचेचे निरनिराळे काहीतरी बनवून टेबलावर  मांडून ठेवले होते. त्यात एक बदक तर खूपच सुंदर होते. काही फोटोज घेतले.
उद्या कामाला जाउच नये असे वाटत आहे  पण जायला तर हवेच.

एकूण काल रात्रीपासून जो रिलॅक्स मूड होता तो संपला आता. विनायक मात्र अजुनही रिलॅक्स मूड मध्ये आहे. लेबर डे विकेंडची त्याला सुट्टी आहे ना !


 कालपासून सुरू झालेला ऍपल फेस्टीवल उद्या संपेल पण  गेल्या आठवड्यात आमच्या कडे सुरू झालेला मटकी

 फेस्टीवल मात्र पुढच्या आठवड्यात संपेल. मागच्या आठवड्यात आम्हाला गेल्या १५ वर्षात मटकी खायला मिळालेली नव्हती, ती आम्हाला इंडियन स्टोअरमध्ये मिळाली आणि ती सुद्धा मोड आलेली. मग मोह आवरेना. खूप घेतली. म्हणून आम्ही "मटकी फेस्टीवल" असे नाव दिले आहे.









by rohinivinayak (noreply@blogger.com) at September 05, 2016 02:01 AM

September 04, 2016

रानमोगरा

प्रणाम युगात्म्या

प्रणाम युगात्म्या
            १९८० चे दशक उजाडेपर्यंत लढाऊ किसान किंवा लढवैय्या शेतकरी हे शब्दच निरर्थक होते. इतिहासात आपण कितीही मागे जाऊन बघितले तरी कोणत्याही कालखंडात भारतीय शेतकरी त्याच्यावर होणार्‍या अन्यायाविरुद्ध कंबर कसून साक्षात महाकाली दुर्गेचा अवतार धारण करत होता, अशा काही पाऊलखुणा आढळत नाहीत. अगदी शेताच्या बांधावर राजसैन्याच्या घनघोर लढाया व्हायच्या तेव्हाही तो त्या लढायांकडे मुक बधिरतेने निर्विकार चेहरा करूनच बघत राहायचा. शेतकर्‍याला पक्के ठाऊक होते की, राजे असो, पेशवे असो, मोगल असो किंवा डाकू-लुटेरे असो, हे सारे विजयानंतर आपल्याकडे शेतसारा वसूल करायला किंवा धान्याची लूट करायलाच येणार आहेत. ह्या लढाया म्हणजे शेतसारा वसूल कोणी करायचा याचा रीतसर परवाना मिळवण्यासाठीच असतात. ज्याला आपले म्हणावे असे यांच्यापैकी आपले कोणीच नाहीत.

 

               कितीही अन्याय, अत्याचार झालेत तरी त्याविरुद्ध एक शेतकरी म्हणून निखळ शेतीच्या प्रश्नाच्या सोडवणुकीसाठी शेतकरी पेटून उठला, त्याने राजसत्तेविरुद्ध बंड पुकारले असे उदाहरणच शेतीच्या इतिहासात सापडत नाही. त्याऐवजी दोन्ही हात जोडून अदबीने उभा राहणारा शेतकरी मात्र इतिहासाच्या प्रत्येक पानावर पाहायला मिळतो. साने गुरुजींनी शेतकर्‍यांना लढण्याची प्रेरणा देताना लिहिले,

आता उठवू सारे रान, आता पेटवू सारे रान
शेतकर्‍यांच्या राज्यासाठी, लावू पणाला प्राण

              पण त्या कवितेची शेतकर्‍यांनी दखलच घेतली नाही. शेतकरी उठले नाहीत, रान पेटले नाही आणि अन्यायाविरुद्ध लढण्यासाठी कुणी प्राणही पणाला लावले नाहीत. तसे पाहिले तर शेतकर्‍यांचा इतिहासच तसा फार चांगला नाही. ज्यांनी ज्यांनी शेतकर्‍यांना लुटायचा प्रयत्न केला त्यांनी त्यांनी यश मिळवले. पण ज्यांनी शेतकर्‍यांच्या बाजूने लढायचा प्रयत्न केला त्यांच्या खांद्याला खांदा लावून लढायला शेतकरी कधीच समोर आला नाही. कदाचित त्यामुळेच शेतकर्‍यांची बाजू घेऊन लढण्यापेक्षा शेतकर्‍यांना लुटून जगणार्‍या व्यवस्थेत सामील होऊन आपला निहित स्वार्थ साधून घेणे सगळ्यांना जास्त सोयीचे आणि परिणामकारक वाटले असावे, असा अंदाज बांधणे भाग पडत आहे.

 

                शेतकर्‍यांची कड घेऊन लढणारे शोधायला आपण इतिहासात कितीही मागे गेलो तरी सरते शेवटी बळीराजावर जाऊन थांबतो. खरे तर बळीराजा हा शेतकर्‍यांचा निखळ राजा नव्हताच. तो शोषित जनतेचा, सामान्य रयतेचा राजा होता. बळीराजाच्या राज्यात प्रजा सुखी होती. शेतकरी हाही त्याच प्रजेचा एक घटक असल्याने तोही सुखी होता. शेतकर्‍यांप्रती चांगला न्याय देणारा बळीराजा व्यतिरिक अन्य कोणी राजाच झाला नसल्याने बळीराजा हाच शेतकर्‍यांना आपला राजा वाटतो. आजही “इडा पिडा टळू दे, बळीचे राज्य येऊ दे” अशी शेतकर्‍यांच्या घराघरात प्रार्थना केली जाते. पण नुसतीच प्रार्थना केली जाते, मनोभावना व्यक्त केली जाते. बळीचे राज्य संपल्यानंतर पुन्हा बळीचे राज्य यावे यासाठी मात्र शेतकर्‍यांनी काही प्रयत्न केले होते, याचा मागमूसही इतिहासात सापडत नाही.     बळीराजानंतर शेतकर्‍याच्या कैवार्‍याचा शोध घेण्यासाठी गाडी पुढे काढली तर गाडी अधेमधे कुठेच थांबत नाही. गाडी थेट म. ज्योतिबा फुले यांच्यानावाजवळ येऊन थांबते. म. फुले हे शेतकर्‍यांचे दैवत. शेतकर्‍यांच्या बाजूने त्यांनीच व्यवस्थेवर पहिला आसूड उगारला. शेतीचे प्रश्न चव्हाट्यावर आणण्यासाठी अनेक हालअपेष्टा सोसून त्यांनी आयुष्य खर्ची घातले पण अत्यंत खेदजनक बाब ही की शेतकरी मात्र म. फ़ुलेंच्या बाजूने उभा राहिला नाही. म. फ़ुलेंच्या खांद्याला खांदा लावून त्यांना नैतिक बळही पुरवले नाही. ज्योतिबांना एकाकी झुंज द्यावी लागली. अगदी सावित्रीबाईच्या अंगावर घाण फेकण्यात आली तरीही शेतकरी सावित्रीबाईच्या बचावासाठी सरसावला नाही, बंड करून उठणे ही तर फारच दूरची गोष्ट झाली.

१९७० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात पाहिल्यांदाच एक चमत्कार पाहायला मिळाला. शरद जोशींच्या रूपात एक झंझावात आला. इतिहासात जे कधीच घडले नव्हते ते पहिल्यांदाच घडले. लाखो शेतकरी शरद जोशींच्या खांद्याला खांदा लावून रणात उतरले. “कुत्र्याची शेपटी सरळ होईल पण शेतकरी संघटित होणार नाही” हा सार्वत्रिक समज तोंडघशी पाडत शेतकर्‍यांची संघटना स्थापन झाली. शेतीच्या प्रश्नावर कधीही शेकडोच्या संख्येत सुद्धा जमा न होणारा शेतकरी समाज लाखांच्या संख्येने गोळा व्हायला लागला. रस्ता रोको, रेलरोको, गावबंदी सारखे अस्त्र उगारून व्यवस्थेला सळो की पळो करून सोडू लागला. पुरुषच नव्हे तर महिलासुद्धा आंदोलनाचे नेतृत्व करायला पुढे सरसावल्या. चांदवडच्या अधिवेशनात ३ लक्ष शेतकरी महिलांची उपस्थिती, हा तर खरोखर चमत्कारच होता. त्यावेळी सर्वांच्या मनात एकच भावना होती,


सरकारच्या धोरणापायी छक्केपंजे आटले
बरं झालं देवा बाप्पा, शरद जोशी भेटले

              निखळ शेतीच्या प्रश्नावर ज्याच्या मागे शेतकरी समाज आपापल्या जाती-धर्माचे कडे झुगारून उभा राहिला की ज्यामुळे त्याला शेतकर्‍यांचा नेता म्हणावे, असा शेतकरी नेता एकच आणि तो म्हणजे शरद जोशी. आज शरद जोशी नसताना त्यांच्या पश्चात त्यांचा ८१ वा जन्मदिवस साजरा करण्याचा हा पहिलाच प्रसंग. आजवर या द्रष्ट्या शेतकरी नेत्याची पहिली जयंती उत्साहात साजरी करणार्‍यांना हा जन्मदिवस शोकविव्हळ वातावरणात साजरा करावा लागणार आहे. या वेळेस उत्साह आणि आनंदाऐवजी प्रत्येकाच्या डोळ्यात अश्रूच तरळणार आहेत आणि शेतकरी कार्यकर्ते सांडुभाई शेख यांच्या कवितेच्या ओळीच प्रत्येकाच्या मुखातून बाहेर पडणार आहेत.

हे ब्रह्मा, विष्णू, पांडुरंगा, तुम्हाला काय कमी सांगा
अमुचे शरद जोशी काका, अम्हाला देऊनी टाका

          शरद जोशींवर जिवापाड प्रेम करणारे, त्यांच्या एका शब्दावर स्वत:चा प्राण धोक्यात घालून आंदोलनाचा झेंडा पुढे नेणारे लक्षावधी पाईक त्यांना मिळालेत हे जितके खरे तितकेच हेही खरे आहे की शेतीचे अर्थशास्त्र मांडताना आणि शेतकरी आंदोलनाला पुढे नेताना त्यांनी कुणाचाही मुलाहिजा ठेवला नाही, कुणाला काय वाटेल याची कधी पर्वा केली नाही त्यामुळे त्यांना शत्रूही लक्षावधीच्या संख्येतच मिळाले. भारत विरुद्ध इंडिया ही संकल्पना मांडताना इंडियाशी वैरत्व घेतले. सारेच पक्ष शेतकर्‍यांचे शत्रू आहेत, असे सांगत सार्‍या राजकीय पक्षांशी दोन हात केले. निवडणुकांतील उमेदवार म्हणजे दोन गाढवांची शर्यत आहे, आपल्याला सोयीचा गाढव निवडायचा आहे असे प्रचारसभेतील व्यासपीठावर उमेदवाराच्या तोंडावर सांगत आपली भूमिका रोखटोकपणे विशद केली. शासकीय कर्मचार्‍यांचे पगार कमी केल्याखेरीज देशाची अर्थव्यवस्था सुधारणे शक्य नाही, असे प्रतिपादन करून शासकीय कर्मचार्‍यांची नाराजी ओढवून घेतली. आपला विचार मांडताना त्यांनी कुठलीच तडजोड केली नाही. परिणामत: त्यांना मिळालेल्या छुप्या शत्रूंची संख्याही अफाट आहे. सत्तेचे लालसी व शेतकरी आंदोलनाचा शिडीसारखा वापर करून राजकीय महत्त्वाकांक्षा पूर्ण करू पाहणार्‍या शेतकरी कार्यकर्त्यांनाही त्यांनी आपल्या जवळपास फारसे फिरकू दिले नाही त्यामुळे अनेक कार्यकर्ते शेतकरी आंदोलनापासून दूर जाऊन राजकीय पक्षांशी घरोबा करते झाले.

 

            शेतीला मध्यवर्ती स्थानी ठेवून विचारांची गुंफणं करणारा हा द्रष्टा नेता आज शरीराने आपल्यात नसला तरी त्यांचे विचार अनादिकाळापर्यंत शेतकरी पाईकांना प्रकाशवाट दाखवून शेतकरी चळवळीचे नेतृत्व करत राहील यात शंका नाही. २० व २१ फेब्रुवारी २०१६ ला संपन्न झालेल्या नागपूर येथील दुसर्‍या अ.भा.मराठी शेतकरी संमेलनाने त्यांना युगात्मा ही मरणोत्तर लोकउपाधी प्रदान केली आणि त्यांच्या चरणी भावना अर्पण केली की,

एक युग कवेत घेतले म्हणून तू युगात्मा.
एक युग घडवले म्हणून तू युगात्मा.
स्वातंत्र्योत्तर भारतातील सगळ्यात मोठी
लोकचळवळ उभी केली म्हणून तू युगात्मा.
शेतीचा प्रश्न या मातीचा कळीचा मुद्दा होता
ती कळ तुला सापडली म्हणून तू युगात्मा.
तुझ्या शत्रूलाही तुझे श्रेय नाकारता आले नाही
नंतर नंतर तर सगळे पक्ष आणि संघटना
तुझीच भाषा बोलायला लागले म्हणून तू युगात्मा
ऊठ म्हणालास… उठले युग, चाल म्हणालास चालायला लागले
तुझी पाहून जादू मग ब्रह्मांडही हलायला लागले
युगायुगानंतर येतो असा युगावर मिळवणारा ताबा.
शरद जोशी तुला युगात्मा नाही म्हणायचं
तर काय म्हणायचं बाबा?

– गंगाधर मुटे
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~


Filed under: वाङ्मयशेती, शेतकरी संघटना Tagged: वाङ्मयशेती, शेतकरी संघटना, शेती आणि शेतकरी, शेती विषयक, My Blogs

by Gangadhar Mute at September 04, 2016 12:42 PM

विश्वस्तरीय लेखनस्पर्धा-२०१६


अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य चळवळीचा उपक्रम

विश्वस्तरीय लेखनस्पर्धा-२०१६

     कोटी कोटी शेतकर्‍यांचे पंचप्राण,
शेतीच्या अर्थवादाचे क्रियाशील जनक
युगात्मा शरद जोशी ८१ व्या जयंतीनिमित्त (३ सप्टेंबर २०१६)

 

सादर करीत आहोत…..
 विश्वस्तरीय लेखनस्पर्धा-२०१६
विषय : शेती आणि शेतकरी 
(लेखन युगात्मा शरद जोशी यांच्या विचारधारेशी साधर्म्य राखणारे असावे)

 

या स्पर्धेचे चार प्रकार असतील : गद्यलेखन स्पर्धा-२०१६, पद्यलेखन स्पर्धा-२०१६, अनुभवकथन स्पर्धा-२०१६ आणि शेतीसाहित्य समीक्षण-रसग्रहण स्पर्धा-२०१६
१] गद्यलेखन स्पर्धा-२०१६
विभाग : अ) ललितलेख   ब) कथा   क) वैचारिक लेख ड) मागोवा

२] पद्यलेखन स्पर्धा-२०१६

विभाग : अ) पद्यकविता   ब) छंदमुक्त कविता   क) गझल   ड) गेय रचना/गीत (पोवाडा इत्यादी)

३] अनुभवकथन स्पर्धा-२०१६ 

विभाग : अ) शेतकरी आंदोलनातील अनुभव   ब) शेतकरी चळवळीच्या वाटचालीतील अनुभव क) शेतीत राबताना आलेले चांगले/वाईट अनुभव   ड) शेतीच्या संदर्भात राजकीय पुढार्‍यांच्या विरोधाभासी भुमिकेचे आलेले अनुभव

४] शेतीसाहित्य समीक्षण-रसग्रहण स्पर्धा-२०१६

(परिक्षणासाठी शेतीसाहित्याच्या पुस्तकाची व रसग्रहणासाठी कवितेची निवड स्पर्धकाने स्वत:च करायची आहे. पुस्तक/कविता युगात्मा शरद जोशी यांच्या विचारधारेशी साधर्म्य राखणारी असणे अनिवार्य आहे.)

विभाग : अ) ललित/गद्य/कथासंग्रहाचे समीक्षण   ब) काव्यसंग्रहाचे समीक्षण    क) कवितेचे रसग्रहण

प्रत्येक विभागानुसार प्रथम, द्वितीय आणि तृतीय क्रमांकाचे पारितोषिक दिले जाईल

स्पर्धेचे स्वरूप थोडक्यात या प्रमाणे:

१) स्पर्धेत भाग घेण्यासाठी आपले स्वतःचे लेखन प्रवेशिका म्हणून देणे आवश्यक आहे.

२) पूर्वप्रकाशित लेखन देता येईल मात्र लेखन प्रताधिकारमुक्त असावे. प्रताधिकारासंबंधी संपूर्ण जबाबदारी लेखक/कवीची असेल. शक्यतो स्पर्धेसाठी अप्रकाशित व नवीन लेखन/कविता द्याव्यात.

३) एक स्पर्धक सर्व विभाग मिळून जास्तीतजास्त कितीही प्रवेशिका सादर करू शकेल. मात्र एका स्पर्धकाचा एकापेक्षा जास्त पारितोषिकासाठी विचार केला जाणार नाही. महत्तम गूण प्राप्त करणार्‍या रचनेची निवड केली जाईल.

पारितोषिकाचे स्वरूप :



प्रत्येक विभागानुसार प्रथम, द्वितीय आणि तृतीय क्रमांकाचे पारितोषिक दिले जाईल. पारितोषिकाचे स्वरूप मानचिन्ह, प्रशस्तिपत्र व पुस्तके या स्वरूपाचे असेल.

निकाल :

युगात्मा शरद जोशी यांच्या महापरिनिर्वान दिनी १२ डिसेंबर २०१६ रोजी अंतिम निकाल जाहीर केला जाईल, तो अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य चळवळीच्या http://www.baliraja.com या संकेतस्थळावर प्रकाशित केला जाईल.

 

पारितोषिक वितरण :

 

सन २०१७ मध्ये होणार्‍या तिसर्‍या अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य संमेलनात पारितोषिक वितरण केले जाईल. तेव्हा स्पर्धकाला स्वतः किंवा प्रतिनिधीमार्फत पारितोषिक स्वीकारता येईल.

 

प्रवेशिका सादर करण्याची पद्धत :

 

१) स्पर्धा ०३ सप्टेंबर २०१६ ते ३० सप्टेंबर २०१६ या कालावधीसाठी प्रवेशिका सादर करण्यासाठी खुली राहील.
२) लेखन स्पर्धा खुली असण्याच्या काळात आपले लेखन प्रकाशित करावे लागेल.
लेखन करण्यासाठी http://www.baliraja.com/node/add/spardha-2016 हा धागा वापरावा.
३) लेखन सादर करण्यासाठी लेखकाला/कवीला बळीराजा डॉट कॉम चे सभासदत्व घेणे आवश्यक आहे. सभासदत्व विनामूल्य घेता येते.
४) स्पर्धकाची इच्छा असल्यास लेखन टोपण नावाने प्रकाशित करता येईल मात्र टोपण नाव धारक स्पर्धकाचे खरे नाव संपूर्ण परिचयासह  abmsss2015@gmail.com या मेलवर कळवणे बंधनकारक आहे.
५) स्पर्धेच्या कालावधीत आपण प्रकाशित केलेले साहित्य स्पर्धेतील प्रवेशिका म्हणून गणले जावे यासाठी, व्यक्तीगत संपूर्ण माहिती  abmsss2015@gmail.com या ईमेल आयडीवर पाठवणे आवश्यक आहे. (ईमेलच्या विषयात : लेखनस्पर्धा- ललितलेख   ब) चरित्रलेख   क) वृत्तांतलेख  ड) अनुभवकथन/छंदमुक्त कविता/गझल असा उल्लेख असावा.) अन्यथा प्रकाशित साहित्य हे प्रवेशिका म्हणून गृहीत धरले जाणार नाही. मेलमध्ये स्पर्धकाचे संपूर्ण नाव, संपर्क क्र, विरोप पत्ता (ई-मेल), ब्लॉग पत्ता (असल्यास) व भारतातील पोस्टाचा पत्ता देणे बंधनकारक आहे. अन्यथा स्पर्धक बाद ठरेल, याची नोंद घ्यावी.
६) सदर स्पर्धा सर्वांसाठी खुली आहे.
७) स्पर्धेसाठी आंतरजाल हेच कार्यक्षेत्र असेल त्यामुळे जगभरातील कोणताही मराठी भाषिक या स्पर्धेत भाग घेऊ शकतो.
८) संयोजक मंडळ व परिक्षक मंडळ वगळता अन्य सर्वच (शेतकरी साहित्य चळवळीचे पदाधिकारी सुद्धा) या स्पर्धेत भाग घेऊ शकतात.
९) स्पर्धेसाठी कोणतेही प्रवेश मूल्य नाही, ती सर्वांसाठी खुली आहे.
१०) गद्यलेखनासाठी कमाल शब्दमर्यादा – २००० शब्द एवढी असेल.
११) गझलेतील एकूण शेरांच्या १/५ शेर विषयाशी निगडीत असेल तरी ती गझल पात्र समजली जाईल. गझल मुसलसल असणे अनिवार्य नाही.

 

नियम व शर्ती :

 

१) स्पर्धेकरता लिहिलेल्या साहित्यावर मूळ लेखकाचा संपूर्ण अधिकार राहील. मात्र अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य चळवळीच्या मुद्रित अथवा आंतरजालीय विशेषांकात सदर लेखन प्रकाशित करायचे झाल्यास तसा हक्क अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य चळवळ स्वतःकडे राखून ठेवत आहे.
२) स्पर्धा सुरळित पार पडावी यासाठी स्पर्धानियमांमध्ये वेळोवेळी योग्य ते बदल करण्याचे अधिकार स्पर्धा-व्यवस्थापन आणि अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य चळवळ स्वतःकडे राखून ठेवत आहे.
३) स्पर्धकाला वयाचे बंधन असणार नाही.
४) एखाद्या विभागात कमी प्रवेशिका आल्या तरी त्यातूनच विजेता निवडला जाईल. उदा. एखाद्या विभागात केवळ ३ प्रवेशिका प्राप्त झाल्या तरी त्यांनाच पारितोषिक घोषित केले जाईल. प्रवेशिका कमी आल्याची किंवा सादर झालेल्या प्रवेशिका दर्जेदार नव्हत्या अशी किंवा या प्रकारची तत्सम सबब सांगितली जाणार नाही.
५) परीक्षक मंडळ १० सदस्यांचे असेल. सर्व परीक्षकांकडून आलेल्या गुणांच्या सरासरीनुसार अग्रक्रमाने विजेते निवडले जातील. स्पर्धेचा निकाल घोषित होईपर्यंत परिक्षकांची नावे गोपनिय ठेवण्यात येतील.
६) सदर स्पर्धेची जाहीरात विविध माध्यमातून प्रसारित करण्यात आली आहे. अनेक हितचिंतकांना सदर माहिती अधिकाधिक लोकांपर्यंत पोचवण्याची विनंती करण्यात आली आहे. या दरम्यान सदर माहिती मध्ये होणार्‍या सहेतुक/निर्हेतुक बदलांशी स्पर्धा-व्यवस्थापक सहमत असतीलच असे नाही. अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य चळवळीच्या http://www.baliraja.com या संकेतस्थळावर प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या स्पर्धा सूचनेच्या धाग्यावरील मसुदा अंतिम मानण्यात येईल.
७) एखादी प्रवेशिका स्वीकारण्याचा वा नाकारण्याचा हक्क अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य चळवळ स्वतःकडे राखून ठेवत आहे.
८) अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य चळवळीकडे सध्या असलेले मनुष्यबळ लक्षात घेता अपेक्षेहून अधिक प्रवेशिका आल्यास अंतिम तारखेआधीच प्रवेशिका घेणे थांबवण्याचा हक्क अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य चळवळ स्वतःकडे राखून ठेवत आहे.
९) निकालाबाबत अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य चळवळीने नियुक्त केलेले संयोजक मंडळ व परीक्षक यांचा निर्णय अंतिम राहील. यासंबंधी कोणतेही खुलासे देण्यास वा पत्रव्यवहार करण्यास अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य चळवळ बांधील नाही याची कृपया नोंद घ्यावी.
१०) शेतीविषयाला केंद्रस्थानी ठेवून नवसाहित्याची जोमाने निर्मिती होण्यास नवचालना मिळावी, असा उद्देश या स्पर्धा आयोजनामागे असल्याने ही संपूर्ण स्पर्धा अत्यंत सौहार्दपूर्ण वातावरणात पार पाडण्यास सर्वांनी सहकार्य करावे, ही विनंती
                आपला स्नेहांकित
                    गंगाधर मुटे  
                संस्थापक अध्यक्ष
       अ.भा. मराठी शेतकरी साहित्य चळवळ
————————————————————————————–
अधिक माहितीसाठी http://www.baliraja.com/
किंवा
येथे भेट द्या,

Filed under: साहित्य चळवळ Tagged: साहित्य चळवळ, My Blogs

by Gangadhar Mute at September 04, 2016 10:53 AM

ये ये पावसा-- My First Book ...(Ye Ye Pawsa).....